İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1265 K.2023/1328

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, davalı yüklenici bünyesinde çalışırken iş akdi sonlandırılan dava dışı işçi ...'nun işçilik alacaklarının tahsili için İş Mahkemesi'nde açtığı davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve işçinin müvekkili ve davalı hakkında ilamlı icra takibi başlattığını, müvekkilinin takip borcu 18.811,32 TL'yi ödediğini, ödenen bedelden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, 18.811,32 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk derece mahkemesi 30/01/2018 tarihli kararı ile; davanın kısmen kabulüne, 9.405,66 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.

DAİREMİZİN KARAR İLAMI

Dairemizin 26/05/2022 tarih ve 2019/715 Esas, 2022/661 Karar sayılı kararı ile. "Dosyada, dava dilekçesi davalının "... Mahallesi .... Sk. No:... ... Söğütözü" adresine tebliğe çıkarıldığı, tebligatın bila tebliğ gelmesi üzerine davalının sicil adresi olan "... Mah. .... Cad. ...

Bahçelievler/ Çankaya/Ankara "adresine doğrudan TK'nun 35. Maddesi gereğince çıkarıldığı, bundan sonraki tüm işlemlerin davalının sicil adresine TK'nun 35. Maddesi gereğince tebliğ edildiği anlaşılmıştır. ..Bu durumda mahkemece, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve yönetmelikteki düzenlemeler gözetilerek davalı şirketin Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı adresi sorulmalı ve tebligat, Tebligat Kanunu'nun 12. 13. ve 21. hükümleri gereği bildirilen bu adrese yapılmalıdır.

Bu şekilde de davalı şirkete usulüne uygun tebliğ yapılamadığı takdirde, Tebligat Kanununun 35. maddesine göre işlem yapılmak suretiyle taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmelidir. Mahkemece taraf teşkili tam olarak sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulmuş ve davalının savunma hakkının kısıtlanmış olması usul ve yasaya aykırıdır." denilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; sözleşme ve eklerinde rücu ile ilgili açık bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle davacının dava dışı işçiye ödediği tutarın yarısını talep edebileceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 9.405,66 TL'nin son ödeme tarihi olan 07/02/2013 itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karar, yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak, Hizmet Alım Sözleşmesinin "İşçi Hak Ve Alacakları, Çalışma Şartları" başlıklı 13. maddesi,Sözleşmenin eki "Hizmet İşleri Genel Şartnamesi" nin "Çalışanların özlük hakları" başlıklı 38.maddesi gereğince davalının işçiye ödenen bedelin tamamından sorumlu olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davalı şirketin Hizmet Alımı Tip sözleşmesi gereğince Beyoğlu Endeks okuma işini üstlendiği, davalı yüklenici şirketin ihale konusu işlerin yapılmasında çalıştırdığı dava dışı işçisi ...'nun İstanbul 10. İş Mahkemesi'nin 2007/72 Esas sayılı dava dosyasında işçilik mali hakları ile ilgili olarak davacı ve davalı şirket aleyhinde dava açtığı, İstanbul 10. İş Mahkemesi 2011/569 Karar sayılı kararı ile 5.194,89 TL kıdem, 1.539,71 TL ihbar, 600,00 TL bakiye ücret, 880,15 TL vekalet ücreti, 335,42 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verdiği,

dava dışı işçinin, mahkeme ilamını İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas, Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı Takip dosyaları üzerinden takibe koyduğu, davacının takip dosyalarına toplamda 18.811,32 TL ödediği, davacının ödediği bedelin rücuen tahsili için eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı taraf bedelin tamamından davalının sorumlu olduğunu iddia ederek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsili için taraflar aleyhine başlattığı takipte işçilik alacakları ve ferilerini ödeyen davacı işverenin ödediği bedelin tamamından, davalı yüklenici şirketin sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İlk derece mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda; dava dışı işçinin başlattığı iki takipte davacı işverenin toplam 18.811,32 TL ödeme yaptığı, davalının dava konusu işçilik alacaklarının doğduğu dönemin tamamında alt işveren olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ve eklerinde işçi alacaklarının davalı yüklenicinin tamamen sorumlu olduğuna dair hüküm olup olmadığının anlaşılamadığı belirtilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 15.06.2020 tarih, 2019/1082 E. 2020/2048 K. sayılı ilamı) Somut olayda, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin 22. maddesinde, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği düzenlenmiştir.

Genel şartnamenin altıncı bölüm 38 maddesi hükmüne göre ise0 yüklenicinin çalıştırdığı personelinin ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda taraflar arasındaki sözleşme gereği, dava dışı işçinin işçilik alacağının tahsili için başlattığı icra dosyasına ödeme yapan davacı işverinin ödediği bedelin tamamanı davalı yükleniciden talep edebileceği gözetilerek, davanın tamamen kabulüne karar verilmesi gerekirken, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınmaksızın, BK'daki genel hükümler doğrultusunda davacının ödediği tutarın yarısını talep edebileceği gerekçisiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.