İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/476 K.2024/731

Dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili;müvekkilinin davalıdan 39.000- Euro bedelli makine satın almak üzere anlaştıklarını, davalıya 04.12.2020 tarihinde 19.500- Euro avans verildiğini, davalı tarafça, 22.04.2021 tarihinde müvekkiline 381.482,40- TLbedelli fatura kesildiğini 03.05.2021 tarihinde davalı şirkete ödendiğini,malın toplam bedeli 381.482,40 TL, 22.04.2021 tarihinde kesilen fatura ile ödendiğinden,

evvelce ödenen 19.500-euro fazla ödemenin iadesinin davalıdan istenildiğini,davalının ... firmasından alacağını temlik ettiğini , kalan 19.01.2022 tarihi itibariyle 10.008,47 -Euronun ödenmesi için 19.01.2022 tarihli ihtarname gönderildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmadığını,İstanbul ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyada icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdavalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı dava konusu edilen alacağın TL’ye çevrilerek müvekkilinden 185.281-TL’nin ödenmesini talep ettiğini, davalı müvekkilin davacının bu talepini kabul etmesi üzerine müvekkilin ... firmasındaki 138.902-TL alacağı ve müvekkilinin davacıdan olan faturalı 33.262-TL alacağı, 185.281-TL mahsup edilerek ödendiği, bakiye 13.114-TL borç kaldığını, müvekkilinin 13.114-TL bakiye borcunu ödemeye hazır olduğunu, onun dışında müvekkilin davacıya borcu bulunmadığını, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, davacının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Somut olayda, davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında, takip talebinde ve ödeme emrinde toplam 10.008,48 Euro alacağın faizi ile tahsili için takip başlatıldığı,takip talebi ve ödeme emrinde, yabancı para alacağının hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve TL karşılığı gösterilmediği gibi yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının yazılmadığı, İİK'nın 58/3. maddesi uyarınca geçerli bir ilamsız bir icra takibi bulunmadığından özel dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/2. ve HMK 115.madde hükümleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, koşulları olmadığından tarafların icra inkar ve kötü niyet tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı vekili; takip talebinde yabancı para alacağın fiili ödeme günündeki kur üzerinden talep edildiğini, Uyap sisteminde yabancı para takibi başlatılırken, alacağın takip mi yoksa fiili ödeme günündeki kurdan mı talep edildiği hususunda seçim yapılmasının zorunlu olduğunu, takip sisteminde otomatik olarak takip tarihindeki kur üzerinden harca esas değer hesaplandığını ve 762,62-TL peşin harç hesaplamasını sistemin yaptığını, dolayısıyla harca esas değerin de belli olduğunu,

Uyap sisteminde takip talebinde sistemdeki kayıtlar dışında ekleme yapılamadığı ve ekleme yapılması halinde e-imza ile imzalanamadığını,takibin yasal şartları taşımadığı gerekçesinin yerinde olmadığını ileri sürerek davanın esasa ilişkin tüm incelemeler yapıldıktan sonra reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından geçerli bir icra takibi bulunması dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İİK 58/3 maddesi ile; alacağın teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine aynı Kanunun 60.maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58.maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre, alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir.

Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır. Yargıtay 12 HD'nin yerleşik kararları gereği bu eksiklik süresiz şikayet yoluyla takibin iptali sebebidir.

Eksikliğin, süresiz şikayet yoluyla iptali ise, eldeki dava dosyası karara bağlandıktan sonra da takibin iptali anlamına geldiğinden davacı vekilinin yargılamada dosyanın karar aşamasında bulunduğuna yönelik itirazı yerinde değildir.Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinde 10.008-Euro alacağın tahsili için ilamsız icra takibine başlandığı, hem takip talebinde hem de ödeme emrinde alacağın TL karşılığının ya da harca esas değerin gösterilmediği, takibin belirtilen şartları taşımadığı anlaşılmaktadır.

Geçerli bir icra takibinin varlığı, itirazın iptali davasının görülebilmesi için dava şartıdır.

Davacı vekili Uyap'ta yabancı para alacaklarında, fiili ödeme tarihi veya takip tarihinin seçimi zorunluluğu olduğunu, fiili ödeme tarihindeki kur seçimi yapıldığında sistemin harca esas değer üzerinden harcı hesapladığını ileri sürmekte ise de, harcın doğru alınması takip talebinin ve ödeme emrinde bulunması zorunlu unsurları tamamladığı kabul edilemeyeceğinden bu hususa yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; itirazın iptali davasının görülme koşulu olan usulüne uygun bir takip mevcut olmadığından davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.