İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/1619 K.2024/1478

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... Mah. ... Sok. No:... Bahçelievler/İstanbul adresinde ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti. ünvanlı işletmede inşaat işiyle uğraştığını, müvekkiline ait şirkete gün içerisinde birçok kişi girip çıktığından oluşan kargaşadan ötürü ortaklar pay defterinin kaybolduğunu, şirkete ait ortaklık pay defterlerinin dava tarihinden itibaren bulunamadığını ve kayıp olduğunun tespit edildiğini, ayrıca şirkete ait Şirketler Karar Defterinin muhafaza edilmekte olduğunu, zayi olan ortaklar pay defteri için tanıklarının mevut olduğunu, açıklanan nedenlerle mevzuatta öngörülen yasal süre içerisinde müvekkili şirkete ait zayi olan ortaklık pay defterleri için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamından ticari defterlerin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb gibi mücbir sebeplerden ötürü zayi olmadığını, talep edenin kendi kusuruyla defterlerinin kaybolduğunu, talebin TTK m. 82/7'de sayılan hallere girmediği, mücbir sebebin de bulunmadığından talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkilinin defterlerin güvenliğini sağlamakta dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davrandığını, müvekkili inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, şantiye alanında kişisel ofisi bulunduğunu, pay defteri de, bu kişisel ofiste bulunan kapalı dolabın içerisindeki kilitli bir kasada saklandığını, şantiye alanı;

her gün onlarca insanın çalıştığı, sektörün özelliği itibariyle ve herkesçe bilinen bir vakıa olarak dağınık bir alan olup bu durum müvekkilinin karşı koyabileceği nitelikte olmadığını, defterin tacirin faaliyetini sürdürdüğü yerde bulunması son derece tabii bir durum olduğunu, hayatın olağan akışı değerlendirildiğinde müvekkili basiretli bir tacirin alması gereken tüm önlemleri aldığını, mahkeme tarafından verilen karar müvekkili şirketi hakkaniyete aykırı bir zarara uğratacağını, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE Dava. TTK'nın 82/7. Maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen zayii sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda ortaklık pay defterinin kaybı na ilişkin olarak kanunda yazılı sebeplere benzer hiçbir sebebe dayanılmadığı ve gerekli önlemlerin alınmadığının anlaşıldığı, pay defterinin ne suretle kaybının gerçekleştiğinin belli olmadığı, kayıp olgusunun varlığı zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; şirket inşaat faaliyetleriyle iştigal ettiğini,şirket yetkilisinin pay defterinin şantiye alanında bulunan kişisel ofisinde muhafaza edildiğini, pay defterinin şirketin ticari faaliyetiyle ilişkili olduğunu, şantiye alanına pek çok kişinin girip çıktığını ileri sürse de; şirket pay defteri şirketin ortaklık pay durumunu,pay sahiplerinin edinim neden ve tarihlerini gösteren bir defter olup, şirketin ticari faaliyeti ile ilgili olmadığından inşaat faaliyetini yürüttüğü şantiye alanında bulunmasının olağan da olmadığı kabul edilmelidir.

Kanun da tarif edildiği şekilde bir afet sebebiyle veya hırsızlık gibi tacirin iradesi dışında bir zayii halinin mevcut olduğu iddia ve ispat edilmediğinden, zayi belgesi isteme koşulları mevcut olmadığı, davacı şirketin özenle muhafaza etmediği şirket pay defterinin kaybı nedeniyle zayi belgesi isteyemeyeceğinden; davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf sebepleri nedeniyle başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.