İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/775 K.2024/869

İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ara kararın ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Müvekkili bankanın KOBİ işletmeleri için sunduğu İşletme Kart ürününde gerçekleştirilen fiktif işlemlerle kart bakiyelerindeki limitleri arttırarak oluşturdukları bu limitleri POS cihazları üzerinden mal veya paraya çeviren Davalılar, Müvekkil Banka'yı 100.000.000-TL üzerinde zarara uğrattığını, davalıların haksız eylemleri ile elde ettikleri yüksek tutarlı mal varlıklarını gizlemeye, kaçırmaya çalışmaları veya kendilerinin kaçmaya hazırlanmaları, kaçmaları, bu maksatla haklarımızı ihlâl eden hileli işlemlerde bulunmaları muhtemel olduğundan haklarında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini,

müvekkili Bankanın Fraud (Dolandırıcılık) Yönetimi Bölümünce yapılan tespitte karşı taraflarca kendilerine tahsisli işletme kartları ile gerçek bir ticari aşılveriş saiki olmaksızın kartlarına iade bedel gelmiş gibi gösterilerek oluşturdukları fiktif limitlerle kart limitleri açılmasının sağlandığını, fiktif olarak yarattıkları bu limitlerin POS cihazları üzerinden para veya bir kısım malvarlığına çevrildiği,

bu suretle yapılan dolandırıcılık işlemlerinde 100.000.000-tL'yi aşkın zarar oluşturulduğunu, bu yolla karşı tarafı teşkil eden 25 adet kart hamili, eylemlerinin fark edildiği 24.02.2023 tarihine kadar, ABD'de yerleşik iş yerlerinden (sanki müşterilerin bir harcama işlemi iptal olmuş da söz konusu tutar iade ediliyormuş gibi göstererek) gönderilen iade mesajları vasıtasıyla, banka sistemi tarafından gün sonlarında çalışan güncelleme programı sonrasında kullanılabilir işletme kart limitlerinin iade mesajları tutarı kadar fiktif işlemlerle arttırılması,

akabinde bu müşteriler tarafından söz konusu limitlerin POS cihazları üzerinden yaptıkları harcamalarla kullanmak suretiyle bankayı yaklaşık 100.000.000- TL üzerinde zarara uğrattıklarını, konu ile ilgili İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Örgütlü Suçlar Bürosu”'nda ... soruşturma numaralı dosyası ile şikayet yapıldığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilerek borçluların borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul 30. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2023/9 Değişik İş sayılı dosyasında 10/03/2023 tarihli karar ile "1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin talep miktarı olan 100.000.000-TL'nin %50'si oranında teminat mektubunun (talep eden banka dışında başka muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu olarak temin edilmek suretiyle) dosyaya ibraz edilmesi halinde yada mahkemeler veznesine teminat bedeli olarak depo edilmesi halinde kabulü ile; karşı taraflar, ... -..., Barış Doğru -..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...Tic.

Ltd. Şti. -..., ... San. ve Tic. Ltd. Şti. -..., ... San. ve Tic. Ltd. Şti. -..., ... San. ve Tic. Ltd. Şti. -..., ...Tic. Ltd. Şti. -..., San. Ltd. Şti. -..., ... San. ve Tic. Ltd. Şti. -..., ... San. ve Tic. Ltd. Şti. -..., ...Ltd. Şti. -...'nin 100.000.000-TL borcuna yeter miktardaki menkul ve gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının iik.nun 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyaten haczine," dair karar verilmiştir.

İTİRAZLAR

İtiraz eden ... vekili; yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin ihtiyati haciz isteyen karşı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını,itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İtiraz eden ...vekili; yetkili mahkemenin Batman Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin iradesi dışında gerçekleştirilen işlemlerden dolayı müvekkilinin borçlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, ihtiyati haciz talep eden davacının uğradığını iddia ettiği 100.000.000- TL üzerindeki zararın kimler tarafından gerçekleştirildiğinin İstanbul C Başsavcılığının 2023/49778 soruşturma numaralı dosyasıyla ortaya çıkacağını, ceza yargılamasının sonucu henüz belli değilken verilen kararın hukuka uygun olmadığını,ihtiyati Haciz kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İtiraz eden ...vekili. İhtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu ve uygulandığını, yetkili mahkemenin Bakırköy Adliyesi olduğunu, ihtiyati haciz kararının görevsiz mahkemeden talep edildiğini, soruşturma dosyasında da görüleceği üzere müvekkilinin istemeden de olsa bankanın zarara uğramasına sebebiyet verdiği miktarın ihtiyati haciz miktarından çok daha düşük olduğunu, aleyhinde hükmedilen ihtiyati haciz miktarının 100.000.000-TL tutarında bir borcu olmadığını,

bu miktarın çok üzerinde banka hesaplarının blokeli olduğunu,Bakırköy C Başsavcılığı 2023/2014 soruşturma numarası ile yürütüldüğünü,ihtiyati haciz kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İtiraz eden ... vekili; ihtiyati haciz talep eden Bankanın iddialarına istinaden bulunmuş oldukları suç duyurusu neticesinde halen devam etmekte olan ceza soruşturması mevcut olduğunu, müvekkilinin usulsüz işlem yapıp yapmadığı, zarar sebebiyet verip vermediği, ceza soruşturmasında ve mahkemece yapılacak muhakeme neticesinde açıklığa kavuşturulacağını, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Olayda; talep ve ekleri incelendiğinde ihtiyati haciz talep eden bankanın ihtiyati haciz talebinin İstanbul 30. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2023/9 Değişik İş sayılı dosyası ile kabulüne karar verilmiş ise de; taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin hususun asliye ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu, İstanbul 9. ATM nin 2023/245 D.

İş sayılı dosyasında talebin reddine karar verilmesi akabinde görevsiz mahkemede talep edildiği ve talebin kabulüne karar verildiği,kararın sırf bu sebeple kaldırılması gerektiği gibi kaldı ki somut olay yönünden görevsiz mahkemece Teftiş Kurulu Ön Raporu ve savcılık soruşturma dosyası değerlendirilerek yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı belirtilmiş ise de; borçlular yönünden savcılık dosyasında isnat edilen eyleme ilişkin şüphelilerin bir kabul beyanı bulunmamakta olup;

karşı yanın usulsüz işlem yapıp yapmadıkları, zarara sebebiyet verip vermedikleri, ceza soruşturmasında ve mahkemece yapılacak yargılamada açıklığa kavuşacağından, davacı tarafın düzenlediği Teftiş Kurulu Ön Raporu yaklaşık ispat yönünden yeterli bulunmadığından ihtiyati hacze itiraz eden borçluların itirazı yerinde olduğundan İstanbul 30. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2023/9 D.

İş sayılı dosyasında verilen 10/03/2023 tarihli ihtiyati haciz kararının ..., ..., ... ve ... yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı alacaklı banka vekili; gerek yapılan haciz işlemleri gerekse de ödeme emri ile haberdar olan karşı tarafların ihtiyati hacze süresinde itiraz etmediğini, İhtiyati haciz kararı İİK nın 257 maddesinde belirtilen şartlara uygun olduğunu, ihtiyati haciz kararı verilirken haklı olarak "zarar iddiası haksız eylemden kaynaklandığından tazminatın haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale geleceği" tespiti yapıldığını, itiraz edenler hakkında açılan ceza davası ihtiyati haczin yaklaşık ispat kuralının sağlandığını gösterdiğini,

teftiş kurulu raporunda belirtilen tablolardaki harcama işlemlerinin toplam olan miktarları davalıların kanuni takipteki İşletme Kart anapara borçlarının neredeyse tamamına tekabül ettiğini, ceza yargılamasının sonucunun beklenmesine gerek olmadığını ileri sürerek ara karın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İ.İ.K.'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İ.İ.K'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden,bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin geldiğini mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez.

Bu düzenlemeye göre de ihtiyati haciz kararı verilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de; muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması, bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekmektedir.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.

İhtiyati haciz isteyen alacaklı banka vekili, ihtiyati hacze itirazların süresinde yapılmadığını ileri sürmüştür.İhtiyati haciz kararının itiraz edenlere tebliğ edilip edilmediği, icra dosyasında yüze karşı ihtiyati haciz kararının uygulanıp uygulanmadığı elektronik ortamda yapılan incelemede belge eksikliklerinden tesbit edilememektedir.İlk derece mahkemesince bu yolda bir inceleme yapılmamış,ara kararda bir gerekçede yazılmamıştır.

İhtiyati haciz kararına itirazların süresinde olup olmadığı gerek, değişik - İş ihtiyati haciz, gerekse icra dosyasında uygulanan haciz tutanakları incelenerek bir sonuca varıldıktan sonra itirazın esası incelenmelidir.

Açıklanan nedenlerle; ihtiyati hacize itiraz süresi incelendikten sonra itirazın değerlendirilmesi gerekirken bu yolda bir inceleme yapılmadan itirazın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden, itirazların kabulüne ilişkin ara kararın kaldırılmasına itirazların yeniden değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmek üzere dava dosyasının ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.