İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/955 K.2025/447

Davanın kısmen kabulü-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili bankanın ... Şubesi ile davalı kredi sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalıya muhtelif krediler kullandırıldığını, kredi tutarı olarak 8.423.144,98-TL nakdi ve 9.930-TL gayrinakdi borcun ödenmemesi üzerine 20/04/2018 tarihinde gönderilen ihtarla hesabın kat edildiğini, ancak borcun ödenmediğini;

davalı hakkında Bakırköy 2. ATM'nin 2018/390 esas sayılı dosyasında 17/04/2018 tarih itibariyle geçici mühlet kararı verildiğini, geçici mühlet karar tarihi itibariyle 8.539.426,99-TL'nin konkordato projesine dahil edilmesi için müracaat edildiğini, fakat Bakırköy 2. ATM dosyasında İİK 302 uyarınca verilen 11/11/2019 tarihli ara kararla hatalı olarak müvekkilinin nisapta 4.151.953,59-TL üzerinden yer almasına karar verildiğini ileri sürerek,

17/04/2018 geçici mühlet karar tarihi itibariyle müvekkilinin alacağının 8.539.426,99-TL olduğunun tespitine ve mahkemece kabul edilmeyen 4.387.473,40-TL alacağın mevcut olduğunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davacıdan kullandığı kredilerin tamamını kapsayacak şekilde %100 fazlası tutarında müşteri çekleri verildiğini, geçici mühlet kararından sonra tahsil edilen çeklerin kredi borcuna mahsup edilmesi gerektiğini, davacının tahsil ettiği ve karşılıksız çıkan çekleri müvekkiline bildirmediğini, davacının İİK 288 uyarınca sadece ana parayı talep edilebileceğini, dolayısıyla işlemiş faiz ve ferilerinin talep edilmeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı banka ile davalı asıl kredi borçlusu davalı arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamındaki kredi hesabının 20/04/2018 tarihli ihtarla kat edildiği, ihtarın davalıya 24/04/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalının ihtardaki 1 günlük ödeme süresinin bitimine müteakip 26/04/2018 tarihinde temerrüde düştüğü, 18/04/2018 tarihinde davalı şirkete Bakırköy 2. ATM'nin 2018/390 esas sayılı dosyasında konkordato geçici mühleti ve 01/07/2020 tarihinde de konkordatonun tasdikine karar verdiği,

İİK 288/1 ve 294'e göre, geçici mühlet tarihi itibariyle rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durduğundan, davacı bankanın, geçici mühlet tarihinden sonra faiz talep edilemeyeceği, davacının tahsilinde kredi borcundan mahsup edilmek üzere verilen çeklerden 4.799.789,85-TL tahsilat gerçekleştirdiği, buna göre davacının nakit kredilerden kaynaklanan alacağının 87.514,13-TL olarak tespit edildiği,

davalının konkordato sürecinde alacak kayıtları hakkında İİK 300 uyarınca sunduğu beyanında, davacı tarafından kaydettirilen alacağın 3.535.841-TL'lik kısmını kabul ettiği, bu durumda davacı bankanın nakit kredi alacağı olarak davalı şirketin kabul ettiği tutarın yanında (3.623.355,13-TL-3.535.841,00-TL=) 87.514,13-TL daha talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının konkordatoya tabi 87.514,13.-TL alacağının,

davalının Bakırköy 2. ATM'nin 01/07/2020 tarih ve 2018/390 esas ve 2020/365 karar sayılı ilamı ve İstanbul BAM 45. HD'nin 27/05/2021 tarih ve 2021/2205 E. ve 2021/560 K. sayılı ilamıyla yeniden verilen kararla tasdik edilen konkordato projesine dahil edilerek kararın eki niteliğindeki ödeme takvimi ve istinaf ilamının 4. maddesinin (b) bendi uyarınca davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; fazla talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davanın açılmasının sebebinin geçici mühlet tarihi itibariyle müvekkilinin alacağının tespitine yönelik olduğunu, hem bilirkişi heyeti ve hem de mahkemenin bu ayrıntıyı gözden kaçırdığı ve hesaplamayı geçici mühlet tarihine göre yapmayıp, tasdik tarihine göre yapıldığını; 8.539.426,99-TL alacağın geçici mühlet tarihi itibariyle hesaplanarak kabulü gerekirken, tasdik tarihine göre hesaplama yapılarak 87.514,13-TL haricinde başkaca alacak olmadığı yönünde verilen kararın hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava İİK'nın 308/b maddesine dayalı açılmış çekişmeli hale gelmiş alacak davasıdır.İİK 308/b/1'de "Alacakları itiraza uğramış alacaklılar, tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açabilirler." hükmünü haizdir.İİK 288/1 maddesi uyarınca geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.

İİK 294/3 maddesi ise “Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.” hükmünü içermektedir.Somut olayda, yukarıda anılan kanun maddeleri gereğince kesin mühletin faize ilişkin düzenlemesi geçici mühleti de kapsayacağından konkordatoya tabi borçlara geçici mühlet tarihinden itibaren faiz işlemesi duracaktır (Yargıtay 15. HD'nin 2021/2089 E., 2021/2943 K. sayılı ve 23/06/2021 tarihli ilamı).

Diğer taraftan, konkordato talebini inceleyen mahkemenin, çekişmeli alacağın konkordatoya dahil olmasına veya olmamasına ilişkin kararı maddi hukuk bakımından kesin hüküm teşkil etmez ise de, İİK 288/1 ve 294/3 hükümleri gereğince konkordatoya tabi borçlara faiz işlemesinin duracağına dair hükmü ve tasdik edilmesi ile konkordatonun bağlayıcı hale gelmesi karşısında konkordato devam ettiği sürece mühlet tarihinden sonra işleyecek faizin ayrıca bir alacak davasına konu edilmesi de mümkün olmayacaktır.Somut olayda davacı banka,

konkordato yargılamasında 8.539.426,99-TL olarak bildirilen alacaktan 18/07/2019 tarihinde 3.535.841-TL'sinin kaydedildiğini, bu hesabın hatalı yapıldığını, o tarihte alacağın 7.586.182,25-TL olduğunu, mahkemece 11/11/2019 tarihli ara kararla 4.151.953,59-TL alacağın belirlendiğini, kararda çek tahsilatlarının dikkate alındığı belirtilse de zaten kendi hesaplarında çek tahsil bedellerinin mahsup edilerek hesaplama yapıldığını, mahkemenin hesabının anlaşılamadığı ve kabul edilmeyen 4.387.473,40-TL alacağın konkordato nisabına dahil edilmesi için bu davayı açmıştır.

Konkordato yargılamasının yapıldığı mahkemece alınmış 07/11/2019 tarihli komiser raporunda bankanın geçici mühlet tarihi itibariyle alacağının 8.539.426,99-TL olarak hesaplandığı, ancak sunulan belgelerden geçici mühlet tarihinden sonra mühlet öncesinde tahsilinde kredi borcundan düşülmek üzere verilen çeklerden toplam 4.387.473,40-TL tahsilat yapıldığının belirlendiği,

davacının konkordato nisabındaki alacağının (8.539.426,99-4.387.473,40=) 4.151.953,59-TL üzerinden dikkate alınması görüşü bildirilmiştir.Davalının 13/04/2018 tarihli başvuru üzerine başlamış konkordato yargılamasında Bakırköy 2. ATM'nin 2018/390 esas sayılı dosyada davalı şirket hakkında 17/04/2018 tarihinde geçici mühlet kararı, 01/07/2020 tarihinde konkordatonun tasdikine karar verildiği; kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 45. HD'nin 27/05/2021 tarihli ilamıyla kaldırılarak yeniden konkordatonun tasdikine karar verildiği;

bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. HD'nin 25/11/2021 tarihli ilamıyla kesin olarak onandığı anlaşılmaktadır.

Alınan bilirkişi heyeti raporunda, davacının geçici mühlet tarihi olan 17/04/2018 tarihi itibariyle davalıdan olan alacağının bu tarihe kadar işlemiş gecikme tutarları ve işleyen faizler de dikkate alınarak (gayrinakdi alacak tutarı hariç) 8.423.144,98-TL olduğu, bu tarihten önce davalının davacıya 8.385.198,39-TL tutarında çek tevdi ettiği, bu çeklerden geçici mühlet tarihinden sonra 19/04/2018-02/04/2019 tarihleri arasında 4.799.789,85-TL tahsilat yapıldığı, buna göre davacının davalıdan 3.623.355,13-TL nakit alacağı kaldığı, davalı borçlunun kabul ettiği alacağın 3.535.841-TL olduğu,

buna göre (3.623.355,13-3.535.841=) 87.514,13-TL daha davacının alacağı bulunduğu. 9.930-TL bedelli gayrinakit (çek yaprağı ve teminat mektubu bedeli) alacak açısından risk gerçekleşmediğinden konkordatoda dikkate alınamayacağı ve söz konusu alacak rehinle temin edilmediğinden geçici mühlet tarihi itibariyle alacağa faiz işlemesinin duracağı sonucuna varıldığı ifade edilmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, davalının kredi hesaplarını 18/04/2018 tarihinde kat edildiğini ihtarnamedeki tutara 26/04/2018 olan temerrüt tarihine kadar %26 akdi ve sonrasında ise %39 temerrüt faizi işletildiğini, yapılan tahsilatların da önce işleyen faizden ve kalan ana paraya mahsup edildiğini belirtmiştir.Somut olayda; davacının tahsil için aldığı çekler henüz tahsil edilmediğinden borç miktarı daha yüksek görünüyor ise de; geçici mühlet tarihinden sonra ileri tarihli çeklerin tahsili nedeniyle davacı alacaklı bankanın halen tahsili gereken hesaplanan miktardan fazla alacağı bulunmadığı,

alacağa geçici mühlet tarihinden itibaren faiz de işlemeyeceği dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden, karara karşı istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.