İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/68 K.2023/154

Teminatın iadesi talebinin reddine ilişkin kararın temlik alan alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Alacaklı vekili; borçlular tarafından müvekkili bankaya verilen 05/01/2009 tanzim, 11/05/2009 ödeme tarihli 100.000-TL'lik emre muharrer senetten dolayı borçluların 39.414,13-TL borcu bulunduğunu, alacağın tahsilini teminen borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

Mahkemece 22/05/2009 tarihli karar ile; borçlular hakkındaki talebin %15 teminatla kabulü ile; İ.İ.K'nın 257. maddesi gereğince 39.414,13-TL alacak miktarı kadar borçluların gerek üçüncü kişilerdeki menkul ve gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının ihtiyati haczine karar verilmiştir.

TALEP

Temlik eden alacaklı vekili; ihtiyati haciz kararının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... (Eski Esas ...) sayılı dosyası üzerinden infaz edildiğini ve haricen tahsil ile kapatıldığını, teminat mektubunun tarafında iadesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME EK KARARI

Mahkemece daha önce 15/09/2022 tarihinde verilen ara karar gereği, taraflar arasındaki temliknamede, faiz, fer'ileri ve alacakların teminatları devir ve temlik edilmiş olup, tedbir ve ihtiyati haciz kararları için hükmedilen teminatların temlikine dair sözleşmede hüküm bulunmadığından teminatın iadesi isteminin reddine karar verildiği, ... Yön.A.Ş.'nin 03/10/2022 tarihli talep dilekçesi ile yeniden teminatın iadesinin talep edildiği anlaşılmakla,temliknamede, faiz, fer'ileri ve alacakların teminatları devir ve temlik edilmiş olup, tedbir ve ihtiyati haciz kararları için hükmedilen teminatların temlikine dair sözleşmede hüküm bulunmadığından teminatın iadesi isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Temlik alan vekili; alacağı temellük edenin temlik edene halef olması ve halefiyete alacağa bağlı hakların (ve bu kapsamda teminatın da) dahil olmasının bir sonucu olduğunu, bağlı haklar; asıl alacakla ilintili olup, bu kapsamda müvekkil şirket ile ...

A.Ş. arasında düzenlenen ekli temlik sözleşmesinde belirtilen alacaklar; alacağa bağlı faiz, fer'ileri ve alacakların teminatları ile birlikte devir ve temlik edilmiş olup, tedbir ve ihtiyati haciz kararları için hükmedilen teminatların temlikine dair sözleşmede ayrıca bir hüküm bulunmasına da gerek olmadığını, teminat mektubunun iadesini gerektiren şartların oluştuğu da görüldüğünden alacağın temlikiyle birlikte; alacağı takip ve tahsil etme hakları ile bu hakları kullanmaya elverişli teminat mektubu, ipotek senedi ve benzeri senet ile belgelerin temlik alana geçmesi gerektiği de gözetilerek,

teminat mektubunun müvekkil şirkete iadesi gerektiğini ileri sürerek teminat mektubunun iadesi talebinin reddi kararı açıklanan gerekçelerle hukuka uygun olmadığından, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz kararı uygulanan icra dosyasının infazından sonra dosyaya İİK 258.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı nedeniyle yatırılan teminatın iadesi istemine ilişkindir.İİK'nun 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve HMK' nun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur." hükmünü haizdir.

İİK nda ihtiyati haciz sırasında teminat alınmasını gerektiren haller düzenlenmiş ise de, teminatın ne şekilde iade edileceği düzenlenmemiştir. Bu nedenle konuya ilişkin genel hükümler incelenmelidir.HMK'nun 89.(1) maddesinde, "Teminat gösterilmesini gerektiren sebeb ortadan kalktığı takdirde ilgilinin talebi üzerine mahkeme teminatın iadesine karar verir." denilmektedir..

HMK 392(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir ."hükmünü haizdir.

Teminatın iadesi talebi olduğunda teminatın iadesi koşullarının mevcut olup olmadığı HMK 392(2)maddesi kıyasen uygulanmak suretiyle karara bağlanacaktır.Yazı İşlerinin yürütülmesine ilişkin yönetmeliği teminatların iadesi başlıklı 217(1) maddesinde " İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz taleplerinde teminat olarak yatırılan para, banka mektubu, tahvil veya benzeri evrakın iadesinin istenmesi halinde yazı işleri müdürü teminatın iadesi için kanunî şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırıp bu hususu belgelendirerek görüşü ile birlikte dosyayı hâkim ya da daire başkanına sunar.

Teminat gösterilmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalktığının anlaşılması halinde mahkemece, teminatın iadesine karar verilir."denilmektedir.Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden alacaklı ... A.Ş. tarafından 20 Mayıs 2009 tarihinde ihtiyati haciz kararı verilmiş ve Mahkemece; teminata hükmedilmesi üzerine alacaklı banka tarafından 25.5.2009 tarihli ... sayılı ... A.Ş. tarafından düzenlenen alacaklı ...

A.Ş.'nin borçluların ve üçüncü şahısların uğrayacakları zarara karşılık 5.915-TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu düzenlenerek dosyaya ibraz edilerek ihtiyati haciz kararı İstanbul ...İcra Dairesinin ( ...) yeni esas ... esas sayılı dosyasında uygulanmıştır.

İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra icra dosyasındaki alacak talepte bulunan alacaklıya temlik edilmiş olup, İstanbul ...İcra Dairesi 20.9.2022 tarihli yazısı ile İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderdiği yazı ile 2009/1351 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararının anılan dosyada uygulandığını, takibin kesinleştiğini ve dosyanın infaz edilerek kapatıldığını bildirmiştir.

İlk derece mahkemesi temlik sözleşmesinde ihtiyati haciz kararı nedeniyle yatırılan teminatın temlik alana deviir edildiğine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle 15.9.2022 tarihli ek karar ile istemi red etmiş, bunun üzerine temlik alan vekili 23 Eylül 2022 tarihli Düzeltme ve ek temlek beyanını dosyaya ibraz ederek teminatın iadesini talep etmiştir. Ek temlik sözleşmesinde. İstanbul ...

İcra Dairesinin (...) yeni esas ... esas sayılı dosyası ile İstanbul 5.ATM in 2009/1351 D.iş sayılı dosyası da eklenmiştir. 6098 sayılı TBK'nun 189. maddesinde "Alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana geçer. Asıl alacakla birlikte işlemiş faizler de devredilmiş sayılır..." hükmolunmuştur.

Bir gereklilik olmamakla birlikte ek temlik beyanının ilk derece mahkemesinde oluşan tereddüdü gidermek için tanzim edildiği, ancak ilk derece mahkemesinin ek temlik belgesini de değerlendirmediği anlaşılmaktadır. Ek temlik belgesinde açıkça ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin ihtiyati haciz dosyası numarası yazılarak düzenlendiği, buna göre temlik alanın tüm alacak ve haklarını devir ettiğinin kabulü gerekmektedir.

Öte yanndan infaz edilip kesinleşen ihtiyati haciz dosyasında temlik edenin yatırdığı teminat mektubundan başkaca bir menfaati kalmadığı, temlik eden alacaklının da teminat mektubunun iadesinde yararı bulunduğu zira teminat mektubuna komisyon ödemekte devam ettiği, ek temlik beyanının teminata ilişkin olduğunun kabulü gerekirken teminat mektubunun iadesi isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle.

İhtiyati haciz kararının uygulandığı dosya borcunun borçlular tarafından ödenerek dosyanın kapatıldığı, teminatın dosyada kalmasının bir gerekliliği kalmadığı anlaşılmakla ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurunun kabulü ile 3.10.2022 tarihli ek kararın kaldırılmasına, teminatın iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.