İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1257 K.2023/1867

Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında 19.10.2016 tarihinde, hisse alım ve satım sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkiline ait ...A.Ş.'nin hisse yapısının %50'sini oluşturan beheri 1-TL nominal değere sahip 3.010.000-adet payın, ... A.Ş.'ye 60.000.000-USD karşılığında satılarak devredildiğini, ... A.Ş.'nin birleşme sözleşmesi ile tüm aktif ve pasifiyle birlikte davalı ...

A.Ş.'ye devredildiğini, müzayaka altında yapılan işbu sözleşme neticesinde aşırı yararlanmaya maruz kalan müvekkili tarafın, bedeller arasındaki açık farka rağmen işbu sözleşmeyi yapmak zorunda kaldığını belirterek 19.11.2016 tarihli Hisse Alım ve Satım Sözleşmesi'nin iptali ile satışa konu payların müvekkili adına tesciline, müvekkiline ödenmeyen kar payı/temettülerin tespiti ile işbu bedellerin faizi ile birlikte devri yapılan hisseler için ödenen bedelden mahsubuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taraf sıfatı bulunmayan ... yönünden davanın öncelikle aktif husumet yönünden reddi gerektiğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın arabuluculuk dava şartına tabi bir dava olmaması nedeniyle sürelerin durmayacağını, bu nedenle 1 ve 5 yıllık hak düşürücü sürenin davadan önce dolduğunu, davacının müzayaka halinin devam ettiği iddia edilmiş ise de buna dair iddialarının hiçbir maddi vakıaya dayandırılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; 19/10/2022 tarihli ara kararla dava değerinin 60.000.000-USD olduğu, ancak dava değerinin gösterilmediği gerekçesiyle sözleşme bedeli olan 60.000.000-USD üzerinden nispi harcın tamamlanması için davacıya bir sonraki oturuma kadar süre verildiği, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiği, bir sonraki oturuma kadar harcın ikmal edilmediği gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. 12/01/2023 tarihinde davacı ... yönünden işlemden kaldırılan dava dosyasının tefrik edilerek mahkemenin 2023/30 Esassına kaydedildiği, 17/04/2023 tarihinde ise davanın 3 aylık süre içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; gabine dayalı olarak açılan davada verilecek kararının tespit hükmü niteliğinde olduğunu ve maktu harç alınması gerektiğini, ödenmesi gereken harcın bulunup bulunmadığının ancak mahkemece yapılacak tespitten sonra anlaşılabileceğini, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten bir ay içerisinde yenileme dilekçesinin sunulduğunu, ayrıca duruşmada yapılan ihtaratın usulüne uygun olmadığını, kesin nitelikte bir süre verilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, hisse devir sözleşmesinin gabin nedeniyle iptali ile sözleşmeye konu hisselerin tescili, ödenmeyen kar payı ve temettülerin tahsili istemine ilişkindir. Davanın değeri, iptali talep edilen sözleşme bedeli olan 60.000.000-USD olup, bu miktar üzerinden nispi harç yatırılması gerekmektedir.

Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinde, "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır" hükmüne.

32. maddesinde ise, "Yargı işlemlerinden alınacak harclar ödenmedikçe mütaakıp işlemler yapılmaz" hükmüne yer verilmiş olup, buna göre, harca tabi bir davada harç tamamlatılmadan yargılamanın yürütülmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Ancak anılan yasa hükmü uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilebilmesi için, öncelikle ilgili tarafa usulüne uygun olarak süre tanınması, harcın belirlenecek süre içerisinde yatırılmaması halinde Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edilmesi gerekir. Somut olayda.

Mahkemece, 19/10/2022 tarihli duruşmada, davacı vekiline 60.000.000-USD üzerinden nispi harç eksikliğinin tamamlanması için bir sonraki oturama kadar süre verildiği, aksi halde HMK'nın 150/1 maddesinin uygulanacağının ihtar edildiği, bilahare 11.01.2023 tarihli duruşmada, süresi içerisinde harcın ikmal edilmemesi nedeniyle dava dosyasının işlemden kaldırıldığı, tefrik sonrasında mahkemenin 2023/30 Esası üzerinden 17/04/2023 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemenin 19/10/2022 tarihli ara kararında ihtar edilmesine rağmen davacı tarafından harç ikmal edilmek suretiyle dava yenilenmemiştir. Dolayısıyla mahkemece verilen süreye rağmen harcın ikmal edilmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına, 3 aylık yasal süresi içerisinde eksik harç tamamlanmak suretiyle yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın açılmamış sayılmasına verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.