İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/166 K.2025/305

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili. Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında defterlerini elektronik ortamda tutan ve vergi mükellefi olan müvekkili firmaya ait muhasebe kayıtlarının tutulduğu bilgisayarın sabit sürücülerinde teknik bir arıza meydana geldiğini, bu arızanın giderilmesi ve sabit sürücülerdeki verilerin kurtarılması amacıyla ...

Merkezine başvurulduğunu, bu firma tarafından hazırlanan 30/09/2022 tarihli rapora göre, şirket cihazına bağlı olan sabit sürücülerde okuyucu kafa arızasından ve yüzeyinde mikro çiziklerden dolayı verilerin kurtarılamadığının bildirildiğini, müvekkili şirketin 2021/Nisan ve 2021/Mayıs dönemlerine ait e-defter ve beratlarının şirket muhasebe kayıtlarının tutulduğu bilgisayarlarda meydana gelen mücbir sebep niteliğindeki teknik arıza nedeniyle zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının bilgisayarları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde kayıtlara ulaşılamaması, vergi dairesinden gelen cevaptan da kayıtlara ulaşılamadığının anlaşılması ve davacıya e-defter tutması nedeniyle özel entegratör kuruluşunu bildirmesi için verilen sürede davacının bildirdiği ... Teknolojileri Şirketi'nin yanıtından söz konusu şirketin özel entegratör kuruluşu olmadığı, davacının basiretli tacir gibi hareket ederek defter ve belgelerin saklanması için özel entegratör kuruluşu ile anlaşmadığı, defter ve belgelerin saklanması için özen yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin gereken özeni gösterdiğini, müvekkilinin defterlerin zayi olmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin iradesi dışında gelişen olay nedeniyle zayi belgesi verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 82. maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Somut olayda, davacı vekili müvekkiline ait muhasebe kayıtlarının tutulduğu bilgisayarda meydana gelen teknik arıza nedeniyle bilgisayardaki verilere ulaşılmadığını, arızanın giderilmesi ve verilerin kurtarılması için müracaat ettikleri veri kurtarma firması tarafından verilerin kurtarılamadığına dair 30/09/2022 tarihli rapor düzenlendiğini, müvekkilinin 2021/Nisan 2021/Mayıs dönemlerine ait e-defter kayıt ve beratlarına ulaşılamadığını belirterek zayi belgesi verilmesi talebi ile açılan davada mahkemece davacı tarafından defter ve belgelerin saklanması için özel entegratör kuruluşlardan hizmet alınmaması,

basiretli hareket edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TTK'nın 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle;

elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde 01/01/2020 tarihinden itibaren saklanması zorunluluğu getirilmiştir (Bkz. Tebliğ m.4.4.1-e).

Öte yandan, aynı tebliğin 7.1. maddesininde, e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemeye başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği düzenlenmiştir.

Gelir İdaresi Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabında davacı şirkete ait 2021 yılı Nisan ve Mayıs dönemlerine ilişkin defter ve beratların kayıtlı olmadığı bildirilmiştir. Davacı tarafından bildirilen şirkete yazılan müzekkere cevabında davacı tarafından 2021 yılının Nisan ve Mayıs dönemine ilişkin yedekleme işlemi yapılmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda davacı tarafından ikincil kopyalarının hem G.İ.B.’nın hem de özel entegratör kurumun e-defter saklama sistemine yedekleme/yükleme ve saklama işleminin yapılmadığı, davacının tebliğde belirtilen önlemleri almadığı, basiretli tacir gibi hareket etmediği anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.