İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/574 K.2025/74

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı ile davacı arasında 11.12.2017 tarihinde Dijital Baskı Makinesi Satış ve Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, iş bu sözleşmede ...

Makinesi'nin dört kafa olarak 181.720-TL bedelle müvekkiline satıldığını, taraflarca imza altına alınan sözleşmede davalının sözleşmede belirtilen makineyi ilk etapta iki kafa olarak kurmayı, geri kalan iki kafayı da altı ay sonra takmayı taahhüt ettiğini, müvekkilinin davacıya ... bank, 30.02.2018 vadeli 10.000-TL bedelli, ... bank 30.03.2018 vadeli 11.300-TL bedelli, ... bank 10.04.2018 vadeli 29.000-TL bedelli çekler ile ... bank 10.05.2018 vadeli 18.700-TL bedelli çek olmak üzere toplamda 69.000-TL ve makbuz karşılığında elden 50.000-TL ödeme yaptığını,

müvekkilinin makine bedelinin 119.000-TL'sini zamanında ödemesine ve sözleşmede geri kalan iki kafanın altı ay sonra takılacağının belirtilmesine rağmen davalı şirketin ilave iki kafa takma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkilinin baskı makinesine iki kafa takma borcu yerine getirilmedikçe bakiye tutarın ödenmeyeceğini davalı şirkete bildirdiğini, bunun üzerine davalı şirketin teminat olarak verilen 120.000-TL bedelli senedi Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından takibe koyduğunu, müvekkilinin ticari itibarının zedelenmemesi için icra baskısı altında işbu icra dosyası borcu için davalı şirkete 140.000-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek davalının kötüniyetli davranışları ile haksız olarak iktisap ettiği 147.280-TL'nin temerrüt faizi ile birlikte müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacıya satılan 4 kafalı makinenin 2 kafasının sonradan takılacağının, makine karşılığında müvekkiline 69.000-TL bedelli çek verildiğinin doğru olduğunu, bu hususların sözleşmede de yazdığını, ancak 50.000-TL'lik ödemenin makinenin ihtiyacı olan boya ve diğer ürünler karşılığında yapıldığını, sözleşmeye ilişkin ödeme olmadığını, sadece sözleşmede verildiği belirtilen toplam 69.000-TL'lik çek karşılığı ödeme yapıldığını, davacının halen (181.720-69.000=)112.720-TL borcu bulunduğunu, ayrıca kur nedeniyle müvekkilinin 72.000-TL alacağının olduğunu,

davalının müvekkiline ödeme yapamayacağını, yerine daire verebileceğini söylediğini, davacının netice olarak müvekkilinin 147.280-TL fazladan ödeme yaptığını iddia etmişse de satışın dolar kuru üzerinden değerlendirilmesi halinde çok fazla eksik ödeme yaptığının anlaşılacağını, bahsi geçen senedin teminat olarak değil borç senedi olarak düzenlendiğini, kaldı ki davacı tarafın müvekkili şirkete olan borçlarından dolayı ayrıca Çerkezköy İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında 11/12/2017 tarihinde makine alım satımına ilişkin sözleşme akdedildiği, sözleşmede kararlaştırılan bedelin 181.720-TL olduğu, davacı tarafından sözleşme bedeli olarak 69.000-TL ödeme yapıldığı, bu hususta taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, sözleşmede makinenin dört kafa ile satımına karar verildiği, sözleşmeye göre makinenin öncelikle iki kafa olarak kurulacağı, ilave iki kafanın 6 ay sonra kurulacağının kararlaştırıldığı, davalı şirketin iki kafa olarak makineyi teslim ettiği, 6 aylık süre geçmesine rağmen kalan iki kafanın takılmadığı, davacının bu nedenle daha fazla ödeme yapmadığı,

kendisinden fazladan tahsil edildiğini iddia ettiği 147.280-TL bedelin istirdatını talep ettiği, davacının istirdatını talep ettiği ödemelerin ayrı ayrı değerlendirilmesinde 50.000-TL'lik ödemenin boya ve sair malzeme bedeli olarak ödendiği, 120.000-TL'lik senet nedeni ile yapılan ödemenin ise taraflar arasındaki başka bir makine alım satım sözleşmesine istinaden yapıldığı, davaya konu sözleşme ile ilgisinin bulunmadığı, sözleşmeye konu makinenin sözleşme tarihindeki iki kafa bedelinin bilirkişi tarafından 54.375,82-TL olarak hesap edildiği,

bu durumda sözleşme bedelinden bu bedelin düşülmesi halinde 127.344,18-TL'lik bir bedel ortaya çıktığı, satışa konu makinenin iki kafa hali ile teslim edildiği ve bu hali ile de kullanılabilir durumda olduğu, davacı tarafından yapılan ödemenin 69.000-TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafından fazladan ödenen bir bedel bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı tarafından fatura beyanı ile sunulan teknik servis hizmet formunun mahkemece fatura olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, söz konusu formun her zaman oluşturulabilecek nitelikte olduğunu, formdaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, davalının müvekkiline sattığı boya ve malzemelerle ilgili düzenlediği faturaların müvekkili şirkette mevcut olduğunu, mahkemenin bu değerlendirmesinin doğru olmadığını, davalı tarafın mahkemeyi yanıltmak için kötüniyetli olarak beyanda bulunduğunu,

davalı tarafından 120.000-TL senet dayanak gösterilerek başlatılan icra takibinde müvekkili tarafından yapılan 140.000-TL ödemenin davalının cevap dilekçesinde dava konusu makine için yapıldığının davalı tarafından açıkça beyan edildiğini, Dolar kurundaki farktan dolayı iki kafanın takılamayacağı yönünde beyanda bulunduğunu, 21/12/2020 tarihli duruşmada davalı şirketin yetkilisinin detaylı beyanında dava konusu makinenin ödenmeyen bedeli için müvekkilinin daire vereceğini ancak daireyi veremeyen müvekkilinin kalan makine borcunu ödemek için senet verdiğini iddia ettiğini,

hal böyle olunca mahkemenin dava konusu senedin dava konusu makine için verilmediği şeklindeki değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu, iki adet teslim edilmeyen kafa bedeli de dikkate alındığında müvekkilinin davalıya sadece 8.344,18-TL borcu kalmasına rağmen davalının 120.000-TL bedelli senedi tahsil ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sözleşme kapsamında fazla ödendiği iddia edilen mal bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan 4 kafalı olarak 181.720-TL bedelle satın aldığı makine karşılığında davalıya 69.000-TL çek ödemesi ile 50.000-TL elden ödeme yaptığını, makinenin 2 kafalı olarak teslim edildiğini, kalan iki kafanın teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin bakiye 62.720-TL'yi ödemeyeceğini bildirmesi üzerine makinenin teminatı olarak davalıya verilen 120.000-TL bedelli senedin, davalı tarafından icraya konularak müvekkilinden 140.000-TL olarak tahsil edildiğini, müvekkilinin böylelikle 147.280-TL fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek bu bedelin davalıdan tahsilini talep etmektedir.

Davalı vekili; davacının sadece 69.000-TL bedelli çek ödemelerini yaptığını, 50.000-TL ödemenin makine dışında davacıya teslim edilen boyalarla ilgili olduğunu, bahsi geçen makinenin davacıya 40.000-USD olarak satıldığını, davalının kur farkı nedeniyle oluşan borcunu ödemediğini, senedin verildiği tarih itibariyle müvekkilinin sadece kur farkından 72.000-TL alacağının oluştuğunu, senedin teminat senedi olmadığını, senedin bakiye borç için verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Taraflar arasında 11/12/2017 tarihli sözleşme ile davalı tarafından davacıya 4 kafalı ... Kafalı UV Baskı Makinesi satımı koşullarının düzenlendiği, sözleşmede satış bedelinin hem 40.000-USD hem de 181.720-TL olarak belirlendiği, davacının davalıya peşinat olarak toplamda 4 adet 69.000-TL bedelli çek verdiği, iki kafanın 6 ay sonra takılacağı kararlaştırılmıştır.

Taraflar arasında sözleşme konusu makinenin iki kafalı olarak teslim edildiği, 69.000-TL ödemenin yapıldığı hususları ihtilaf dışı olup; uyuşmazlık, davacı tarafından yapılan 50.000-TL'lik ödemenin makine satış bedeli için mi yoksa davacıya makine dışında satılan boya bedeli mi olduğu, 120.000-TL bedelli senedin davalıya makinenin teminatı olarak mı yoksa bakiye borç için mi keşide edildiği hususlarından kaynaklanmaktadır.

Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür.

Dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan borçlu, bononun teminat senedi olduğu yönündeki iddiasını yazılı delille ispatlamak zorundadır. Somut olayda davacı, bahsi geçen 120.000-TL bedelli bononun teminat için verildiğini ileri sürmekte ise de bahsi geçen senedin teminat olarak verildiği iddiasını ispatlayan bir delil ibraz edilmemiştir.

Kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmenin 11/12/2017 tarihinde akdedildiği, senedin düzenlenme tarihinin ise 04/04/2019 tarihi olduğu dikkate alındığında senedin teminat olarak düzenlendiği iddiası yerinde görülmemiştir.

Davacı şirket yetkilisi isticvabında, dava dilekçesinden farklı olarak, bahsi geçen 120.000-TL bedelli bononun davalı tarafından satışı kararlaştırılan başka bir makine için keşide edildiğini, ancak makinenin teslim edilmediğini ileri sürmekte ise de başka bir makine satışına ilişkin delil sunulmamıştır.

Davalı alacaklı, senedin kur farkı ve bakiye bedel nedeniyle düzenlendiğini iddia etmekte olup davalı alacaklının iddiasının aksine dosyada bir delil bulunmadığından kambiyo senetlerinin borç ikrarı niteliği dikkate alındığında davacının 04/04/2019 tarihinde 120.000-TL bedelli bonoyu taraflar arasındaki ticari ilişkide davalıya olan bakiye borcu için düzenlediğinin, taraflar arasındaki ilişkinin dava konusu bono ile tasfiye edildiğinin kabulü gerekir.Diğer taraftan davalının 50.000-TL'nin makine için ödendiğini iddia etmiş ise de bu ödemenin 14/12/2017 tarihinde yapıldığı,

senedin ise 04/04/2019 tarihinde, 14/12/2017 tarihli ödemeye rağmen düzenlendiği dikkate alındığında artık 50.000-TL senedin makine için ödenip ödenmediğinin araştırılmasına da gerek bulunmamaktadır. Davacı dava konusu bonoyu düzenlemekle 120.000-TL bakiye borcu olduğunu kabul etmiştir.

Bu durumda mahkemenin, senedin başka bir ticari ilişki için verildiğine dair kabulü doğru değil ise de sonuç olarak davanın reddine dair verilen karar yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.