İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/2322 K.2023/1877

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA VE TALEP

Davacı vekili, taraflar arasında "Otogaz LPG Bayilik Sözleşmesi", "Bayilik Sözleşmesi", "Akaryakıt ve LPG/Otogaz Bayilik Protokol" sözleşmelerinin akdedilerek Afyonkarahisar'da mukim akaryakıt ve otogaz LPG satış istasyonunda akaryakıt - LPG/otogaz bayiliği ve işletmeciliği verildiğini,sözleşme süresince kullanılmak üzere davalıya.

Pompa, Tank Otomasyon ve TTS sistemleri ve ekipmanları ile 4 ada Kurumsal Kimlik, Çift Kaset Totem, Market rafları, LPG tank üstü tesisat, Hava Su Saati, LPG dispenser ..., LPG tank ..., LPG pano ..., 2 adet dalgıç pompa ..., Jeneratör ..., 9 adet kanopi armatürü ve diğer ekipmanların ariyeten verildiğini, davalının 10/02/2023 tarihinde başka bir dağıtıcı firmaya transfer olması sebebiyle sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini, haksız fesih nedeniyle ariyete konu ekipmanların iade borcunun muaccel hale geldiğini,davaya konu ariyet malzeme ve ekipmanların tedbiren kullanılmasının önlenmesi,

davalıdan alınarak müvekkili şirkete veya müvekkili şirketin göstereceği 3.kişiye teslimi konusunda öncelikle mümkün ise teminatsız, veya makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, aynen iadesini, aynen iadenin mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, eldeki davada talep sonucunun davacı şirketin davalı şirkete Bayiilik Sözleşmesi ve Ariyet Sözleşmesi kapsamında ödünç olarak teslim ettiği, davaya konu ariyet malzeme ve ekipmanların tedbiren kullanılmasının önlenmesi,

davalıdan alınarak müvekkili şirkete veya müvekkili şirketin muhafaza için göstereceği 3.kişiye teslim edilmesi konusunda öncelikle mümkün ise teminatsız, veya makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, aynen iadesini, aynen iadenin mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesi talep edildiğinden ve terditli olarak açılan davada öncelikli talebin ariyetlerin davacıya aynen iadesi olduğundan ve tedbir talebi de ariyetlerin teslimine ilişkin olduğundan davanın ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde tedbir talep edildiği gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;bayilik sözleşmesi gereği ariyeten teslim edilen malzeme ve ekipmanların sözleşmenin sona ermesi nedeniyle müvekkili şirkete iadesi gerektiğini, davalı tarafından kullanılmaya devam edildiğinden malzeme ve ekipmanların yıpranarak hızla değer kaybına uğradığını ve müvekkilinin gün geçtikçe zararının arttığını, ihtiyati tedbir için yasada aranan tüm şartların mevcut olduğunu,Yargıtay içtihatlarına göre başlangıçta hiçbir kanaatin oluşmadığı durumlarda bile muhtemel zarar görme tehlikesine dayalı olarak tedbir kararı verilmesi gerektiğini,

somut olayda müvekkili şirketin zarara uğradığını ve ileride muhtemel zararların da ortaya çıkacağını, kararın kaldırılarak, ariyete konu menkullerin davalıdan alınarak müvekkili şirkete yada müvekkili şirketin muhafazası için göstereceği 3. kişiye teslim edilmesi konusunda öncelikle teminatsız, aksi halde makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda uyuşmazlık; bayilik sözleşmesi uyarınca ariyet olarak verilen malzemelerin bayilik ilişkisinin sona ermesi sebebiyle iadesine ilişkin davada, davalının elinde bulunan ariyete konu menkullerin davacıya ya da davacının göstereceği 3. kişiye teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

HMK.'nın 389/(2) maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " İhtiyati tedbir kararı verebilmek için hâkimin somut sebep göstermesi ve ihtiyati tedbir kararının haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gereklidir.

Somut uyuşmazlığa benzer bir konuda İstanbul BAM Hukuk Daireleri kararları arasında çıkan uyuşmazlığın giderilmesi Yargıtay'dan istenilmiş.

Yargıtay kapatılan 19 HD nin 2019/2981 esas-2019/4812 karar sayılı ve 17.10.2019 tarihli ilamı ile: Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmelidir.

Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının da uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, yasanın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.Açıklanan hukuki değerlendirme çerçevesinde bir davada hükümle elde edilebilecek hususta ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine, "uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" karar verilmiştir.

Davanın talep sonucu ariyetlerin iade ve teslimine ilişkin olup, dava dilekçesindeki talep sonucu teşkil etmektedir.

Dairemiz ve ilk derece mahkemesininde uymak zorunda bulunduğu yukarıda yazılı uyuşmazlığın giderilmesi yolundaki karar nedeniyle ihtiyati tedbir istemi hüküm sonucuna yönelik olup, işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden mahkemece sonuç itibariyle tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı-ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.