İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/2112 K.2026/684

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı şirket tarafından davalı şirkete çeşitli zamanlarda toptan alkol satışı yapıldığını, mal satımına ilişkin fatura düzenlendiğini, faturalara herhangi bir itiraz olmadığını, farklı tarihlerde ödemeler yapıldığını, bakiye alacağın ödenmemesi üzerine İstanbul 5 İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, iddia ederek; itirazın iptali ile takibin devamına, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafın alacaklı olduğu iddialarına dayanak olarak sunulan faturalara konu malların teslim alınmadığını öne sürerek; davanın reddine, takip miktarının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafça ödenmeyen fatura bedelleri üzerinden başlatılan takibe yapılan itiraz üzerine eldeki davanın ikame edildiği, davalı tarafça süresi içinde davaya cevap verilmediği, mahkememizce alınan bilirkişi raporu uyarınca davacının defterleri uyarınca davalıdan 67.304-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,

davalı tarafın, ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde ibrazdan kaçınmış sayılacağı, HMK'nun 222/3. maddesi gereğince karşı tarafa ait eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve birbirini doğrulayan defter kayıtlarının karşı taraf lehine delil olarak kabul edilebileceği hususlarının ihtarına rağmen defterlerini sunmadığı, anılan rapora da yasal süresi içine itirazda bulunmadığı, böylece davacının asıl alacak yönünden talebinde haklı olduğu,

dava fatura alacağına dayalı ve davalı taraf takipten önce temerrüte düşürülmemiş olduğundan takibe kadar işlemiş faiz talebinde bulunulamayacağı, bu yönde yapılan bilirkişi raporundaki tespitlere de davacı tarafın bir itirazda bulunmadığı anlaşılmakla, davanın asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne ve alacak davalı tarafça da belirlenebilir olmakla davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili. 26.04.2022 tarihli 1.celse öncesi dosyada vekil sıfatıyla yer alan Avukat ... duruşma öncesi mazeret bildiriminde bulunmuş ve ön inceleme duruşmasında bu mazereti kabul edilerek "Davalı vekilinin mazeretinin KABULÜ ile duruşma günü ve saatini UYAP sistemi üzerinden öğrenmesine,

işbu zabıtta yer alan ihtarların uyap sistemi üzerinden öğrenilmiş sayılmasına," karar verildiğini, ancak ilgili ön inceleme duruşma zaptı ve bilirkişi incelemesinin gün ve saati vekile tebliğ edilmediğinden dolayı bilirkişi raporu da defterlerimiz incelenmeden tek taraflı hazırlanarak düzenlendiğini, adil yargılanma ve savunma hakkının kısıtlanmasına neden olduğunu, dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere davalı şirketin defterlerinin de incelenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun 8.sayfasında "Davalı şirket ihtarata rağmen yasal defter ve kayıtları ibraz etmemiştir." denilse de taraflarına hiçbir tebliğ, ihtarat yapılmadığını,

şirketin defterleri incelendiğinde de, davacı firmanın iddia ettiği alacakların olmadığının anlaşılacağını fakat bu husus incelenmeden rapor düzenlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkin icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Kural olarak, fatura konusu malın teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır.

6100 sayılı HMK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi "(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.)..." şeklinde düzenlenmiştir.

Mahkemece. 26/04/2022 tarihli duruşmada tarafların ticari defterlerinde inceleme yapılmasına karar verilerek; bilirkişi inceleme inceleme gününün 13/05/2022 Saat 14:30 olarak belirlenmesine, tarafların inceleme günü taraf defterlerinin ibrazına, tarafların ticari defter ve belgelerini ibraz etmedikleri takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacaklarına, davalı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma günü ve saatini UYAP sistemi üzerinden öğrenmesine,

işbu zabıtta yer alan ihtarların UYAP sistemi üzerinden öğrenilmiş sayılmasına karar verilmiş, davalı vekilinin bilirkişi raporunun tebliği üzerine alacağın ve faturaların ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığını belirterek ticari defterlerinin incelenmesi için ek rapor alınmasını talep etmiş ise de; mahkemece bu talep kabul edilmemiştir.

Davalıya ihtaratlı tebligat yapılmadığı, UYAP'tan öğrenmenin tebligat sayılamayacağı bu halde davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılamayacağından ,davacının kanuna uygun tutulan ticari defterlerinin delil kabul edilerek davacının ticari defterlerine göre karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin ticari defterlerinin ibrazı için verilen ara kararın davalıya tebliği sağlanarak sonucuna göre karar verilmek üzere kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.