İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1434 K.2025/1713

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili;davacının ... çalışanlarının taşımacılığını üstlenmiş olan davalı şirket ... adına personel taşımak üzere sözleşme yaptıklarını, davalı şirketçe sefer başı müvekkiline ödeme yaptığını, 01.05.2022 tarihli sözleşmenin 12(oniki) aylık süre için imzalandığını, davalı şirketin, davaya konu sözleşmeyi ...'nun aldığı karar neticesinde.

01.11.2022 tarihinden itibaren servis hizmetlerinin, yalnızca özmal olan, C plakaya sahip araçlar ile yapacağını ve şirket bünyesinde tedarikçi çalıştırmayacağını, 18.10.2022 tarihli ihtarname ile müvekkiline bildirdiğini, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşme 01.11.2022 tarihinde tek taraflı olarak davalı şirketçe feshedildiğini, erken bir tarihte sözleşmenin sona erdirilmesi nedeniyle kimse ile sözleşme yapılamadığını belirterek; fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak müvekkilinin yoksun kaldığı 1.000- TL kar kaybının ödenmesine,dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili ıslah dilekçesi vererek talebini davanın ıslah ile 62.181,74- TL ye çıkarmıştır.

CEVAP

Davalı vekili;sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davacının ...-Antalya Projesinde müvekkili şirket ile akdettiği 01.06.2022 tarihli ek sözleşme uyarınca ... plakalı araç ile 05 Nolu ...; ... plakalı aracı ile de 01 Nolu Kepez Vardiya servisleri hizmeti verdiğini, Antalya B.B.

Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te açıkça personel taşımacılığı yapacak araçların C plakasına sahip olması belirtildiğini, aksi durum idari para cezası cezalandırıldığını, ...

C plaka dışındaki araçlar yönetmeliğe aykırı olduğundan yalnızca C plaka araçlar ile çalışacağını haricen belirttiğini, sözleşmenin 4. 12. Maddesi uyarınca davacıya uygun iş verilemediğinden sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, araçların aralarındaki akdin feshinden sonra da başkaca işlerde çalışmaya devam ettiğini,davacının bu fesihten kaynaklı bir kazanç kaybı oluşmadığını savunarak; davanın usulden aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece taraflar arasında 01.05.2022-2023 tarihlerini kapsayan “Araç Çalışma Sözleşmesi” imzalandığı, davalı şirket tarafından 18.10.2022 tarihli ihtarname ile,... aldığı karar neticesinde 01.11.2022 tarihinden itibaren servis hizmetlerini, yalnızca özmal olan C plakaya sahip araçlar ile yapacağını ve şirket bünyesinde tedarikçi çalıştırmayacağını bildirerek feshedildiği.

Davalı tarafça yönetmelikte açıkça personel taşımacılığı yapacak araçların C plakasına sahip olması gerektiği belirtilmiş ise de de, sözleşmede araçların “C Plaka” olması şartı yer almadığı, sözleşmenin haksız feshedildiği; davacının aynı veya benzer şekilde sözleşme yapması için gereken makul sürenin bilirkişi kurulu tarafından iki ay olarak belirlendiği ;14 gün düşülerek davacının 46 gün kazanç kaybı olacağı, bu kapsamda davacının Mayıs-Ekim 2022 dönemini kapsayan altı aylık dönemde davalı şirketten 695.200- TL + KDV tutarında personel servis taşıma geliri sağladığı,

davacının,sözleşmenin yürürlük süresinde günlük ortalama kazancı (695.200 / 180 =) 3.862,22 TL olduğu, 46 günlük kazanç kaybının (3.862,22 x 46=) 177.662,12 TL olarak hesaplandığı,taşımacılık sektöründe ortalama %35 kârla çalışıldığı, dolayısıyla davacının kazanç kaybına ilişkin 62.181,74- TL’nin (177.662,12 x %35) tazminini talep edebileceği gerekçesiyle 62.181,74- TL tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

taraflar arasındaki sözleşme haklı nedenle feshedildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun dayanaktan yoksun ve denetime elverişsiz olduğunu, davacı tarafın kâr kaybı iddiasını ispat edemediğini, tüm dosya kapsamı, dosya içerisindeki delil durumu ve talepleri değerlendirilmeksizin, eksik ve hatalı incelemeler doğrultusunda hüküm sonucuna gidildiğini , sözleşmeye konu araçların günlük ortalama kaç sefer yaptığı ve bu seferlerde araçların kaç km yol yaptığı hususlarına ilişkin belgeleri sunması istenmeli;

makul sürenin doğru olarak tespiti akabinde yapılacak olan hesaplamada ise bu belgeler de nazara alınarak sürücü giderleri, araçların olağan bakım, onarım ve tamirat giderleri, sigorta giderleri ve yakıt giderleri gibi kaçınılacak giderlerin düşülmesi ise sonuca gidilmesi gerektiğini beyanla istinaf başvurularının kabulüne,kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; servis taşıma sözleşmesinin erken feshi nedeniyle davacının yoksun kaldığı kazanç kaybı talebine ilişkindir.Davacının gelirleri talimat yoluyla incelendikten sonra sektör uzmanı da bulunan bilirkişi heyetinde alınan kök ve ek raporda; taraflar arasında; araçlarda “C Plaka” olması şartı yer almadığı,davalı taraf süreli fesih bildirimini davacı tarafa 18.10.2022 tarihinde bildirdiğini ve davacı taraf servis taşıma işini 01.11.2022 tarihi itibari ile sonlandırdığı,

davalının fesih bildirimi ile servis taşıma operasyonunu durdurması arasında geçen 14 gün sürenin, genel servis taşımacılığı piyasasında bu süre genel olarak 60 gün olarak uygulandığından; iki araçtan 46 gün kazanç kaybına uğradığı,davacının Mayıs-Ekim 2022 dönemini kapsayan altı aylık dönemde davalı şirketten 695.200- TL + KDV tutarında gelir sağladığını, günlük ortalama kazancın 3.862,22- TL olduğu, buna göre, 46 günlük kazanç kaybının (3.862,22 x 46 =) 177.662,12 TL olarak hesaplandığını, davacının faaliyet gösterdiği taşımacılık sektöründe ortalama %35 kârla çalışıldığı,

sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle davacının 62.181,74-TL’nin (177.662,12 x %35) tazminini talep edebileceğini, davalı şirketin 18.10.2022 tarihli ihtarname ile davaya konu sözleşmeyi ... aldığı karar neticesinde 01.11.2022 tarihinden itibaren servis hizmetlerini,

yalnızca özmal olan C plakaya sahip araçlar ile yapacağını ve şirket bünyesinde tedarikçi çalıştırmayacağını davacıya bildirdiğini,ABB nin "Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te açıkça personel taşımacılığı yapacak araçların C plakasına sahip olmasının öngörüldüğü savunulmuş ise de sözleşmede böyle bir hüküm bulunmadığı yolunda rapor sunulmuştur.Davalı şirket tarafından 18.10.2022 tarihli 35856 yevmiye numaralı Bakırköy 33. Noterliğince keşide edilen ihtarname ile davaya konu sözleşmeyi ... aldığı karar neticesinde 01.11.2022 tarihinden itibaren servis hizmetlerini, yalnızca" özmal olan,

C plakaya sahip araçlar ile yapacağını ve şirket bünyesinde tedarikçi çalıştırmayacağını" bildirerek sözleşmenin feshedilmiştir.Fesih bildiriminde bulunan sözleşmede bildirdiği fesih nedeniyle bağlıdır.Yargılama sırasında bu fesih nedeni değiştirilemez.

Fesih bildiriminde sadece sebeb olarak davacının C plaka sahibi olamması değil ,artık tedarikçi ile çalışmayacağı ,özmel C plakalı araçlar ile çalışılacağı da bildirilmiştir.Davalının fesih bildiriminden iş sahibinin işin taşere edilmemesini istediği ,taşıma işinin davalı tarafından özmal (davalının )araçlarla yapılmasını istediği anlaşılmaktadır.Bu halde davacının araçları C plakalı olsa da davalının bu işte davacıyı çalıştıramayaacğı sonucuna varılmaktadır.Elde ki sözleşmenin 01.05.2022-2023 tarihleri arasında 1 yıllık süreli imzalandığı ,davalının iş sahibinin talepleri doğrultusunda sözleşmeyi süresinden evvel feshettiği ,bu halde

sözleşmenin erken fesih olarak kabulü gerekir.TBK 125/2 maddesi uyarınca talep edilebilecek müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır.

Diğer bir anlatımla, müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır: kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır.Müspet zararın doğumu bakımından aranan hukuki sebep, geçerli bir sözleşmenin ihlâl edilmesidir. Davacı sözleşmenin haksız feshi nedeniyle mahrum kaldığı karı davalıdan talep etmekte haklıdır.Davalı tarafça, Antalya B.B.

Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te açıkça personel taşımacılığı yapacak araçların C plakasına sahip olması gerektiğinin belirtilmiştir.Anılan yönetmelik Antalya Büyükşehir Belediyesi Meclisinin 12.11.2014 tarihli 551 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.Sözleşmenin imza tarihi 1.05.2022 olup sözleşmeden çok uzun zaman evvel yürürlüğe girmiştir.Davalı şirket taşımacılık işi yaptığından bu mevzuat bilgisi dahilindedir.

Davalının bilgisi dahilinde olan ve sözleşme imzalarken gözardı ettiği ,servis hizmetlerinin daha sağlıklı bir şekilde yerine getirilmesi için kabul edilen C plakalı araç kullanma yükümlülüğünü sözleşme altı ay ifa edildikten sonra feshe sebeb göstermesi haklı fesih sebebi olarak kabul edilemeyecektir.Açıklanan nedenlerle.

Yargılama sırasında fesih bildiriminde ki fesih sebebinin değiştirilemeyeceği ; fesih sebebinin "... nin aldığı karar neticesinde 1.11.2022 tarihi itibariyle servis hizmeti yalnızca C plakaya sahip "özmal" olacak araçlarla yapılacak olup,proje kapsamında tedarikçi çalıştırılmayacağı" bildirildiği ,sözleşmede C plaka şartı bulunmadığı, savunmaya esas yönetmeliğin 2014 yılından bu yana yürürlükte olduğu ,sözleşmenin davacının C plakaya sahip olmadığı bilgisiyle yapıldığı;

ayrıca iş sahibinin özmal araç talebi nedeniyle sözleşmenin süresinden evvel fesih edildiğinin bildirildiği anlaşılmakla yeniden aynı koşullarda sözleşme yapmak üzere gereken makul süre boyunca kar kaybına uğradığının ve net kar üzerinden hesaplanan zararın tazminine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış,davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.