İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/998 K.2024/943

Yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ...

IMO numaralı ... "..." gemisinin kayıtlı maliki olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 16/04/2022 tarihli çarter parti akdedildiğini, söz konusu çarter parti tahtında Hindistan'ın Kandla Limanı'ndan "..." gemisine yüklenen 55.195 mt buğday yükünün Türkiye/İskenderun ve İsrail/Hayfa Limanına taşındığını, ancak tahliye limanlarında kiracıların yükü tahliye edememelerinden dolayı geminin Mısır'ın Said Limanına gönderildiğini, yükün bir kısmının burada tahliye edildiğini, taraflar arasında yapılan görüşmelerin akabinde yükün Malta/Valetta Limanından tahliyesine karar verildiğini,

29/08/2022 saat 16:00'da Valetta Limanında tahliye işleminin tamamlandığını, kiracıların yükü tahliye edemediğini ve geminin süresteryaya girdiğini, geminin süresterya süresinin 86 gün 16 saat 45 dakika olarak hesaplandığını, bu sürenin maddi karşılığının ise 16/04/2022 tarihli çarter partide belirtildiği üzere günlük 30.000- USD olduğunu, toplam 520.127,45-USD'nin 510.269,30-USD'sinin müvekkili şirkete ödenmediğini, çarter partinin ilgili klozunda taraflar arasında kararlaştırıldığı üzere Londra'da tahkime başvurulduğunu,

taraflar arasında Londra'da başlatılan tahkim yargılamasında tarafların mutabık kalması üzerine ...'nun uyuşmazlıkta tek hakem olarak atandığını, tahkim yargılamasının her iki taraf yönünden usulüne uygun şekilde tamamlandığını, yapılan yargılama neticesinde verilen 09/10/2023 tarihli kesin ve nihai karar ile müvekkilinin davalıdan 510.269,30 USD alacağına hükmedildiğini,alacağın davalıdan tahsiline dair Londra'da 9 Ekim 2023 tarihinde verilen nihai Hakem Kararının tenfizine, kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, aleyhine karar verilen müvekkili şirketin ikametgahında açılmasının gerektiğini, müvekkili şirketin merkezinin Gaziantep'te bulunduğunu, İstanbul'da şubesinin bulunmadığını, yetkili mahkemelerin Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, hakem kararının tenfizi için karşılıklılık koşulunun gerçekleşmediğini, Singapur ile Türkiye arasında bir anlaşma bulunmadığını, bu nedenle davacının teminat göstermesi gerektiğini, müvekkili tarafından imzalanan tahkim sözleşmesi bulunmadığını,davacının yabancı hakem kararına konu ettiği sözleşmede müvekkiline ait bir imzanın bulunmadığını,

e-mail adreslerinin (Cc veya Bcc) hiçbirinde müvekkilinin yer almadığını, sadece kendi aralarındaki yazışmalardan ibaret olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında 16/04/2022 tarihli bir çarter parti akdinin bulunmadığını belirterek yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, haksız davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, hakem kararlarının tenfizi davası bakımından özel bir yetki düzenlemesi söz konusu olmadığından HMK'nın 6 maddesinde öngörülen genel yetki kuralına tabi olduğu, anılan hüküm gereğince yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesi olduğu,davalının adresinin Şehitkamil/ Gaziantep sınırları içerisinde bulunduğu davalı vekilinin yetki itirazı yerinde görülmekle, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine,karar kesinleştiğinde süresinde talep halinde dosyanın yetkili bulunan Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, görevsizlik ve yetkisizlik kararı nedeniyle takdir edilecek vekâlet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7. maddesinde düzenlendiğini, bu maddeyle görevsizlik ve yetkisizlik kararı nedeniyle vekâlet ücretine hükmedileceği hüküm altına alınırken istisnaları da sayıldığını, yetkisizlik veya görevsizlik kararı üzerine talep edilmemesi nedeniyle dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmemesi halinde, yargılama giderlerinden olan vekâlet ücreti hüküm altına alınırken, aynı dosyanın bir dilekçeyle ilgili mahkemeye gönderilmesi halinde vekâlet ücretine hükmedilmemesi yargı önünde eşitlik ilkesine de aykırı olacağını,

ayrıca dava açarken gerekli dikkat ve özeni göstermeyen, yargının iş yükünün artmasına, davalının savunmasının zorlaştırılmasına sebep olunmasının da bir sonucu olması gerektiğini, bu nedenle de lehine vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesince; mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili bulunan Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, yargı giderlerinin yetkili mahkemede değerlendirilmesine karar verilmiş,hüküm davalı vekili tarafından davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemesi nedeniyle sınırlı olarak istinaf edilmiştir.

HMK 331/2 maddesi “Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.” hükmünü haizdir.

Vekalet ücreti de aynı Kanunun 323/1-ğ. maddesi uyarınca yargı giderlerindendir. Davacı vekili,yetkisizlik kararının 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 60/2. maddesine göre; "yabancı hakem kararlarının tenfizi, tarafların yazılı olarak kararlaştırdıkları yer asliye mahkemesinden dilekçeyle istenir.

Taraflar arasında böyle bir anlaşma olmadığı takdirde, aleyhine karar verilen tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu, bu da yoksa icraya konu teşkil edebilecek malların bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılır." hükmüne göre verilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de anılan hüküm deki "davalının yerleşim yeri" HMK nın 6 maddesi hükmünü tarif ettiğinden davalı vekilinin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.

6100 Sayılı HMK m.329/2 ''Kötü niyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, bundan başka beş yüz Türk Lirasından beş bin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır.'' hükmünü haizdir.

Davalı vekili,yetki itirazının kabulüne karar verilmesine rağmen ,yasada açıkça düzenlendiği halde lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi nedeniyle karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davalının istinaf başvuru hakkını kötüye kullandığı, duruma da vekil ...'in sebebiyet verdiği gözetilerek davalı vekili aleyhine 1.000-TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekmiştir.