İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1573 K.2025/2152

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; sigortalı ... Loj AŞ tarafından 29.05.2023 tarihli, ..04247 nolu fatura kapsamında nihai alıcıya teslim edilmek üzere sigortalının yurt dışı tali kuruluşu Kibar Americas, Inc'e satılan emtia, ...

Loj A.Ş. sorumluluğunda, yurt içi ara nakliyeci/alt taşıyıcı davalı tarafından temin edilen ... (çekici) - ... (treyler) plaka no.lu araç üzerindeki ... no.lu konteynere sigortalının Tuzla ve Dilovası tesislerinde yüklemesi yapılarak ... no.lu mührün takıldığını, brüt ağırlık belgesinin tanzim edildiğini ve deniz yolu sevkiyatı gerçekleştirmek üzere davalı tarafından tanzim edilen 30.05.2023 tarihli, ... no.lu taşıma irsaliyesi kapsamında ...

Derince Uluslararası Limanına sevk edildiğini, 31.05.2023 tarihinde limana giriş yapan nakliye aracı ile ilgili ikinci bir brüt ağırlık belgesi düzenlendiğini,konteyner ile ilgili Dilovası Gümrük Müdürlüğü tarafından 31.05.2023 tarihli, ... no.lu beyanname tanzim edildiğini, 07.07.2023 tarihinde ... isimli, ... sefer nolu gemiye yüklenen konteyner ile ilgili deniz yolu nakliyecisi ... ... ...

SA tarafından 08.07.2023 tarihli, ... no.lu konşimentonun tanzim edilerek Altamira Limanı, Tamaulipas/ Meksika’ya sevk edildiğinin anlaşıldığını, ekspertiz raporunda da tespit edildiği üzere, davalı şirket sorumluluğunda sigortalı emtianın çalındığını, net zarar miktarı olan 41.525,60-USD müvekkilince sigortalısına tazmin edildiğini, böylelikle müvekkilinin TTK md. 1472 uyarınca sigortalının "kanuni halefi" olduğunu, toplam 41.525,60-USDnin ödeme tarihi olan 18.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek döviz alacaklarına uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili şirketin sigortalıya ait menkullerin lojistik işini yapmak üzere birlikte çalışan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin taşınan konteynerde mühürleme veya mühür bozma yetkisi bulunmadığını, yalnızca yüklenen konteynerin limana taşınması konusunda yetkisi bulunan müvekkili şirketin tüm işlemlerinin usulüne uygun olarak yerine getirdiğini, bu yönüyle gümrükleme işlem sırasının gözden geçirilerek mührün nerede ve kimler tarafından bozulduğunun araştırılmasını, müvekkili şirketin sigortalı şirketle yaklaşık dokuz yıldır çalıştığını, mühür bozulmasının ve emtianın değiştirilmesi olayıyla karşılaşıldığını,

somut olayda bir hırsızlık suçunun işlendiği iddiasının ileri sürüldüğünü ancak işbu hırsızlık suçunun hazırlık aşaması veya sonraki aşamalarında müvekkili şirketin bilgisi bulunmadığını, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI.

Mahkemece; ön inceleme aşamasının tamamlanmasından ve tahkikat aşamasında geçilmesinden sonra; davacı vekiline dava dilekçesi ekinde sunduğunu belirttiğini ancak dosyaya sunulmadığı anlaşılan emtia nakliyat sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme dekontu ve ibraname suretlerini mahkemeye sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiğini, kesin sürede bu evrakların sunulmaması halinde yeniden bu konuda süre verilmeyeceğinin, dosyanın mevcut hali ile bilirkişiye verileceği ihtar edilmiş;

dosyanın Uluslararası Liman'a karayolu taşıma işinde uzman bilirkişi ile Ticaret Hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan heyete tevdiine karar verilmiş, bilirkişi ücretinin mahkeme veznesine yatırılması konusunda davacı vekiline iki hafta kesin süre verilmiş, kesin sürede bilirkişi ücretinin yatırılmaması halinde, yeniden bu konuda süre verilmeyeceği, davacı vekilinin bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtar edildiğini, davacı tarafın kendisine verilen kesin sürede sunulması istenen emtia nakliyat sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme dekontu ve ibraname suretlerini sunmadığı,

yine kesin sürede bilirkişi ücretlerini yatırmadığını, bu itibarla davasını ispat edemediği anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili.

21.01.2025 tarihli ön inceleme duruşmasıyla talep edilen bilirkişi ücreti için hangi neviiden avans yatırılacağı duruşma zaptında açıkça belirtilmemiş olup, gider avansından kalan bakiye tamamlanması istenmişse ve kararın lafzından avans neviinin gider avansı olduğu anlaşılmakla bilirkişi ücreti delil avansı sayıldığını, emsal ilamda "Somut olayda, davacı tarafın yatırması gereken bilirkişi ücreti, niteliği itibariyle gider avansı değil, delil avansı mahiyetinde olduğundan, kesin süre içinde yatırılmaması davanın açılmamış sayılması kararını gerektirmez.

Taraf belirlenen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilinden vazgeçmiş sayılır. Mahkemece, davacının bilirkişi delilinden vazgeçtiğinin kabulü ile mevcut delillere göre karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir." (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2016/5521 E. , 2017/15230 K.) denildiğini, bu sebeplerden dolayı kararının kaldırılamsına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Ödendiği ileri sürülen sigorta tazminatı bedelinin davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde; arabuluculuk anlaşamama tutanağından başka hiç bir belge sunulmamıştır.Ön inceleme duruşmasına davet için çıkartılan tebligat ve tensip tutanağında mahkemece HMK nın 7251 sayılı kanun ile değişik 139 madde uyarınca dava dilekçesinde gösterilen belgelerin sunulması için iki haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması aksi halde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağına ilişkin ihtaratla iki haftalık kesin süre verilmiş ön inceleme tutanağında emtia nakliyat sigorta poliçesi, hasar dosyası,

ekspertiz raporu, ödeme dekontu ve ibraname suretlerini mahkemeye sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin sürede bu delillerin sunulmaması halinde yeniden bu konuda süre verilmeyeceğinin,

dosyanın mevcut hali ile bilirkişiye verileceği ihtar edilmiş ise de ;verilen kesin sürede hiç bir delil sunulmadığı gibi miktarı belirlenen bilirkişi ücreti de yatırılmamıştır.HMK nın 7251 sayılı kanun ile değişik 139 (1)(Değişik cümle:22/7/2020-7251/13 md.) ön inceleme duruşması için çıkarılacak davetiyede aşağıdaki hususlar ihtar edilir:..ç) Davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tarafların dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları,

bu hususların verilen süre içinde yerine getirilmemesi hâlinde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarına karar verileceği.” şeklinde düzenlenmiştir.HMK nın 140-(5).

(Değişik:22/7/2020-7251/14 md.) 139 uncu madde uyarınca yapılan ihtara rağmen dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmayan veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan tarafın bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilir.” şeklinde düzenlenmiştir.HMK'nın 140. maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere taraflar, delil olarak dayandıkları belgeleri dilekçelerine ekleyerek vermek ya da başka yerden getirilecekse, bunu belirtmek zorundadırlar.

Şayet taraflar, bu konuda yapmaları gereken işlemleri eksik bırakmışlarsa, tahkikata başlamadan önce taraflara son kez kısa bir süre verilerek bu eksiklikleri tamamlamaları düşünülmüştür. Taraflar bu şanslarını da doğru kullanamazlarsa artık tahkikat mevcut delillerle yürütülecek ve tarafların o delile dayanmaktan vazgeçtikleri kabul edilecektir.

Dava dilekçesine eklenip sunulmamış, daha sonra ön incelemede ek olarak bildirilen süre içinde de verilmemiş delillere, tahkikat içinde kural olarak dayanılamaz.Açıklanan nedenlerle; dava dilekçesi ekinde sunulduğu belirtilmiş ise de dava dilekçesi ekinde sunulmayan delillerin, tensip tutanağı ve ön inceleme duruşma davetiyesinin tebliği üzerine,

ön inceleme duruşmasında verilen kesin sürelere rağmen davacı vekili tarafından hiç bir delil sunulmadığından bildirdiği delillere dayanmaktan vazgeçtiğinden davanın ispatlanamadığından reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.