İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/84 K.2026/319

Asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine ilişkin verilen kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Malezya'da faaliyet gösteren, uluslararası denizlerde taşımacılık yapan ... firması olduğunu, davalı ... ... ise Türkiye merkezli olup, uluslararası alanda hava, kara ve deniz yoluyla taşımacılık faaliyetleri yürüten bir ... firması olduğunu, taraflar arasındaki ilk bağlantı 27.12.2016 tarihinde mail yoluyla kurulduğunu, uluslararası deniz yoluyla pamuk - taşıma faaliyeti gerçekleştirilmesine ilişkin anlaşma koşulları karşılıklı mail yoluyla görüşüldüğünü,

taraflar arasında sözleşme kurulduktan sonra Los Angeles'tan ...'e yapılacak olan ilk sefer 07/02/2017 tarihinde başlamış olup, 15/03/2017'de taşımaya konu malların Malezya'ya ulaştığını, bundan sonra Malezya'dan Bangladeş ve Vietnam'a yapılacak olan ilk sefere ilişkin talimatlar hakkında yeni bir yazışma gerçekleştiğini, davalı ile ... isimli Dubai ve Türkiye'de şubesi bulunan şirket arasında taşıma işlerinin görülmesi maksatlı olarak 5 yıllık bir sözleşme bulunduğunu, ...

Türkiye merkezli faaliyet gösteren ...'e bağlı olarak pamuk ve tekstil alanında çalışmalarını sürdüren bir firma olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmaya binaen ... ..., Malezya merkezli müvekkili ... ... e-mail yoluyla ulaştığı ve taraflar arasında deniz yoluyla yük taşıma anlaşması yapıldığını, bu anlaşmaya göre malın yükleneceği Los Angeles Limanından ...

Limanına kadar ... ...'in malı taşıyacak olup, akabinde ise Malezya'dan Bangladeş ve Vietnam'a kadar müvekkili ... ... taşımayı gerçekleştireceğini, sözleşmeye dair maddeler ve taşıma koşullarına ilişkin talepler, anlaşmalar ve onaylar 14.03.2017 ve 15.03.2017 tarihli maillerde tarafların karşılıklı yazışmalarında yer aldığını, yapılan seferler için tarafların anlaşmış oldukları toplam tutarın 1.017.102,58 USD olup, son seferde 2017 yılında yapılmış olmasına rağmen yalnızca anlaşılan navlun tutarının 870.428,76 USD'si ödenmiş olup, 146.673,82 USD'nin hala ödenmediğini,

... ...'in her seferinde borcun ödeneceğine dair taahhütlerde bulunsa da bu taahhütlerini yerine getirmediğini, hiçbir zaman da borcunu inkar etmediğini, müvekkiline en son 17/10/2017 tarihinde 30.000,00 USD ödeme yapıldığını, davalı ... ...

Hizmetleri Şirketinin müvekkili şirkete olan borcu sebebiyle 25/04/2018 tarihinde İstanbul Anadolu 5.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve borçlu şirket tarafından 30/04/2018 tarihinde takibe itiraz edilerek takibin durduğunu beyanla İstanbul Anadolu 5. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iplali ile takibin devamına, borçlu şirket tarafından haksız. dayanaksız ve dürüstlük kuralına aykırı olarak yapılan borca ve takibe itiraz sebebiyle takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı/karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin deniz ve hava taşımacılığı alanında forwarderlık hizmeti verdiğini, davacı şirket de aynı müvekkili şirket gibi deniz ve hava taşımacılığı alanında forwarderlık hizmeti verdiğini, sadece taşıma işine aracılık ettiklerini, dava dışı 3. kişi, Dubai menşeli, ... şirketi pamuk ticareti ile uğraşan bir tüzel kişilik olduğunu, davacı şirketin malların ...'dan ağırlıklı olarak Bangladeş ve Vietnama taşınması organizasyonunu üstlendiğini, Malezya'ya gelen malların başka ülkelere gönderilebilmesi için, öncelikle mallar için ithalat lisansı alınması,

lisans alındıktan sonra ABD'den gelen konteynerlerin boşaltılması, mallar konteynerlerden boşaltıldıktan sonra hangi ülkeye ihracat yapılacaksa ona göre kararlaştırılmış geminin konteynerlerine yüklenmesi ve ondan sonra da transit evraklarının tamamlanarak Malezya'dan konteynerlerin çıkışının sağlanması gerektiğini, bütün bu işlemlerin yapılması işini ... adına davacı şirketin üstlendiğini, taşıma işleminden ve masraflarından sadece ABD'de mukim satıcı sorumlu olduğunu, navlun bedelinden başka davacının tek taraflı kusuru sebebi ile ek masraflar oluştuğunu,

davacı ile müvekkili şirket arasında müvekkili şirketin sorumluluğunu doğuran ve borç yükleyen bir anlaşma bulunmadığını, müvekkili şirketin dava konusu alacağın borçlusu olmadığı ve bu sebeple davada taraf olmadığını, davaya pasif husumet yönünden itiraz ettiklerini, davacı davasını hak düşürü süre geçtikten sonra ikame ettiğini, davacı şirkete navlun bedeli eksiksiz olarak ödendiğini, davacı taraf haksız olarak sebebiyet verdiği liman, ardiye, demoraj masraflarının ödenmesini talep etmişse de, bu hususta ... ile aralarında ihtilaf yaşandığını ve bu masraflara kendisi sebebiyet verdiğinden bir kısmı ödendiğini,

ancak bakiyesi ... tarafından ödenmediğini, davacının tek taraflı ve haksız olarak sebep olduğu masraflardan sorumlu olduğunu, navlun bedelinden başka ortaya çıkan ek masraflara hiçbir şekilde müvekkili şirket veya ...'ın sebep olmadığını, müvekkili şirket ve ... kendi yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme konusu malları yerinde hazır ettiğini, bundan sonra davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı malların müşterilerine iletilmesinde gecikme meydana gelmiş olup, hem ek masraflar doğduğunu, hem de ... aralarındaki anlaşmalar gereği müşterilerine cezai şart ödemek durumunda kaldığını,

buna ilişkin olarak da ... ek masraflara ilişkin ödemeler ve geç teslim sebebi ile uğradığı zarara binaen de müvekkili şirkete 250.000,00 USD fatura kestiğini, ek masraflara ilişkin bakiye bedeli ve müvekkilinin alacağını müvekkili şirkete ödemediğini, davacının icra takibi ile talep ettiği faiz başlangıç tarihine ve oranı hukuka aykırı olduğunu beyanla tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, icra takibinin durdurulmasına ve davacı tarafın kötü niyetinden dolayı İİK. m. 67 gereğince alacağın % 40'ından az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, karşı davamızın kabulü ile,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 USD'nin davacı/karşı davalıdan uygulanacak avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı/karşı davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Malezya'dan Bangladeş ve Vietnam Limanlarına taşınan yükler nedeniyle davacının davalıdan 146.673,82 USD navlun alacağının bulunduğunu, bu alacağın taksitler halinde ödenmesi konusunda davacının davalıya 07.02.2018 tarihli e-posta ile ihtarname gönderdiğini, ihtarnamede borcun 15.02.2018 tarihinden 15.07.2018 tarihine kadar belirlenen taksitlerde ödenmesi,

taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi halinde alacağın tamamının muaccel hale geleceğinin bildirildiğini, borcun tamamı ödenmemiş olduğundan 146.673,82 USD'nin ilk taksit tarihi olan 15.02.2018 tarihinde muaccel hale geldiğini, bu tarihten takip tarihine kadar temerrüt faizinin talep edilebileceği, 15.02.2018 tarihinden 25.04.2018 olan takip tarihine kadarki temerrüt faizi alacağının (146.673,82 USD x 70 Gün x yılık %4,5 faiz=1.265,81 USD) 1.265,81 USD olduğunu, buna göre asıl davada davalının 146.673,82 USD asıl alacak ile 1.265,81 USD işlemiş faize yönelik itirazının haksız olduğu anlaşıldığından,

bu kanaat ışığında asıl davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul Anadolu 5. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine itirazının kısmen iptaline, bu kapsamda 146.673,82 USD asıl alacak ile 1.265,81 USD işlemiş faizden oluşan toplam 147.939,63 USD alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacak likit olduğundan takdiren %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, karşı dava yönünden ise, taşımalarda ...

Lojistikten kaynaklanan sebeple gecikme olduğunu, bundan dolayı davacı ... ... in zarara uğradığı ispatlanamadığından, karşı davanın reddi karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı-karşı davacı vekili; mahkemenin davalı-karşı davacının sorumlu olduğuna dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının defter adı altında sunmuş olduğu özel raporun karara dayanak alınmasının mümkün olmadığını, hiçbir şekilde davacının ticari defterleri sunulmadığını, davacının sunmuş olduğu evraklar defter olmadığı için ticari ilişkiyi ve borç alacak ilişkisini somutlayacak defter incelemesi yapılmadığını, mahkeme kararında hatalı 3. kişinin evraklarını dayanak aldığını, davacının navlun alacağı iddiasının haksız olduğunu,

davacının sunduğu ve tarafınca kabul edilmeyen sözde muavin defterin delil olarak kabul edilemeyeceğini, mahkeme tarafından eksik ve hatalı karar verildiğini, dosya kapsamında tanzim edilen soyut ve dahası taraflı bilirkişi raporlarına dayanarak karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin tespit ettiği faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, bu sebeplerden dolayı asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl davanın, navlun alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, karşı dava ise; taşımada ki gecikme nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.Davalı-karşı davacı Tasfiye Halinde ... Ltd Şti'nin ticaret sicil kaydının incelenmesinde, şirketlerin karar tarihi öncesinde 22/02/2024 tarihli genel kurul kararı gereğince sicilden terkin edildiği ve bu hususun 28/02/2024 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmaktadır.

Taraf ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerekir. Taraf teşkilindeki bu eksiklik mahkemece gözetilmemiş, şirket tüzel kişiliği sona erdiği, dolayısıyla vekalet ehliyeti de sona eren şirket vekiline karar tebliğ ve sair işlemlerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Yargılama sürecinde davanın taraflarının taraf ehliyetine haiz olması gerekir.

Mahkemece, davacı-karşı davalıya davalı-karşı davacı şirketin ihyası için süre verilip ihya davası açıldığı takdirde sonucu beklenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle; davalı-karşı davacı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, taraf teşkilindeki eksiklik giderilerek dava görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.