İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/894 K.2025/588

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, hijyen ürünleri üreten müvekkilinin davalıya 2019-2020 yıllarında düzenlediği faturalar ile malzemeler sattığını, faturaların ve ürünlerin teslim edildiğini, davalının 79,396,34-TL ödeme yaptığını ancak 54.396,34-TL borcunu ödemediğini, alacağın tahsili için davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının icra takibine itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davalıdan 15.004,58-TL alacaklı olduğunu, müvekkili ile dava dışı İstanbul ... A.Ş. arasında bağlantı bulunduğunu. İstanbul .... ile davacı arasında 10-14/03/2020'de düzenlenecek ... Fuarına katılım için 02/03/2020' tarihinde 25.390,16-TL alan tahsisi fuar katılım sözleşmesi ve taraflar arasında 44.010,76-TL bedelli stant yapım sözleşmesi imzalandığını; fuara ilişkin İstanbul ...

A.Ş.'nin alan tahsisi için davacıya kestiği 25.390,16-TL bedelli faturayı müvekkili hesabına virman işlemi gerçekleştirdiğini.

Covid-19 sebebiyle Ticaret Bakanlığı kararıyla 16/03/2020-01/09/2020 arasındaki tüm fuarların durdurulduğunu, bu nedenle fuarın ertelendiğini ancak iptal edilmediğini; taraflar arasındaki fuar katılım sözleşmesinin 2. maddesinde müvekkilinin fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermeyeceğini, davacının ödeme ve fuara katılma yükümlülüğünün devam ettiğini, ayrıca davacının fuara katılmaması halinde cezai şart talep hakkı doğacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi tarafından incelenen her iki tarafın defterlerine göre davacının alacağının sabit olduğu ve takibe konu borcun ödendiğine ilişkin delil sunulmadığı bu tarihten sonraki borç ve alacak kayıtlarının ayrı dava konusu olabileceği, gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının icra takibine itirazının 54.396,34-TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek takip talebindeki diğer koşullarla devamına, alacağın %20'i oranda icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek, müvekkiliyle bağlantılı şirketin düzenleyeceği fuara katılım sağlayacak olan davacıya düzenlenen 25.390,16-TL bedelli faturanın müvekkili hesabına virman işlemini gerçekleştirdiğini; fuarın 2020 yılındaki pandemi önlemleri kapsamında ertelendiğini, ancak fuar katılım sözleşmesinde fuar düzenleyicisinin fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermeyeceğini, davacının hem fuar katılım hem de fuar standı borcunun devam ettiğini ve davacının fuara katılmaması halinde cezai şart talep hakkının doğacağını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davacının alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının itirazının iptali sitemine ilişkindir. İlk derece yargılamasında HMK nın 222 maddesi uyarınca tarafların ticari defter ve kayıtları mali müşavir bilirkişi tarafından incelenmiş, BA-BS kayıtları dosyaya getirtilmiştir.

Alınan bilirkişi raporunda , 14/02/2020 tarihi itibariyle tarafların kayıtlarının birbirini doğruladığı ve davacının davalıdan talep gibi 54.396,34-TL alacaklı olduğunun belirlendiği; bu tarihten sonra davalının 27/02/2020 tarihinde davacı-(dava dışı) ... virmanı 25.390,16-TL, 09/03/2020 tarihli ... nolu 44.228,80-TL bedelli ... fuarı ve 12/03/2020 tarihli ... nolu 44.010,76-TL bedelli ...

2020 fuarı açıklamalı kayıtların davalı defterlerine işlendiği ve 31/03/2020 itibariyle davalının kayıtlarına göre davacıdan 59.233,38-TL alacaklı göründüğü, fakat 27/02/2020 tarihli virman işlemine ilişkin davacının onayına ilişkin bir belge bulunmadığı,2020 yılında davalının davacı adına düzenleyip BS formunda beyan ettiği faturaları davacının BA formunda beyan etmediği; taraf kayıtları arasındaki farklı 3 kalemin takdirinin mahkemeye ait olduğu görüşü ifade edilmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı sunduğu 01/02/2022 tarihli dilekçesinde, virman işleminin hukuka aykırı bir şekilde gerçekleştirildiğini, ekte sundukları belgelerden de görüleceği üzere 25.390,16-TL'lik faturanın hizmet alımı yapılmadığından reddedildiğini, davalının cari hesabında ... nolu faturanın sehven kesilen iade faturası şeklinde kayıtlara geçtiği, zaten davalının cevap dilekçesinde kayıtlarına göre alacaklı olunan miktarın 15.004,58-TL olarak belirtildiği,

zaten bu fatura karşılığında hizmet alımı yapılmadığından reddedildiğini, ... nolu faturayla ilgili de aynı red işleminin yapıldığını, davalının cari hesabının gerçeği yansıtmadığını ileri sürmüştür. Davacı tarafça 1302/2021 havale tarihli dilekçesinin ekinde dava dışı (düzenleyici) .. A.Ş. ile imzaladıkları 26/02/2020 tarihli fuar katılım sözleşmesini sunmuştur.

Sözleşmede 25.390,16-TL'nin 02/03/2020 tarihinde nakit olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 2. maddesinde düzenleyici dava dışı şirketin fuar düzenleme tarihini değiştirebileceği ve davacının bunu kabul ettiği düzenlenmiştir. Davalı Covid-19 pandemisinden dolayı Ticaret Bakanlığı tarafından 16/03/2020-01/09/2020 tarihleri arasında tüm fuarlar durdurulduğundan, 10-14 Mart 2020'de yapılacak bu fuarın da yapılamadığını beyan etmiştir.

Davalının ticari defterlerinde , 09/03/2020 tarihli 44.228,80-TL bedelli fatura sehven kesildiğinden 01/05/2020 tarihinde iade faturası düzenlendiği, yani alacak kaydının borç kaydıyla bu fatura için sıfırlandığı ve sonuç olarak 15.004,58-TL davacıdan alacaklı görülmektedir. Davacı tarafından 27/10/2020' tarihinde başlatılmış; dava ise 08/09/2021' tarihinde açılmış yargılama sürecinde fuarın icra edildiğine dair bir delil sunulmamıştır.

Dolayısıyla fuarın artık ertelendiği değil mücbir sebeple iptal edildiği gözetildiğinde, yapılamayan fuar için davalının davacıya teslim etmediği stant masrafı da istenemeyecektir.Pandemi nedeniyle uzun süre yapılamayan fuar katılım sözleşmesi ile davacının bağlı olduğu fuar katılım sözleşmesinin 2. maddesine dayanılarak ileri sürülmüş ise de bu savunma kabul edilebilir değildir.Kaldı ki davalının dava dışı şirketten virmanla kendi kayıtlarına davacıya borç kaydettiği faturanın virman işlemi, davacı tarafından kabul edilmemiştir.

Davalı da bu hususta bir alacağın temliki sözleşmesi sunmamıştır. Doğmayan alacağın temliki de sözkonusu olmayacağından davacının davalıya sattığı ürün bedellerini talep etmekte haklıdır. Davanın bu gerekçeyle kabulü gerekirken gerekçe de bu tarihten sonraki borç ve alacak kayıtlarının ayrı dava konusu olabileceğine yer verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca davacı icra takibinde alacağın yıllık %15 ticari temerrüt faiziyle tahsilini talep etmesine yani faiz oranı talebini kısıtlayarak değişen oranlarda faiz istenilmemiş olmasına rağmen, mahkemece %15'i aşmamak üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına karar verilmesi gerekirken, talep aşılmak suretiyle takibin "değişen oranlarda" avans faizi uygulanarak takibin devamına karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, değişik gerekçeyle davanın kabulü ile takibin %15'i aşmamak üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına karar verilmesi gerektiğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından yeniden karar verilerek kararın kesinleşen kısımları tekrar edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.