İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1447 K.2026/290

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili: davalının ... deposu olduğunu, ve kendisinin 1.500 adet suyunu satmak için anlaştığını, sonrasında davalının bu anlaşmayı fesh ettiğini, suyu göndermediğini, suyu alımı sırasında davalıya ödemeleri nakit olarak yaptığını, davalıya bir borcu bulunmadığını, davalının icraya koyduğu senedin davalının teminat senedi olarak aldığını, davalının İstanbul Anadolu 25. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası icra takibi başlattığını, davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili: müvekkili ile davacı arasında akdedilen herhangi bir sözleşme bulunmadığını, müvekkilinin alacağın karşılık aldığı senet davacı tarafından vadesinde ödenmemesi sebebiyle icra takibine konulduğunu, takibe konu senedin teminat senedi olmayıp, TTK ve İİK hükümlerine göre kambiyo vasfına haiz bir senet olduğunu belirterek davanın reddine, dava değerinin %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafın takip konusu yapılan senedin teminat senedi olduğunu iddia etmekte ise de davacının teminat senedi olduğunu usulünce ispatlayamadığı, işbu senedin teminat olarak verildiğine dair teminat senetlerinin üzerinde bu yönde bir ibare bulunmadığı, taraflar arasında bayilik sözleşmesinin bulunduğunun ispatlanamadığı ve dosyaya sunulmadığı dolayısıyla senetlerin teminat senedi olduğunun sözleşmeye de dayandırılamadığı,

yalnızca whatsap yazışmaları (kaldı ki ön inceleme duruşmasında da davalı vekilince içeriği kabul edilmeyen ... yazışmaları) ve bir kısım dekontların taraflar arasında bayilik sözleşmesi olduğuna ve hatta takip konusu senetlerin de buna dayanarak teminat olarak verildiğine dair hususlarda yasal delillerden sayılamayacağı birlikte değerlendirildiğinde ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin davalının şirketi ... ...Ltd.

Şti. ile yaptığı sözleşmeye istinaden 21.09.2021 düzenleme tarihi olan bonoyu teminat amacıyla verdiğini, davalı taraf taraflar arasında bayilik sözleşmesi olmadığını iddia etmişse de 28.09.2021 tarihli ... mesajında davalı şirkete ait İban bilgilerinin paylaşıldığı ve müvekkilin davalıya ait şirketin hesabına ticari ödemeler yaptığı dekontlarla ispatlanması ve yine davalıya ait şirket de çalışan kişilerden su bayiliği sözleşmesine istinaden satmak amacıyla 72 adet su istediğine ilişkin delillerin olmasına rağmen bu delillerin senedin teminat senedi olduğuna ilişkin yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilmeyip salt senette "teminat"

ibaresinin olmaması veya senedin, teminat senedi olduğuna ilişkin yazılı sözleşmenin olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ... yazışmalarının bayilik sözleşmesini net bir şekilde ispatladığını ileri sürerek kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; kambiyo senedine dayalı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı, senedin bayilik ilişkisinin teminatı olarak davalıya verildiğini, teminat senedi olduğunu ileri sürerek menfi tespit talebinde bulunmuştur. Senette nakden kaydı bulunmaktadır.Temel borç ilişkisindeki bir edimin teminatı olarak düzenlenen kambiyo senetlerinde, teminat ettikleri husus gerçekleşinceye kadar geçici bedelsizlik, gerçekleşince kesin bedelsizlik söz konusudur. Eğer teminat ettikleri husus gerçekleşmez ise senette bedelsizlik ortadan kalkacaktır.

Bu itibarla kambiyo senedinin teminat amacıyla düzenlenmesi hâlinde borçlu, senet lehtarın elindeyse (ciro görmemişse), teminatı talep etme şartlarının oluşmadığını (riskin gerçekleşmediğini) ya da alacaklının senedin teminatını oluşturduğu borç miktarını aşan bir talepte bulunduğunu kişisel def’î olarak öne sürebilir.".., kambiyo senedinin üzerinde teminat kaydı var ise ancak neyin teminatı olduğu belirtilmemiş ise bu kayıt kambiyo senedinin mücerrettik vasfını ortadan kaldırmaz.

Buna karşılık senet üzerinde asıl borç ilişkisine atıf yapan veya ödemeyi şarta bağlayan kayıtlar olması durumunda senedin mücerretlik vasfı ortadan kalkacağından böyle bir senede dayanılarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamaz.

Başka bir deyişle kambiyo senedinin teminat senedi olduğunun senet metninden anlaşılması durumunda senedin mücerretlik vasfı ortadan kalkacağı için senet hükümsüzdür ve bu hükümsüzlük; borçlu tarafından, lehtara veya ciranta konumunda olan hamile karşı da ileri sürülebilir. Dolayısıyla senet metninden anlaşılan bu def’î mutlak def'î niteliğinde olup, üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir.

(Yargıtay HGK nın esas no: 2019/(19)11-449 karar no: 2022/569 sayılı ilamı)Senette teminat kaydı olmadığı gibi, davacı tarafça senedin teminat senedi olduğunu kabule yarar bir delil sunulmamıştır. Davacı vekili; bayilik sözleşmesi olduğuna ilişkin watshap yazışmaları olduğunu ileri sürmüştür.

Mesajlarda bayilikten söz edilmekle birlikte taraflar arasında fiilen bayilik ilişkisi olduğu kabul edilse dahi buradan borç ikrarı mahiyetinde ki elde ki senedin teminat senedi olarak davalıya verildiğine ilişkin bir sonuca ulaşılamayacaktır. Teminat senedinin varlığını kabul için yazılı bir delile ihtiyaç vardır.

Açıklanan nedenlerle davacı; senedin teminat senedi niteliğinde olduğuna ilişkin yazılı bir delil gösterilmediği, taraflar arasında fiili bir bayilik sözleşmesi olduğunun ispatı halinde de sonuca bir etkisi olmadığı gözetildiğinde davacı vekilinin eksik inceleme yapıldığına ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.