İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1159 K.2025/1351

Davanın kısmen kabulü-reddine ilişkin kararın davalı ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili.

Müvekkili şirket'e ait dava konusu haberlerin www....com.tr alan adlı internet sitesinde kullanarak internet sitesine erişim-tıklanma sayısını arttırdığını, böylece daha fazla trafik ve reklam aldığını, davalı bu fiili ile müvekkili şirket’e ait olan haberleri yeniden yayınlamak suretiyle haber üzerinden haksız kar elde ettiği, izne dair uyarı yapılmasına rağmen, davalının, müvekkili şirket'ten hiçbir izin almaksızın yaptığı yayınlar sebebiyle, müvekkili şirketi zarara uğrattığı ve haksız bir biçimde kar elde ettiğini,

davalının müvekkili şirkete ait içeriği kullanarak tıklanma sayısını ne kadar arttırdığı ve bu sayede ne ölçüde fazladan haksız kar elde ettiğinin, bu aşamada taraflarınca bilinmesi ve öngörülebilmesinin mümkün olmadığını, işbu davanın HMKnın107 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak,

hukuka aykırı şekilde yayınlanan müvekkiline ait her bir içerik için şimdilik 1.000-TL maddi 10.000-TL manevi bedel ile açılan davanın müvekkilinin gerçek zararı tespit edildiğinde, taleplerini HMK nın107/2 maddesi uyarınca arttırılacaklarını, haksız rekabetten kaynaklı 1.000-TL maddi ve 10.000-TL manevi tazminatın haberin yayınlandığı tarihden itibaren reeskont faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili; 10/05/2024 tarihli dilekçesi ile 1.000-TL maddi tazminat istemini 110.000-TL maddi tazminat olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı şirket, yayın hakkının kendisine ait olduğunu ileri sürdüğü yazıların bir kısmı makale, bir kısmı ise muhabirlerin üçüncü kişilerin görüşlerini de içeren haberler olduğunu, davacı şirketin, köşe yazıları için, telif haklarının kendisine ait olduğunu ispatlaması gerektiğini, ..., ... imzalı yazıların hak sahibinin bu yazarların bizzat kendisi olduğunu bu yazarlardan telif ve diğer hakların devralındığını davacı şirketin ispat etmesi gerektiğini, haber içerikli diğer yayınlarda da, muhabirlerin kaleme aldıkları haberlerin sözkonusu olduğunu,

davacı şirketin bir belge sunmadan maddi ve manevi hakları kullanmaya kalkmasının kanuna aykırı olduğunu, aktif dava ehliyeti eksikliğinden davanın reddini, kendilerine ait yayınlar hakkında takas def'ileri bulunduğunu, gerek köşe yazısında ve gerekse muhabir haberlerinde, üçüncü şahısların görüşleri ve aktardıkları bilgilerin bulunduğunu, manevi tazminat için, sadece yazı sahibi veya haberin muhabiri tarafından talepde bulunulacağı, maddi hakları devir alan davacı şirketin manevi tazminat talep edemeyeceğini belirterek manevi tazminat talebinin aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının gazetesinde (internet gazetesinde) davaya konu köşe yazıları ve haberlerin yayınlanması ve yayın haklarının davacıya ait olması nedeniyle davacının mali hak sahibi olduğu, davacının FSEK madde 36'da belirtilen istisnayı aşarak davacının eserlerini yasaklanmasına rağmen tamamını kullanmakla davacının çoğaltma (FSEK m.22), yayma (FSEK m.23), temsil (FSEK m.24), umuma iletim (FSEK m.25) gibi mali haklarını ihlal ettiği, davalının FSEK 68. ve 70. Maddeler kapsamında tazminat talep edebileceği, davacıya ait haber içeriklerinin davalı tarafından kendi internet sitesi üzerinden izinsiz olarak paylaşıldığı,

bu durumun haksız rekabet teşkil ettiği, denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davalı tarafın bu haberleri satın almış olsaydı ödemesi gerekli miktarın 110.000- TL olarak hesaplandığı, davacı vekili tarafından belirsiz alacak talebinin 110.000- TL olarak belirlendiği,

davalı şirketin dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davalının süresi içerisinde takas defini ileri sürdüğü ve takasa konu yayımların bedelinin toplamda 25.000-TL olduğu,davacıya ait haber içeriklerinin izinsiz yayınının davacının ticari itibarını zedelemediği ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 85.000-TL maddi tazminatın davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin takas definin kabulüyle reddine, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ. 1-Davalı vekili, elde ki davaya bakmaya Fikri Ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin görevli olduğunu, derdestlik ve husumet itirazları ile birleştirme talepleri hakkında bir karar verilmediğini, dava dilekçesinde hangi haber için ne kadar tazminat talep edildiğinin açıklanmadığını;

bu eksiklik gerekçeli karara da yansıyarak hangi haber için ne kadar tazminata hükmedildiğinin açıklanmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, ıslah ile artırılan miktar için zamanaşımı defiinin dikkate alınmadığını, bilirkişinin reddi taleplerinin dikkate alınmadığını, bilirkişilerin doğrudan veya dolaylı biçimde davacı gazete ile irtibatlı kişiler olduğunu, bilirkişi raporları özetlenerek bunlara atıfla yetinilmesinin gerekçeli karar hakkının ihlali olduğunu, takas talebi kabul edilirken, hükümde takas edilen miktarın açıkça belirtilmediğini,

rapora itirazlarını karşılar mahiyette inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, FSEK 36.maddesi uyarınca gazete münderacatının iktibasının serbest olduğu;davalıya ait köşe yazılarının davacı tarafça iktibası sebebiyle yapılan hesaplamada, köşe yazıları haber kabul edilerek daha düşük miktarda tazminat hesaplandığını, davacının hak sahipliğinin tespiti gerektiğini, davacının internet sitesinde, muhabir ismi olan veya olmayan haberlerin tamamının telif hakkının davacı şirkete ait olduğu söylenemeyeceğini,

gazetecilik ticari bir faaliyet olmadığı gibi haber ve köşeyazılarının da ticari bir mal veya pazarlama konusu ürün olmadığını,FSEK 36. maddenin son fıkrasına göre makale ve fıkraların iktibas edilmesi halinde kaynak gösterilmesi zorunlu olup; haberler yönünden böyle bir zorunluluk olmadığını iktibas olunan haberlerin ve köşe yazılarının kaynağının gösterildiğini, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Katılma yoluyla davacı vekili; davalının arabuluculuk görüşmesine davete rağmen katılmadığını, 6235 sayılı Kanun'un 18/A- 11.bendi uyarınca harç, yargı giderlerinin yarısından sorumlu tutulması ve davalı lehine vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini, takas talebinin reddi gerektiğini, edimi muaccel hale gelmiş bir borç bulunmadığından takas definin ileri sürülmesinin TBKnın 139/1 maddesine olduğunu, borçlanılan edimlerin somut olayda birbirinin yerine geçebilecek nitelikte olmadığını, arşiv bedeli ile ilk yayım bedeli arasında fark olduğunu,

eski tarihli ve güncel tarihli haberlerin birbirlerinin yerine geçebilecek nitelikte olmadığını, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme,HMK nın 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı ve kamu düzenine aykırılık bakımından yapılmıştır.Dava dilekçesinde;davacıya ait internet sitesinde yayınlanan haber içeriklerinin, kaynak gösterilerek iktibas yapılamayacağına dair yasal uyarı bulunduğu halde, davalı tarafça internet sitesinde ticari amaçla izinsiz kullanıldığından bahisle,

haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminatın tazminini talep edilmiştir."Gazete Münderecatı" başlıklı 5846 Sayılı FSEK 36 maddede : " Basın Kanununun 15 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak üzere basın veya radyo tarafından umuma yayılmış bulunan günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir.Gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere müteallik makale ve fıkraların iktibas hakkı sarahaten mahfuz tutulmamışsa aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete ve dergiler tarafından alınması ve radyo vasıtasıyla veya diğer bir suretle yayılması serbesttir.

İktibas hakkı mahfuz tutulsa bile sözü geçen makale ve fıkraların kısaltılarak basın özetleri şeklinde alınması, radyo ile veya diğer bir suretle yayılması caizdir.Bütün bu hallerde, iktibas edilen gazete, dergi ve ajansın ve eğer bunlar da başka bir kaynaktan alınmışlarsa o kaynağın adı, tarih ve sayısından başka makale sahiplerinin adı, müstear adı veya alameti zikredilmek icap eder." "Haber" başlıklı 37 madde'de : "Haber mahiyetinde olmak ve bilgilendirme kapsamını aşmamak kaydıyla, günlük hadiselere bağlı olarak fikir ve sanat eserlerinden bazı parçaların işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan vasıtalara alınması mümkündür.

Bu şekilde alınmış parçaların çoğaltılması, yayılması, temsil edilmesi veya radyo ve televizyon gibi araçlarla yayınlanması serbesttir.

Bu serbestlik, hak sahibinin hukuki menfaatlerine zarar verecek şekilde veya eserden normal yararlanmaya aykırı biçimde kullanılamaz."76/1 maddesinde; " Bu Kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işlerde..görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanununun 156'ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerdir." hükümleri düzenlenmiştir.Mahkemelerin görevi kamu düzeniyle ilgili olup, HMK 114/1-c maddesi gereğince dava şartı olduğundan mahkemece resen incelenmesi gerekir.

Dava dilekçesinde TTKnın haksız rekabet hükümlerine dayanılmışsa da, maddi vakıaların anlatımı taraflara, hukuki değerlendirme ise mahkemeye ait olmakla, davacıya ait haber içeriklerinin izinsiz olarak, davalı tarafça kendisine ait internet haber sitesinde yayınlandığı ileri sürüldüğünden, mahkemece davanın 5846 Sayılı FSEK 36. ve 37. madde kapsamında kaldığı ve ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devam olunarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmadığından,

davalı vekilinin ve katılma yoluyla davacı vekilinin sair istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf başvurularının kabulü ile, kararın kaldırılmasına, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.