İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/2014 K.2024/1965

Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, keşidecisi ..., keşide yeri İstanbul olan ... Bankası Laleli Şubesi'ne ait, ... seri numaralı çek yaprağının zayi edildiğini, çek keşidecisinin sahibi olduğu davacı şirketin muhasebesine açık çek şeklinde imzalanarak verildiğini, ancak koçana ait tüm çekler ödenmiş olmasına rağmen çekin davacı şirket bünyesinde kaybolduğunu, imzalı ve kaşeli boş çek yaprağının bulunamadığını, söz konusu çek hakkında ödeme yasağı verilmesini ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı tarafın davaya konu çeklerin keşidecisi olduğu, yetkili hamili olmadığı, kıymetli evrak iptali davasının keşidecisi tarafından açılmayacağı gerekçesiyle aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili; çekin yer aldığı koçanın davacı şirket yetkilisi ...'ın şahsına ait olup çek keşidecisinin sahibi olduğu davacı şirketin muhasebesine piyasa kullanılmak üzere açık çek şeklinde imzalanarak verildiğini, keşidecinin imzası bulunan boş çek yaprağının iptal davasına konu edilebileceği ve ödemenin yasaklanmasının talep edilebileceğini Yargıtay içtihatlarında kabul edildiğini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757- 764. madde hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde, çek hesaplarının davacı ...,a ait olduğunu belirtmiştir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m) Esasen hasımsız olarak açılan ve mahkemece verilen kararın kesin hüküm niteliği de taşımayacağı bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayii nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

(Yargıtay 11.HD nin 2015/14291 esas 2016/2204 karar sayılı 29.2.2016 tarihli kararı) Dava konusu çekin şirket yetkilisi davacı ...'ın şahsi hesabına ait olduğu bu nedenle çekin zayii nedeniyle iptaline isteyemeyecek ise de ;çekin lehdarı bulunan davacı şirket tarafından kaşelendikten sonra kaybedildiği ileri sürülmüştür.Çek keşidecisi şirket yetkilisi tarafından imzalandığı ancak diğer kısımların boş olarak kaybolduğu davacı vekili tarafından bildirilmiştir.

6102 sayılı TTK’nın 818 maddesinin c bendinde;açık poliçeye ait 677 ilâ 680'inci madde hükümlerinin çek hakkında uygulanacağı açıklanmıştır. 6102 sayılı TTK’nın 680. maddesi gereğince, bir çekin tamamen doldurulmamış olarak tedavüle çıkarılma olanağı mevcuttur. Dava konusu çekin imzalı bulunduğu bildirilmekle eksik unsurlarının sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması imkanı bulunmaktadır.

Somut olayda, dava konusu çekin şirket yetkilisi tarafından imzalı ve kaşeli olarak kaybolduğu ileri sürüldüğünden, imzalı çekin boş çek olarak değerlendirilemeyeceği, keşideci şirket yetkilisinin dava açma hakkı yok ise de lehdar davacı şirketin dava açma hakkı bulunduğu, ilanlar yaptırılarak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, her iki davacı bakımından davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.