İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/585 K.2025/81

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin ... internet sitesinin sahibi olup 5651 sayılı kanun kapsamında yer sağlayıcı sıfatını haiz olduğu, müşteri tarafından ...com üzerinden yapılan alışveriş sonucunda,satıcı ile müşteri arasında mesafeli satış sözleşmesi akdedildiğini,satıma konu ürünün satıcı tarafından müşteriye gönderilerek teslimi akabinde ürün bedelinin de müvekkiline ait sanal pos üzerinden tahsil edilerek komisyon tutarı düşüldükten sonra satıcıya gönderildiğini,taraflarca akdedilen sözleşme kapsamında, davalının ....com üzerinden ürün satışı yapmaya başladığını,

ancak kart hamilleri tarafından harcama itirazında bulunulması üzerine bankalar tarafından yapılan incelemeler sonunda kart hamilleri haklı bulunarak ürün bedellerinin müvekkili şirketten çekilerek kart sahiplerine gönderildiğini, itirazın kart sahibi banka tarafından işyeri bankasına iletildiğini, iş yeri bankasının ise ilgili işyerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep ettiğini, talep edilen belgelerin yetersiz olması durumunda, söz konusu işlem tutarının iş yeri bankası tarafından ilgili işyerinden tahsil edilerek,

kart sahibi bankaya aktarıldığını, böylece ters ibraz işleminin gerçekleştiğini, müvekkili şirketin hem 5651 sayılı kanunun 5. maddesi,6502 sayılı kanunun 48/5. maddesi, hem de 6563 sayılı kanunun 9. maddesi gereğince www....com üzerinden satılan ürünler ile ilgili alıcılara karşı sorumluluğunun bulunmadığını, sözleşmenin 4.16 maddesinde;

davalı satıcının ... üzerinden kurulacak mesafeli satış sözleşmelerine taraf olduğunun ve alıcılara karşı mevcut tüketici hakları ve sair mevzuat kapsamında bizzat sorumlu olduğunu, ortaya çıkabilecek zararlardan doğrudan satıcının sorumlu olacağının düzenlendiğini, müvekkilinin harcama itirazları kapsamında alıcılara ürün bedellerini ödeyerek zarara uğradığını, davalı hakkında 34.499-TL alacağın tahsili için başlatılan ilamsız takibin davalının itirazı üzerine takibin durduğunu sözleşmenin 8. maddesi nedeniyle davalının icra dairesinin yetkisine itirazının geçersiz olduğunu belirterek, İstanbul ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına davalının itirazının iptali ile davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafın aracılık hizmeti sağladığını, müşteri tarafından ....com üzerinden yapılan alışveriş sonucunda,ürünün satıcı tarafından müşteriye gönderilip teslimatı yapıldıktan sonra müşteri tarafından ürünle ilgili herhangi bir şikayet olmadığı takdirde, davacı tarafından tahsil edilen bedelin teslimden üç gün sonra müvekkili şirketin hesabına gönderildiğini,garantör olarak teslimatın müşteriye ulaşıp ulaşmadığını ulaşmış ise satılan ürünle ile ilgili her hangi bir şikayet,

iade gibi bir durum olup olmadığını teyit ettikten sonra tahsil ettiği parayı müvekkili şirket hesabına gönderen davacının bu alışverişin tarafı olduğunu, ....com tarafından müşteriye mail gönderilerek ürünü alıp almadığı ,şikayeti olup olmadığı sorularak kontrol yapıldığını, kart hamilleri tarafından yapılan itirazın ne olduğunun bilinmediğini,yapılan incelemelere ilişkin davacı tarafından müvekkili şirkete bilgi verilmediğini,ödemenin 3D güvenlik sistemi kullanılarak müşterinin bankası tarafından gönderilen şifre ile mesaja onay vermesi halinde gerçekleştiğini, gönderilen ürünlerden hiç birinin müvekkili şirkete iade edilmediğini,

banka tarafından gerçekleştirilen 3D güvenlikli satış işleminde güvenlik zaafiyeti oluşmuş ise bu hususun müvekkilini ilgilendirmediğini,kart hamillerinin itirazlarının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece.

5464 sayılı Kanununun 15. maddesine göre; internet üzerinden yapılan mal ve hizmet alımı içeren mesafeli satış sözleşmelerinde harcama belgesi düzenlenmemişse, hukuka aykırı kullanımdan kaynaklanan zararlardan kart hamilinin sorumlu tutulamayacağı, aynı kanunun 32. maddesine göre de; kart numarası bildirilmek suretiyle üye iş yerinden telefon, elektronik ortam, sipariş formu veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan işlemlerden doğacak anlaşmazlıklarda ispat yükünün iş yerine ait olduğu,

charge back kuralının ise, kredi kartı ilişkisinde işlemin ihtilaflı olması halinde kart sahibi bankanın işlem tutarını iş yerine ödeme yapan bankadan geri alma alma imkanını veren uluslararası bir kural olduğu, somut olayda, davacının internet sitesi üzerinden yer sağlayıcı, davalının ise davacının sahibi olduğu online alışveriş sitesinde üye işyeri sahibi olarak satıcı konumunda olduğu, davacının mesafeli satım sözleşmelerinin tarafı olmaması nedeniyle sorumlu olmadığı, ancak davalı tarafından yapılan satışlarda davacının sanal posu kullanıldığı için chargeback işleminin davacıya uygulandığı,

davalının yaptığı mesafeli satış sözleşmelerine yapılan itirazlar sonucu davacıya uygulanan ... işleminden dolayı davacının maddi zarara uğradığı, 5464 sayılı yasanın 32. maddesine göre yapılan satışlardan dolayı mal veya hizmet alımının gerçekleştiğini ispat yükünün davalı satıcıda olduğu,

davalının ancak ispat yükünü yerine getirdiğinde sorumluluktan kurtulabileceği, ancak davalının sunduğu mal ve hizmeti gerçek kredi kartı sahibine verdiğini 5464 sayılı yasa gereği düzenlemekle yükümlü olduğu harcama belgesi veya mal ya da hizmet verdiği kişilere yönelik başkaca bir delil sunamadığı,davalının işlemlerin sıhhatine yönelik ispat yükünü yerine getiremediği için davacının uğradığı maddi zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle,davalının itirazının iptaline, alacağın %20'si oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; ....com internet sitesi üzerinden üzerinden yapılan alışveriş sonucunda ürünün hazırlanarak, kargoya verildiğini, davacı tarafından müşteriye mail gönderilerek ürünü alıp almadığı ve şikayetin olup olmadığı sorularak teslimat kontrolü yapıldığını, şikayet veya iade söz konusu olmadığı takdirde ürünün parasının 3 gün sonra müvekkili şirketin hesabına gönderildiğini,satışı yapılan ürünlerin ödemesinin 3D güvenlik sistemiyle yapıldığını, ancak bu hususta bankaların nasıl bir inceleme yaptığının ve paraları hangi gerekçelerle iade ettiği hususunun açıklık kazanması gerektiğini,

mahkemece alınan bilirkişi raporunda dosya kapsamı itibariyle yeterince değerlendirme ve irdeleme yapılmadığını, tüketicilerin neye ilişkin harcama itirazında bulunduğu ve söz konusu ürünlerin geri iadesinin yapılıp yapılmadığına, banka tarafından söz konusu paraların neye istinaden kesildiğine ilişkin bilgi bulunmadığını,satılan ürünlerin müvekkili şirkete hiç bir zaman iade edilmediğini,sadece ticari defter kayıtlarına göre müvekkili şirketin borçlu olduğu iddiasıyla davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yer sağlayıcı sıfatına haiz davacı tarafından kart hamillerinin harcama itirazları sonucunda chargeback prosedürüne göre ödenen bedellerin, satıcı olan davalıdan tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

5464 sayılı Banka Kartları Ve Kredi Kartları Kanununun 20. maddesinde, işlemin niteliği nedeniyle harcama ve alacak belgesi düzenleme imkanı olmayan hallerde kartların, hamil tarafından çeşitli iletişim araçları ile kart numarası bildirilmek veya imza yerine geçen kod numarası, şifre ya da kimliği belirleyici benzeri başka bir yöntemle işlem yapılmak suretiyle de kullanılabileceği;

kanunun 15. maddesinde ise bu kanunun 20. maddesi uyarınca harcama belgesi düzenlenmeksizin çeşitli iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu vasıtasıyla yapılan mal ve hizmet alımlarındaki hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan, kart hamilinin sorumlu tutulamayacağı düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 32. maddesinde ise kart numarası bildirilmek suretiyle üye işyerinden telefon, elektronik ortam, sipariş formu veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan işlemlerden doğacak anlaşmazlıklarda ispat yükünün üye işyerine ait olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu düzenlemeler ile, riskli ve dolandırıcılığa açık bir kullanım şekli olan kredi kartı ile yapılan mesafeli işlemlerde kart sahiplerinin güvence altına alınması amaçlanmıştır.

Somut olayda davacı internet sitesi üzerinden yer sağlayıcı, davalı ise davacının sahibi olduğu online alışveriş sitesinde üye işyeri sahibi olarak müşterilere kendi ürün ve hizmetlerini satan tüzel kişi konumundadır. Davalının satış yapması sonucunda ürün bedelleri önce davacı hesabına yatırılmakta, davacının komisyonu düşüldükten sonra satış bedeli davalı hesabına ödenmektedir.

Eldeki davada davalının davacıya ait online alışveriş platformu ....com yaptığı satışlar sonrasında müşterilerin muhtelif tarihlerdeki harcama itirazları (chargeback) sonucunda kart hamili bankaların talepleri doğrultusunda davacı tarafından ilgili bankalara mal/hizmet satış bedellerinin ödendiği, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde de takipte talep edilen tutarın bilirkişi tespitleri ile örtüştüğü belirlenmiştir.

5464 sayılı yasanın 32. maddesi gereğince de kart numarası bildirilmek suretiyle üye işyerinden telefon, elektronik ortam, sipariş formu veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan işlemlerden doğacak anlaşmazlıklarda, ispat yükü üye işyerine aittir. Dolayısıyla somut olay bakımından yapılan satışlardan dolayı satışa konu mal ve hizmetin verildiğini ispat yükü davalı üzerinde olup, davalı tarafça ise bu hususta herhangi bir delil sunulmamıştır.

Davacı da davalı tarafından nihai tüketicilere yapılan mesafeli satışların tarafı olmayıp, yer sağlayıcı niteliğindedir. Buna göre kart hamillerinin harcama itirazları doğrultusunda ilgili bankalara ödenen tutarlardan davalı sorumlu olup, davalı tarafından chargeback uygulanan işlemlere yönelik ispat külfeti de yerine getirilmediğinden, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle,istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.