İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/464 K.2024/765

Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ... San ve Tic A.Ş. tarafından devralınan ... firması ile davalı arasında süregelen ticari ilişki sonucunda davalı/borçlu şirketin, ... firmasına 94.320-euro borcu oluştuğunu, muaccel borcun ödenmediğini, müvekkili şirketin, ... firmasını devraldıktan sonra alacağın hala tahsil edilmediğini tespit ettiğini, bunun üzerine alacağın tahsili amacıyla davalı borçlu şirket aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmış ise de, davalı borçlunun icra takibine itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının ...şirketini devraldığına ilişkin icra veya dava dosyasına erhangi bir belge sunmadığını,takibe dayanak gösterilmeyen belgelerin dava aşamasında ileri sürülemeyeceğini, ayrıca borç kabul edilmemekle birlikte alacağın muhatabının dava dışı ... şirketi olduğunu, ... şirketinin müvekkili şirkete gönderdiği mallarda ayıp tespit edildiğini ve akabinde ayıplı mallara yönelik bildirimde bulunulduğunu, dava dışı şirketin bildirimin gereğini yerine getirmediğini,sürecin akim kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı tarafça İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibinde 94.320-euro alacak talebinde bulunulduğu, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmediği, bu anlamda 2004 Sayılı İİK'da özel dava şartı olarak öngörülen dava şartının somut olayda gerçekleşmediği anlaşılmakla, davacı tarafından açılan davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı vekili; güncel uygulamada icra takipleri UYAP sistemi üzerinden açıldığını, UYAP sistemi üzerinden açılan takibe ilişkin olarak da aynı sistemin izin verdiği (giriş yapılması mümkün) bilgilerin girildiğini ve sonucunda da sistem üzerinden otomatik olarak standart bir içerik oluşturulduğunu, UYAP sistemi üzerinden oluşturulan takip taleplerinde ve/veya ödeme emirlerinde de Türk Lirası ve döviz cinsinden alacağa dair herhangi bir ayırım veya farklı bir giriş ekranı bulunmadığını,

dolayısıyla da özellikle döviz cinsinden başlatılacak takiplerle ilgili olarak alacağın Türk Lirası üzerinden gösterilmesi ve döviz kurunun belirtilmesine ilişkin ayrı bir ekran veya bölüm bulunmadığını, otomatik bir sistem üzerinden giriş yapılmak suretiyle standart bir içerik oluşturulan UYAP sistemi üzerinden döviz cinsi alacaklara ilişkin takiplerde Türk Lirası karşılığının veya döviz kuru bilgisinin sistem üzerinden girilmesi mümkün olmadığını, mahkemenin güncel uygulamayı dikkate almadan salt kanun hükmüne dayalı olarak hüküm verdiğinden kararın kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, cari hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında 94.320-euro alacak talebinde bulunulmuş, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmemiştir. 2004 sayılı İİK'nın 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3.

Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK'nın 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur.

Yabancı para alacağın karşılığı TL’nin gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi yasaca zorunlu kılınmıştır.İtirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması dava şartıdır.

Yargıtay 12 HD nin yerleşik ve güncel kararlarında ödeme emri ve takip talebindeki bu eksiklik süresiz şikayet sebebi sayılmaktadır.Somut olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden "usulüne uygun bir icra takibinin bulunması" şeklindeki dava şartı gerçekleşmemiştir. İtirazın iptali davası İİK nda düzenlenen bir dava türü olduğundan HMK'daki dava şartları yanında İİK'daki özel dava şartları da incelenir.

İcra takibinin süresiz şikayet yoluyla iptalinin mümkün olması itirazın iptali davası sonuçlandıktan sonra dahi takibin iptal edilebileceği anlamına gelmektedir.

Davacı vekili, sistemsel zorunluluk nedeniyle harca esas değerin gösterilmediğini uyap sistemin buna izin vermediğini ileri sürmekte ise de; takip talebi ve ödeme emrinin incelenmesinde, davacı vekilince takibin özelleştirilebilmesi için ilave edilen pek çok kayıt yazıldığı, (harca esas değer 000.TL) ibaresinin eklenmesi için ayrı bir buton olması gerekmediğinden davacı vekilinin karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.