İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/811 K.2024/843

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 10/07/2023 tarihinde şirketi devralırken 2019 yılına ait defterlerin müvekkiline teslim edilmediğini, defterlerin akıbetinin bilinmediğini, müvekkilinin vergi daireleri nezdinde yaptırımla karşılaşabileceğini belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; defter zayi talebine ilişkin sunulan belgeler ve düzenlenen tutanaklardan, ticari defterlerin akıbetinin vefat eden ortak ...'nin ölümünden beri bilinmediği, bu tarihin 01/07/2023 tarihi olarak belirtildiği, bu tarih üzerinden bir aylık sürenin dolduğu, şirketin ortağının, yetkilisinin değişmesinin bu sürenin engel olmadığı, şirketin zayi belgesi talep edilen defterlerin kayıp durumda olduğu, kanunun aradığı olağanüstü şartların gerçekleşmediği, şirket yetkililerinin ticari defterlerin saklanmasını, korunmasını kendilerinden beklenen özen doğrultusunda kimsenin kendi kusuruna dayalı olarak talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin 10/07/2023 tarihinde şirketi devralırken 2019 yılına ait defterlerin müvekkiline teslim edilmediğini, bu hususun hisse devri yapan ...'nin de imzasının bulunduğu 21/03/2024 tarihli tutanakta belirtildiğini, müvekkilinin zayiden bu tarihte haberdar olduğundan davanın süresinde açıldığını, zayi olgsunun müvekkilinin iradesi dışında meydana geldiğini, defterlerin akıbetinin bilinmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren-30 gün- içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği belirtilmektedir.

Davacının bu hükümden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermesi, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir.

İleri sürülen zayi sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defterlerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda; davacı vekili müvekkili şirkette 10/07/2023 tarihinde yapılan hisse devri sırasında şirkete ait 2019 yılına ait defterlerin eski ortak tarafından yeni ortağa teslim edilmediğini, defterlerinin akıbetinin bilinmediğini ileri sürerek, eski ve yeni ortak tarafından bu hususta tutulan 21/03/2014 tarihli tutanağı delil olarak göstermiş ise de tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir.

Zayi olgusunun Kanun'un 82 maddesinde belirtilen yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi bir nedenden dolayı gerçekleştiğine dair bir iddia ileri sürülmediği gibi şirkette hisse devri yapılmasının ve önceki ortak tarafından defterlere ulaşılamamış olmasının TTK'nın 82. maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesini gerektiren nedenler arasında kabul edilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle mahkemece zayi belgesi talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; mahkemece zayi belgesi verilmesine talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.