İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1061 K.2025/1261

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin yetkilisi olduğu ... SAn. ve Tic. A.Ş. unvanlı şirketine ait yönetim kurulu karar defterinin 2022 yılında mali müşavirler arası belge transferi sırasında kaybolmuş ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını, bu nedenle şirket adına işlem yapılmadığını, müvekkilinin tüm özen ve dikkatine rağmen zayi olduğundan zayi olduğunun ilgili kurumlara ibraz edilebilmesi için yönetim kurulu karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece.

6102 Sayılı TTK'nın 82/1. maddesinde her tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgeler sayılmış, anılan hükmün 7. fıkrasında bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlendiğini,

213 Sayılı VUK'nın 13. maddesinin 4. bendine göre sahibinin iradesi dışındaki gelişen olaylar nedeni ile defter ve belgelerin elinden çıkmış kaybolmuş ve sel felaketi sonucu zayi olmasını mücbir sebep olarak nitelendirildiğini, davacı tarafça yönetim kurulu defterinin 2022 yılında mali müşavirler arası belge transferi esnasında kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edildiğini, kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerinin muhafaza ve korunması için gereken önlemleri alması gerektiğini, davacı tarafın defterlerini özenle koruması gerektiğini,

davacının ileri sürdüğü hususun TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan sebeplerden de olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin yetkilisi olduğu ... Mah. ... Cad. ... Apt. No:... Kadıköy/İSTANBUL adresinde bulunan ... San. ve Tic.

A.Ş (VN:...) Ticaret unvanlı şirketine ait yönetim kurulu karar defteri 2022 yılında mali müşavirler arası belge transferi sırasında zayi olduğunu, işbu defterin zayi olduğu 12.08.2024 tarihinde tespit edildiğini, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını, müvekkilinin şahsi bir kusur veya sorumluluğu bulunmadığını,6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “belgelerin saklanması, saklama süresi, başlıklı 82.maddesinde: “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde bir düzenleme yer aldığını, şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin zayi olmuş olması bunun yanında yönetim kurulunun görev süresinin sona ermesi ve şirkete ait imza sirküsü tarihinin de dolması sebebiyle müvekkilinin şirketi adına hiçbir işlem yapılamadığını, yönetim kurulu kararı alınamaması nedeniyle de büyük bir mağduriyet yaşandığını,

daha fazla hak kaybı yaşanmaması, şirket işlemlerinin devam ettirilmesi ve kanundan doğan sorumluluk gereği zayi belgesinin düzenlenmesi önem arz ettiğinden istinaf kanun yoluna başvurarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir.

Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayii belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, kanunda yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği,

davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak,olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir." (Yargıtay HGK nun 2014/827 Esas, 2016/311 Karar sayılı, 16.3.2016 tarihli ilamı) 6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın,

su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması gerekmektedir.

Bunun dışında tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

Somut olayda; davacının yetkilisi bulunduğu şirkete ait yönetim kurulu kararı defterinin 2022 yılında mali müşavirler arasındaki transferler nedeniyle kaybolduğu ileri sürülmüş ise de davacı tarafça ileri sürülen bu neden, kanunda tacirin iradesi dışında defterlerin yok olmasını sağlayıcı sebep olarak kabul edilen haller kapsamına girmediği gibi, kaybın ne şekilde gerçekleştiğinin de belirsiz olduğu, zayi belgesi talep koşulları bulunmadığı anlaşıldığından zayi belgesi isteminin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;

karara yönelik ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.