İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/1211 K.2024/1285

Davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 01/05/2021-31/04/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere çiğ inek sütü alım-satım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı firmanın müvekkili şirkete çiğ süt satışı yapacağını, taraflarca sözleşme feshedilmediğinden sözleşmenin 1 yıl uzadığını, ancak davalı firmanın müvekkili şirkete süt satmaya devam etmesi gerekirken müvekkili şirketin yetkili elemanına davalı tarafça süt verilmediğini ve farklı bir firmaya süt verileceğinin söylenerek buna ilişkin tutanak düzenlendiğini, sözleşme kapsamında müvekkilinin cezai şart alacağı bulunduğunu, karşı taraf aleyhine başlatılan İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek davalının icra takibine vaki itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği işbu davanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, sözleşme kapsamında cezai şart anlaşması bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı tarafa borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava tarihi itibari ile davalı şirketin merkezinin "... Mahallesi ... Sk. No: .../Menteşe/Muğla" adresinde bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca Muğla Mahkemelerinin yetkili kılındığı, bu çerçevede dava dilekçesinde 01/05/2021-31/04/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalandığı belirtilen sözleşmenin Muğla Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtildiği, sözleşmenin 12. maddesinde Muğla Mahkemelerinin yetkili kılındığı,

öte yandan, davacı vekili tarafından sözleşmedeki imzanın müvekkiline ait olmadığı ileri sürülerek öncelikle imza incelemesi yapılmasını talep etmiş ise de davalının merkezinin Muğla oması nedeniyle dayanak sözleşmenin geçerli olmadığının kabulü halinde de yetki hususundaki sonucun değişmeyeceği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, HMK 114/1-ç ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın usulden reddine, dosyasının yetkili Muğla Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece davada dayanılan ve dava dilekçesine ekli olan sözleşmenin dikkate alınmadığını, davalının yanıltması üzerine dosyadaki sözleşmeler karıştırılarak yetkisizlik kararı verildiğini, davalı ile aralarında sözleşmenin 14. maddesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, bahsi geçen sözleşmeye hem dava dilekçesinde hem de takip talebinde yer verildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bu sözleşme üzerinden devam ettiğinin her iki tarafın da kabulünde olduğunu, dava konusu alacağın dava dilekçesine ekli olan bu sözleşmeden kaynaklandığını,

kaldı ki davalı tarafından ibraz edilen ve imzası itiraza uğrayan bu sözleşmeye dayalı olarak yetkisizlik kararı verilemeyeceğini, çiğ süt alım sözleşmesinin geçerliliği için tarım müdürlüğünün onayının şart olmadığını, Yönetmeliğin sadece çiğ süt üretiminin ve satışının takibi amacıyla sözleşmelerin bir suretinin tarım müdürlüğüne teslim edilmesi yükümlülüğü getirdiğini, davalının müvekkiline gönderdiği ihtarnamelerde müvekkili tarafından ibraz edilen sözleşmenin teyit edildiğini, dava dilekçesine ekli sözleşmenin feshedilmemesi nedeniyle sözleşme hükmü gereğince 1 yıl daha uzadığını,

müvekkilinin iradesinin sözleşmenin devamı yönünde olduğunu, müvekkilinin sözleşme hükümlerine göre düzenlediği bir çok ceza faturasının davalının defterlerine işlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki çiğ inek sütü alım sözleşmesi kapsamında oluşan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesi gereğince Muğla mahkemelerinin yetkili kılındığı, davacının bahsi geçen sözleşmedeki imza itirazı nedeniyle sözleşmenin geçersiz olduğu kabul edilse bile davalının Muğla ilinde ikamet etmesi nedeniyle Muğla mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İİK 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında takibin yetkili icra dairesinde yapılması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla bu hususun mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıf yapılmış bulunmaktadır.

İtirazın iptali davasını gören mahkeme, kendi yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemek ve sonuçlandırmakla yükümlüdür.Somut olayda; ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından istinaf edilmemiştir.

Ancak; icra dairesinin yetkine yönelik itiraz ile ilgili ilk derece mahkemesince olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden; mahkemenin yetkisine itiraz karara bağlanarak davalının yetki ilk itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmiştir. Bu husus HMK m.353(1)a-4 gereği diğer dava şartlarına aykırılık teşkil etmektedir.

Re'sen dikkate alınan bu husus nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK m.353(1)a-4 uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülerek öncelikle dava şartı olan icra dairesinin yetkisine itiraz karara bağlanmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.