İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1412 K.2026/294

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davada 2021 yılında davalı şirkete verilen 9 adet teminat senedi vasfına sahip senetten 3 tanesinin haksız bir şekilde icraya koyulması ve müvekkili hakkında karşılıksız çek keşide etme suçundan dolayı şikayette bulunmaları sebebiyle müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini dava konusu yapılan çeklerin davalı tarafından verilen malların ayıplı çıkması, Sudan'daki darbe ile Irak'taki ... anma törenleri sebebiyle davalının vermiş olduğu ürünler satılamadığı,

bu hususların davalı şirkete bildirilmesine karşın davalının ayıplı mallarının sorumluluğunu üstlenmemiş olup söz konusu bu çekleri teminat senedi olduğunu bilmesine rağmen kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla icraya koyduğunu, ayrıca müvekkili hakkında karşılıksız çek keşide etme suçundan şikayette bulunulduğunu, davalının haksız bir şekilde dava konusu teminat senetlerini gerek kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla icraya koyması gerekse de müvekkili hakkında karşılıksız çek keşide etme suçundan şikayette bulunması dolayısıyla iş bu davayı açma zarureti doğduğunu,

mahkemece dava konusu çeklerin teminat senedi olduğunu ve müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespiti gerektiğini, davalı aleyhine açtıkları menfi tespit davalarının kabulüne, davalı şirket ile yapılan ticari iş ve işlemler göz önüne alınarak davalının müvekkilinin kasten zarara uğratma saikinin olması sebebiyle, davacı müvekkilinin davalı şirket lehine keşide ettiği senetler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu 3 senedin iptalini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili,davacı şirketin, 25.03.2022, 25.04.2022 ve 25.05.2022 tarihlerinde müvekkili şirkete 300.000- USD bedelli üç adet çeki ödeme aracı olarak verdiğini, çeklerden.

25.03.2022 tarihli ve ... seri numaralı çek, 25.03.2022 tarihinde ödeme için ibraz edildiğini ancak karşılıksız çıktığını,çekin karşılıksız kalması üzerine, müvekkili adına 20.04.2022 tarihinde İstanbul 29. İcra Dairesinde ... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, 25.04.2022 tarihli ve ... seri numaralı çek, 25.04.2022 tarihinde ibraz edildiği ancak karşılıksız çıktığını,24.05.2022 tarihinde İstanbul 36. İcra Dairesinde ... sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, 25.05.2022 tarihli ve... seri numaralı çek, 25.05.2022 tarihinde ibraz edilip karşılıksız çıktığını,

21.06.2022 tarihinde İstanbul 35. İcra Dairesinde ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını müvekkili şirketin, davacı şirketten çek bedellerinden çok daha fazla alacağı olduğunu, taraflarınca İstanbul 22. İcra Dairesi’nin ... sayılı dosyası üzerinden (kambiyo senetlerine özgü icra takipleri açısından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) ilamsız icra takibi başlatıldığını,davacı şirketin teminat iddiasının gerçek dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; 6102 sayılı Yasa'nın 780. maddesinde düzenlenen çek kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi belirlemekte olup bir ödeme aracı olduğunu, çekin teminat olarak verildiğinin yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, davacı tarafından çeklerin davalıya teminat olarak verildiğine ilişkin yazılı belge dosyaya ibraz edilmediğinden, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; taraflar arasındaki ticaret yıllardır teminat senedi ilişkisi ile devam ettiğini, müvekkili, yurt dışındaki şirketlerden ödeme aldıkça davalı şirkete ödeme yaptığını ve davalı şirketin de alacağını garantilemesi için bir teminat senedi verdiğini, taraflar arasında gönderilen e-postaların "belge" niteliğinde olduğunu, e-postalar "kesin delil" olarak kabul edilmese dahi mahkemece " delil başlangıcı" olarak değerlendirilip "tanık dinletme " talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece talebe cevap dahi verilmediğini, HMKnın 202/1’maddesine dayanarak iddia edilen vakıanın ispatı için tanığa başvurulabildiğini,

bildirdikleri tanıkların dinlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, davalı şirketçe müvekkiline ayıplı ürün gönderildiğini. ayrıca davalının ürünlerinin satışı aşamasında çeşitli mücbir sebepler meydana gelmiş olup müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını,çeklerin ödenmesinin bir şarta bağlandığını, bu sebeple kambiyo senedi vasfını haiz olmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı Tasfiye Halinde ... Şti'nin ticaret sicil kaydının incelenmesinde, şirketin karar tarihi sonrasında 13/12/2023 tarihli genel kurul kararı gereğince sicilden terkin edildiği ve bu hususun 18/12/2023 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmaktadır. Taraf ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerekir. Taraf teşkilindeki bu eksiklik resen incelenmiştir.

Yargılama sürecinde davanın taraflarının taraf ehliyetine haiz olması gerekir. Mahkemece, davacıya şirketin ihyası için süre verilip ihya davası açıldığı takdirde sonucu beklenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, taraf teşkilindeki eksiklik giderilerek dava görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.