İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1947 K.2024/772

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı şirketin muhasebe ve defterlerini dava dışı ...

Limited Şirketi'nin muhasebe ve defterleri ile birlikte elektronik sistem üzerinde tuttuklarını, davacı ve dava dışı şirkete ait muhasebe ve e-defter verilerinin muhafaza edildiği ... marka ... model ... seri numaralı bilgisayara ve verilere bilinmeyen bir kaynaktan yapılan siber saldırı sonucunda erişimin önemli ölçüde engellendiğini, kısmen muhasebe verilerine erişim sağlansa da karşılaşılan siber saldırı sonucunda muhafaza ve ibraz yükümlülüğü bulunan elektronik defter kopya ve beratlarına ulaşmalarının mümkün olmadığını, ulaşılamayan beratların 2018-2021 yıllarındaki tüm beratları kapsadığını,

söz edilen verilerin kurtarılması amacıyla yukarıda marka, model ve seri numarası bilgileri yazılı bilgisayarın, yetkili firma ... Tic. Ltd. Şti. laboratuarına gönderilmesine rağmen yetkili firma tarafından tanzim edilen 27/12/2022 tarihli raporda verilerin veya yedeklerin kurtarılmasının mümkün olmadığının bildirildiğini belirterek 2018-2021 yıllarına ait tüm e-defter kayıt ve beratlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava konusu uyuşmazlıkta tacir olan davacının ikincil yedekleme bakımından kendisinin harici bir yedekleme yapmadığı, tacir olan davacının basiretli davranmayarak e-defterlerin zayi olmasında kusurlu olduğu, e-defterler yönünden zayi belgesi verilebilmesi için tacirin ikincil kopyalar yönünden yapması gereken yükümlülükler bulunduğu, bu kapsamda ikincil kopyaların tacir tarafından harici olarak depolama aygıtlarında saklanması gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta ise tacir olan davacının bu yükümlülüklerden hiçbirini yerine getirmediği, davacının basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü e-defterlerinin ve beratların zıyaa uğradığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin e-defter kayıtlarını ... isimli muhasebe programı ile tuttuğunu, bu programın web tabanlı bulut sistemi ile çalıştığını, bu nedenle cihazda bir sorun olması halinde dahi verilen bulut sistemi üzerinden çekilebildiğini, ... sisteminin tanıtım broşüründe de veri kaybı sorununun ortadan kaldırıldığının taahhüt edildiğini, ancak yaşanan olay sonrasında ... ile yapılan görüşmede bulutta ikincil kopyaların tutulmadığının öğrenildiğini, müvekkilinin bu konuda basiretli davranarak işin uzmanı olan firmadan hizmet aldığını,

müvekkilinin hizmet aldığı firmanın üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesinin müvekkilini sorumlu kılmayacağını, ayrıca siber saldırının öngörülemez nitelikte olduğunu, müvekkilinin başkanlıktaki kayıtları alabilmesinin zayi belgesine bağlı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 82. maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Somut olayda, davacı vekili 07/12/2022 tarihinde gerçekleşen siber saldırı neticesinde müvekkili şirkete ait 2018-2021 yılı e-defter ve beratlarına ulaşılamaması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebi ile açılan davada mahkemece davacı tarafından defterlerin harici yedeklememesinin yapılmadığı, gereken önlemlerin alınmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Davacı şirketin ticaret sicil kaydının incelenmesinde, şirketin dava tarihi öncesinde 01/11/2021 tarihinde tasfiyeye girdiği,

07/12/2021 tarihli ortaklar kurulu kararı gereğince tasfiyenin tamamlanması sonucu sicilden terkin edildiği ve bu hususun 14/12/2021 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmaktadır. Taraf ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerekmektedir.

İstinaf sebebi olmasa da mahkemece re'sen incelenmesi gereken taraf teşkilindeki bu eksiklik mahkemece gözetilmediği, tüzel kişiliği sona eren şirket yönünden davaya devam edildiği, tüzel kişiliğin sona ermesinden sonra verilen vekaletnamenin geçerli olmadığı, davaya vekalet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yargılama sürecinde davanın taraflarının taraf ehliyetini haiz olması gerekir.

Mahkemece, davacıya davalı şirketin ihyası için süre verilip ihya davası açıldığı takdirde bekletici mesele yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Bu husus tamamlanmadan karar verilmesi doğru olmamıştır.Kabule göre de; davacının 2020 ve 2021 e-defter ve beratlarının ikincil kopyalarının Gelir İdaresi Başkanlığında yedeklendiği dosyaya gelen müzekkere cevabı ile sabittir.

Bahsi geçen döneme ilişkin defterler Gelir İdaresi Başkanlığı nezdinde yedeklendiğine göre davacının 2020 ve 2021 dönem e-defter ve beratları yönünden basiretsiz davrandığının ve gerekli önlemleri almadığının kabulü doğru değildir.

Gelir İdaresi Başkanlığının yazı cevabında sisteme yüklendiği belirtilen 2020/Ocak-Aralık ve 2021/Ocak-Aralık yıllarına ilişkin e-defter beratları ile GİB saklama programına yüklendiği belirtilen aynı döneme ilişkin yevmiye defterleri yönünden davacıya zayi belgesi verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece tüzel kişiliği sona eren davacı şirketin ihyası yoluna gidilmeden hüküm verilmesi, kabule göre de, 2020 ve 2021 yılına ilişkin defter berat ve yevmiye defterleri yönünden davanın reddi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekir.