İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1439 K.2025/1593

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı tarafından ... ... 4S (2020 Model Şaşe ... ... No: ...) marka araç 30.12.2020 tarihinde 1.408.058,60-TL KDV dahil tutar ile davalıdan satın alınmış, davacı şirketin kamusal tasfiye sürecine girmesinin ardından tasfiye öncesi döneme ilişkin şirket kayıtlarında yapılan incelemelerde; şirket tarafından tasfiye öncesi dönemde mezkur araca ilişkin ...

Otomotiv ve Dış Ticaret AŞ ye ve dava dışı ... isimli şahsa ödemeler yapılmasına rağmen aracın fiziki olarak şirket uhdesinde bulunmadığı ve tescil işlemlerinin yapılmadığının tespit edildiği, aracın davacı şirkete teslim edilmesine yönelik davalı şirkete Beyoğlu 18. Noterliği, ... yev numaralı, 24.8.2021 keşide tarihli ihtarname gönderildiği,davalı tarafından cevabi ihtarnamede; aracın ÖTV'den muaf olarak faturalandırıldığından, gümrükte plakalandırılmadığından aracın tesliminin yapılmasının söz konusu olmadığı,

şirkete teslim edilen evraklar ile aracın gümrükten teslimi ve plakalandırma işleminin ... tarafından yapılabileceğinin belirtildiği, 17.01.2021 tarih ve 2022-11 sayılı yazı ile Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü'nden. 28.12.2020 tarihli gümrük beyannamesinin doğruluğuna ve aracın gümrükten teslim alınıp alınmadığına ilişkin bilgi talep edildiği,alınan E-32531729-100-00071709787sayılı cevabi yazıda. 28.12.2020/ ... 19 tarih/sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi ...

Otomotiv ve Dış Tic.

A.Ş adına işlem gördüğü ve 29.12.2020 tarihinde teslim edildiği ,aracın teslim edildiğine dair belgenin gönderildiğini,Ambar çıkış görüntüsünde aracın ... şirketi çalışanı olduğu tespit edilen ... tarafından 29.12.2020 tarihinde teslim alındığının tespit edilmesi üzerine davalıya yapılan ödemelerin iadesi için İstanbul Anadolu 10. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosya ile ilamsız icra takibi başlatılmış ise de davalının takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ,davalı hakkında alacağın %20'sinden aşağı olamamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davalı şirketin Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü ... gümrük beyanname numaralı, ... şase numaralı, 2020 model ... marka, ...

4S Aracı davacı şirketin talebi doğrultusunda bayilik sözleşmesine istinaden davacı şirkete fatura etmiş, fatura bedeli 1.408.058,60-TL olduğunu, araca ilişkin tüm evraklar cari hesap tamamlanmadan davacı şirkete teslim edilmiş ve bu teslim edilen evraklar ile aracın gümrükten davacı şirkete teslimini hazır hale getirildiği,davalı şirketin tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen, davacı şirket davalı şirkete yalnızca 850.000-TL ödeme yapmış, faturaya istinaden ödemesi gereken bedelden kalan 558.058,60-TL davalı şirkete ödenmediğini,

işbu hususta davalı şirket davacı şirkete işbu hususta borçlu değil alacaklı olduğunu ihtaren bildirmiş ve alacak kaydı oluşturulmasını ve bu bedelin ödenmesini talep etmiş, davalı şirket bu alacağını tahsil etmek istemişse de davacı şirketin tasfiyesine karar verilmiş olması nedeniyle 558.058,60-TL ödenmemiş borca yönelik icra takibi başlatılamadığını, davalı şirketin ticari defterleri incelendiğinde davalının davacı şirkete borçlu olmak bir yana, davacı şirketten alacaklı olduğu görüleceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece.

30/12/2020 tarihinde 1.408.058,60-TL KDV dahil tutar ile davalıdan satın alındığı, davacı şirketin tasfiye sürecine girdiği, bu kapsamda yapılan incelemede davalı şirkete ve dava dışı ... isimli şahsa araca ilişkin ödemeler yapılmasına rağmen, aracın tescil işlemlerinin yapılmadığını,uyuşmazlığın davacı şirket tarafından düzenlenen 30/12/2020 tarihli faturaya istinaden 850.000-TL fatura bedeli ödenmesine rağmen aracın teslim edilmemesinden kaynaklanan fatura bedeli olan 850.000-TL asıl alacak ve faizi ile birlikte 1.020.623,53-TL'nin tahsil koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda olduğunu,

davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirketin açık hesabına 18/03/2022 takip tarihi itibari ile 2.906.572,76-TL tutarında alacaklı gözüktüğü takip tarihinden sonra da 294.01.0001HS virman işlemi 2020 model ... marka, ...

4S açıklaması 1.921.361,36-TL tutarında davalı lehine alacak kayıt edildiğini, güncel alacak bakiyesininde 935.211.40-TL gözüktüğü ve 850.000-TL bedelinde 29/12/2020 ve 30/12/2020 tarihlerinde davalının banka hesabına ödendiği, ihtilafa konu aracın davalı şirket tarafından davacıya teslim edilmediği anlaşıldığı, davalı tarafın defterlerinin verilen kesin süre içerisinde mahkemeye sunulmadığı davacı tarafın defterleri üzerinde yapılan inceleme de satış bedelinin ödendiği anlaşılmakla itirazın kısmen iptaline, asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; gerekçeli kararda "Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü tescilli 28.12.2020/20342400IM008719 tarih/sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi muhteviyatı aracın davalı ... şirketi adına işlem gördüğünü ve 29.12.2020 tarihinde ... şirketi çalışanı olduğu tespit edilen ... tarafından 29.12.2020 tarihinde teslim alındığını, davalı ... Otomotiv ve Dış Ticaret AŞ tarafından davacı ...

Gayrimenkul AŞ ye 30.12.2020/... tarih sayılı (yurt içi) E-faturayla (1.193.270 TL +KDV 214.788,60 TL) 1.408.058,60 TL olarak bayilik sözleşmesi kapsamında satışının yapıldığı, davacının bu aşamada ya kendisinin ÖTV mükellefiyeti olabileceği veya her hangi bir gerçek veya tüzel kişiye satış yapabileceğini, satış yapılmış ise satın alan kişinin ÖTV mükellefi olacağını, davacı şirket, müvekkili şirketten aldığı aracı bayilik ile ... ...

Tic Ltd Şti ye sattığını, bu husus davacının defterlerinde tesbit edildiğini, sonra bu aracı ... ...

Tic Ltd Şti den geri satın aldığını, davacı şirketin davaya konu aracı en son ... ...Tic Ltd Şti ye sattığını, davacı şirketin defterleri incelenmiş aynı şase numaralı aracın ... şirketine satıldığı açıkça görüldüğünü, bu hususun aydınlatılmadığını, söz konusu araç, talebin olması sebebiyle müvekkili şirket tarafından ... ...Tic Ltd Şti den satın alındığını, araca ilişkin tüm evraklar cari hesap tamamlanmadan davacı şirkete teslim edildiğini ve bu teslim edilen evraklar ile aracın gümrükten davacı şirkete teslimini hazır hale getirildiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı tarafından davalıdan satın alınan aracın davacıya teslim edilmediği ve tescilinin yapılmadığı iddiasıyla davacının davalıya ödediği bedelin iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece alınan kök raporda bilirkişi kurulu tarafından. "Yeşilköy Gümrük Müdürlüğünün yazısının incelemesi neticesinde 28.12.2020/... tarih/sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi muhteviyatı aracın ... Otomotiv ve Dış Tic.

A.Ş. firması adına işlem gördüğü ve 29.12.2020 tarihinde ... Otomotiv ve Dış Tic. A.Ş. çalışanı olduğu tespit edilen ... tarafından 29.12.2020 tarihinde teslim alındığı, ... Otomotiv ve Dış Ticaret A.Ş. tarafından ... Gayrimenkul A.Ş.” ye 30.12.2020/... tarih sayılı (yurt içi) E-faturayla (1.193.270 TL *KDV 214.788,60-TL) 1.408.058,60-TL olarak bayilik sözleşmesi kapsamında satışının yapıldığı, ...

Gayrimenkul A.Ş. nin bu aşamada ya kendisinin ÖTV mükellefiyeti olabileceği veya her hangi bir gerçek veya tüzel kişiye satış yapabileceği, satış yapılmış ise satın alan kişinin ÖTV mükellefi olacağı, ÖTV mükellefiyeti olan kişi/kurumun tespiti için İl Emniyet Müdürlüğü Trafik şubesi ve ilgili Vergi Dairesi Başkanlığından ... şasi nolu aracın ÖTV mükellefinin (ilk kullanıcısının) öğrenilmesi,

ilk kullanıcı itibariyle bu aracın satış silsilesinin bilinmesi halinde vakanın ve sorumluluklarının sarih bir şekilde ortaya konulabileceği" değerlendirilmiştir.HMK'nın 31. maddesi hakime "davayı aydınlatma görevi"yüklemiştir.Davacının ticari defterlerinde; davalının hesabında; ... ..., ... ...'a ait alış-satış faturaları kayıtlı bulunmasına rağmen bu kişiler adına ve bu kişiler tarafından davacıya düzenlenen faturaların ibrazı davacıdan istenilmemiştir.

Davacının dava konusu ettiği tutarı davalıya ödediği konusunda uyuşmazlık yoktur. Ancak henüz tescili sağlanmamış aracın gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra kim adına tescil edildiği işlem gördüğü hususunda dosyada bir bilgi bulunmamaktadır.

Bilirkişi kurulu tarafından olayın aydınlanması için ÖTV kayıtlarının ve Trafik kayıtlarının getirtilmesinin yararlı olacağı belirtilmiş ise de mahkemece davanın aydınlanması yönünden bir işlem yapılmamıştır.Açıklanan nedenlerle; somut uyuşmazlık aydınlatılmak; davacı vekiline davacı tarafa ... ..., ... faturalarının ibrazı için mehil verilerek,

aracın ÖTV yükümlülerinin tesbiti için Vergi Dairesi'ne, ilk tescilden itibaren trafik kayıtları getirtilerek gerektiğinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak aracının akıbetinin belirlenmesi gerekirken davacının ticari defterlerinde araç ile yapılan işlemleri de açıklayamayan yetersiz bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.