İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/2350 K.2023/2191

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 1.Tüketici Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, davacının kullandığı kredi nedeniyle emekli maaşına uygulanan blokenin kaldırılması, kesintilerin durdurulması ve yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı İzmir 1. Tüketici Mahkemesince, dosya kapsamında bulunan belgelere ve alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu maaş hesabından yapılan kesintilerin ticari nitelikli kredilerden kaynaklandığı sabit olup, ticari kredi sözleşmesinden doğan uyuşmazlığın, bankacılık hukukundan kaynaklanan ticari dava niteliğinde olduğundan Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 6. Ticaret Mahkemesince de, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'nun kararı ile benimsenen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin karar gerekçesinde de belirtildiği üzere taraflar arasında akdedilen ticari kredi sözleşmesine ilişkin bir uyuşmazlık bulunmadığı, davanın emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması ve tahsil edilen tutarların iadesi istemine ilişkin olduğu, dava konusunun davacının emekli maaşına bloke konulup konulamayacağı ile kredi taksitlerinin emekli maaşından alınıp alınamayacağı hususunda toplandığı, kredi türünün ticari kredi olmasıın veya olmamasının davaya bir tesiri bulunmadığı, uyuşmazlığın çözümünde İzmir 1. Tüketici Mahkemesi görevli olduğu gözetilerek karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

28.11.2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde Kanunun kapsamı "Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar" şeklinde açıklanmıştır. Kanunun "Tanımlar" başlıklı 3.maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde ise tüketici işlemi, "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukukî işlemi ifade eder" biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanunun 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Bir hukukî işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.

TTK'nun 4.maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5.maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

TTK'nun 5.maddesine göre davanın mutlak ticari davalardan olması veya her iki tarafın tacir ve açılan davanın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunması halinde açılan davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevi içinde olacağı, açılan asıl ve birleşen davanın kooperatif üyesi olmayan davalıların kooperatif hizmetinden yararlandığı, bu sebeple ödemesi gereken bedeli ödemediği iddiasına dayalı itirazın iptali davası olduğu gerekçesiyle İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilerek 22.3.2018 tarihinde görevsizlik kararı verilmiştir.

Somut olayda. Dava, davacının kullandığı kredi nedeniyle emekli maaşına uygulanan blokenin kaldırılması, kesintilerin durdurulması ve yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir. Davalı banka tarafından davacının emekli maaşına bloke konulmasına dayanak dayanak yapılan kredilerin ''tüketici kredisi değil'' '' ticari nitelikli'' kredi kullandırıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davaya bakmakla görevli mahkeme , banka tarafından emekli maaşına bloke konulmasına ve kesinti yapılmasına dayanak kredi borcunun kaynaklandığı sözleşmeye göre belirlenecektir. Taraflar arasında genel kredi sözleşmesi, cari hesap kredi sözleşmesi ve ticari kart sözleşmesi imzalanmıştır. Emekli maaşına bloke konulmasına dayanak borcun kaynaklandığı, sözleşme '' ticari nitelikli kredi''sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 4/1-f maddesi uyarınca, genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardır. Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. (Yargıtay 11. HD 2023/3712 E-2021/1863 K, İzmir BAM 6. Hd 2017/1341 E-1331 K,Ankara BAM 21. HD 2018/872 E- 2018/480 K)

Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.