İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1607 K.2023/1202

İhtiyati tedbirin reddine ilişkin 19/06/2023 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, davalı tarafından müvekkili şirket aleyhine ...bank Sincan/ Ankara Şubesi'ne ait; ... çek seri numaralı, 15/03/2023 keşide tarihli, 216.292,00-TL bedelli çek ile ilgili olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin davalı tarafa takibe konu çek bedelinden ötürü hiçbir borcunun bulunmadığını, takibe konu çekin müvekkili şirket tarafından dava dışı takip borçlusu ...

Ltd. Şti. lehine gübre tohum alım satım işi karşılığında düzenlendiğini ve kargoda çalındığını, çekin çalınması neticesinde dava dışı takip borçlusu çek lehdarı ... Ltd. Şti. tarafından takibe konu çek ile ilgili olarak Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/81 Esas numaralı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını ve ödemeden men yasağı kararı alındığını, söz konusu davanın halen derdest olduğunu, dava dışı ... Ltd.

Şti.'nin mağduriyet yaşamaması taraflar arasındaki ticari iş ve güven ortamının zedelenmemesi sebebiyle çek bedeli miktarı olan 216.292,00-TL'nin 17.02.2023 tarihinde müvekkili şirket tarafından ... Ltd. Şti.'ne ödendiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, icra takip dosyasında mübrez çek fotokopisinde dava dışı takip borçlusu ... Ltd.

Şti.'ye ait ciroda yer alan kaşe ve imzanın sahte olduğunu beyanla müvekkilin icra tehdidi altında olması, finansal açıdan yaşayacağı mağduriyeti, ciro silsilesindeki çek lehdarına ait imza ve kaşenin sahte olması, müvekkili şirketin çekin kargoda çalınmasından sonra çek lehdarının mağdur olmaması için çek bedelini ödemiş olması, çekin çalınması olayıyla ilgili soruşturma makamınca tahkikat başlatılmış olması, çek lehdarı tarafından ödeme yasağı talepli çek iptali davası açılmış olması dikkate alınarak teminatsız, mümkün görülmediği takdirde mahkemece uygun görülecek bir teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine,

haciz ve satış gibi tüm icrai işlemlerin işbu yargılama kesinleşinceye kadar durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece, davacının icra takibi ve takibe konu çekten dolayı İİK 72. maddesi uyarınca menfi tespit davası açtığı, davaya konu çek fotokopisi incelendiğinde, davacının çekin keşidecisi, davalının ise hamil olduğu, çekin kambiyo vasfına haiz bir evrak olduğu ve ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, davacı keşideci çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmemiş, çeki imzalayarak lehtara gönderildiğini ancak çekin kaybolduğunu/ çalındığını ve çekte lehtar imzasının sahte olduğunu ileri sürdüğü, davacının davalı ile ticari ilişkisinin bulunup bulunmadığına ilişkin iddialarının ise yargılamaya muhtaç olduğu,

bu nedenlerle HMK 390/3. md. gereği tedbir talep edenin haklılığını yaklaşık olarak ispat edemediği, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, imza sahteliği ileri sürülmediği gerekçesiyle yasal şartları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, takibe konu çekin müvekkili şirket tarafından dava dışı takip borçlusu ... Ltd. Şti.

Lehine gübre tohum alım satım işi karşılığında düzenlendiğini ve kargoda çalındığını, kargo paketlerinin üstlerinden yırtılarak dava dışı lehtara sadece yırtılmış içi boş kargo paket ve zarflarının teslim edilmesi söz konusu çeklerin çalındığına dair kuvvetli şüphe uyandırdığını, 08/05/2023 tarihinde Malıköy Jandarma Karakolu'na ihbarda bulunularak soruşturma başlatıldığını, çek lehtarı tarafından takibe konu çek ile ilgili olarak çek iptali davasında ödemeden men yasağı kararı alındığını, söz konusu davanın hala devam ettiğini,

dava dışı çek lehtarı ile müvekkili şirket arasındaki ticari iş ve güven ortamının zedelenmemesi adına müvekkili şirket tarafından çek bedelinin dava dışı lehtara ödendiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, icra takip dosyasında mübrez çek fotokopisinde dava dışı takip borçlusu ... Ltd.

Şti. ait ciroda yer alan kaşe ve imzanın sahte olduğunu, bu hususta çek lehtarı tarafından açılmış dava bulunduğunu, ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak; mahkeme veznesine asıl alacağın %15'i oranında yatırılarak teminat ve İİK.

72. Maddesi gereğince icra dosya borcunun tamamının depo edilerek, icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine, uygulanan haciz ve satış gibi tüm icra işlemlerinin işbu yargılama kesinleşinceye kadar durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, icra takibi nedeniyle açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. İİK'nın 72/2 maddesi "borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." şeklinde düzenlenmiştir. İİK'nın 72/3.maddesinde ise "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak,... göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." denilmiştir. Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK'nın 72. maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.

HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir.

Aynı yasanın 390/3 maddesi, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.'' düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda; takip konusu çekin davacı keşidecinin düzenleyip dava dışı lehtara kargoyla gönderimi esnasında çalındığı, lehtar yerine sahte ciro ve imzayla tedavüle sokulduğu, çekin kargo sürecinde çalınması neticesinde kötüniyetli kişilerce iktisap edilerek sahte imza ve kaşe ile ciro edildiği,

ciro zincirinde yer alan şirketle ticari ilişkisinin bulunmadığını, çek lehtarı tarafından açılan çek iptali davasında ödemeden men yasağı kararı alındığı ileri sürülmekte olup, bunlar sonucunda çek hamilinin bu çeki elde etmesinde ağır kusuru olabileceği yönünde tedbir kararı verilmesini haklı kılacak yaklaşık ispat koşulunu oluşturmaya yeterli delil bulunduğu, yaklaşık ispat şartının sağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla ihtiyati tedbir koşulları oluştuğu halde mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ara kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, İstanbul 22. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasındaki icra takibinde icra veznesine yatırılan paranın alacaklı davalıya HMK nın 389 vd. maddeleri uyarınca ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.