İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1680 K.2025/1927

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili tarafından ...

Kimya..AŞ'ye ait emtianın taşıma rizikolarına karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını,sigortalının Çin'de mukim satıcıdan aldığı ... ... emtiasının "... ..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklenerek ... ve 06.12.2021 tarihli numaralı konşimento tahtında taşındığını, emtianın tahliyesi sırasında ...-6 numaralı konteynerin içine yerleştirilen emtiaların ezik ve patlak olduğu ve zemine aktığının tespit edildiğini,ekspertiz incelemesinde tesbit edilen hasarın derhal davalı şirkete ihbar edildiğini,

1 nolu davalı şirketin taşımaya ilişkin konşimentoları düzenleyerek taşımayı fiilen gerçekleştirdiğinden somut taşımada "fiili taşıyan" olarak hareket ettiğini,2 nolu davalı tarafından navlun faturası düzenlenerek navlun ücretinin bizzat tahsil edildiğini, davalının TTK madde 1138 maddesi gereğince somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket ettiğinden sorumlu olduğunu,

hasar nedeniyle sigortalının uğradığı zararı tazmin ettiğinden 6102 sayılı TTK'nun 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve "kanuni halef" sıfatını kazandığını,davalılar aleyhine İstanbul 24. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe itiraz edildiğini belirterek davalıların itirazının iptali ile davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Konteyner Hiz AŞ vekili;müvekkilinin taşıyan ve taşıtan olmadığını, geminin işleteni/ kiracısı da olmadığını, eşyanın konulduğu konteyner hattının sahibi olmadığını, müvekkilinin en fazla aracı-komisyoncu olabileceğini, yük ile konteyner ile ve gemi ile doğrudan bir teması ve bunlardan sorumluluğu olmadığı için kusurlu davranması veya gerekli özeni göstermemesi gibi bir sebepten sorumlu tutulamayacağını, dava konusu olayda taşımadan kaynaklanan bir kusur varsa ve davacının bunu ispatlaması halinde ancak fiili taşıyanın sorumlu olabileceğini,

davanın husumet yönünden reddini talep ettiklerini,hasarın hangi aşamada ve eşya kimin kontrolünde iken meydana geldiğini kanıtlaması gerektiğini, bir hasar mevcut olsa bile müvekkilinin hiçbir aşamada yükün hakimiyeti altına girmediğinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, hasarın usulüne uygun tespit ve ihbar edilmediğini belirterek, davanın husumet yönünden aksi halde esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

TEFRİK

Mahkemenin 2023/446 Esas sayılı dosyasında 05/12/2023 tarihli ara karar uyarınca davalı ... ... Ltd.'ye izafeten ... Parsiyel Taş AŞ yönünden davanın tefrikine karar verilmiş olup, mahkemenin 2023/544 esasına kaydı yapılmıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; uyuşmazlığa konu olayda, ... nolu konteynerin 29.12.2021 tarihinde Ambarlı Kumport limanına geldiği, 31.12.2021 tarihinde tahliye sırasında orijinal paletlerin üst üste konulmasından dolayı alttaki bidonların ezik, patlak olduğu ve içindeki “... ...” emtiasının konteyner zeminine aktığı görülerek,

Gümrük memuru, Kumport görevlisi ve Acente tarafından imzalı bir rezerv zaptı düzenlendiğini,fiili taşıyana hasar ihbarı yapıldığını, TTK nın 1185/6 maddesi uyarınca, fiili taşıyana yapılan her bildirim, taşıyana,taşıyana yapılan her bildirim de fiili taşıyana yapılmış hükmünde olduğunu, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmesi şartıyla davalının sorumluluğuna gidilebileceğini, emtianın nihai teslim yerine kadar olan aşamada meydana gelen hasardan davalının taşıyan sıfatı ile sorumlu olduğu,

geminin Çin'den Ambarlı Kumport limanına kadar deniz yolculuğu esnasında karşılaşabileceği fırtınalı havaya ve kaba dalgalara bağlı olarak meydana gelen sarsıntılar sırasında paletlerin konteyner içine üst üste istiflenmesi nedeniyle altta bulunan 25 adet bidonun ezilip patlaması neticesinde zarar gördüğü, parsiyel taşımada yükün konteyner içerisine yüklenmesi, istifi ve konteynerin kapatılması fiili taşıyan veya adamları tarafından yapıldığından TTK 1191/1 maddesi gereğince emtianın deniz taşıması sırasında davalının sorumluluğunda hasarlandığı,

bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hükme elverişli bulunduğundan hükme esas alınarak davanın 1.858,96-USD alacak için itirazın iptaline, şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin ... ile yaptığı e-posta yazışmaları doğrultusunda ...’nın ithal ettiği eşyanın taşınması işini organize ettiğini, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu (forwarder)olduğunu, müvekkilinin taşımanın fiilen yapılması için ... Parsiyel Taş AŞ ile anlaştığını, ...'nin, ...’dan LCL taşımayı devralarak emtiayı diğer müşterilerinin yükleriyle birleştirip, Japon armatör ...

Line’ın konteyner hattı üzerinden FCL taşıma gerçekleştirdiğini, Yük Teslim Belgesinin taşıyanın veya taşıyan adına hareket eden acentenin düzenlemesi gereken bir belge olduğunu, taşımada kullanılan konişmento ... Link Logistics Ltd. adına düzenlenmiş olup ...'nın konişmentoda taraf olarak yer almadığını, ...’nin bu taşıma işini ... ...

Ltd. ile birlikte organize ettiğinin anlaşıldığını, taşıma faaliyetinde iki adet fatura düzenlenmiş olup, müvekkilin kazancı yalnızca 109,16 USD, olduğu bu tutar,organizasyondan elde ettiği sınırlı bir gelirden ibaret olduğunu yükün alt taşıyıcılara devredildiğini, ... ...

Ltd’in düzenlediği konişmento ana konişmento değil, ara konişmento olduğu; ana konişmento, gerçek taşıyıcı tarafından düzenlendiği,davacının TTK nın 1178 uyarınca hasarın taşıyanın hâkimiyetinde meydana geldiğini ispatla yükümlü olduğunu, Ekspertiz Raporu’nun 4. sayfasında, “hasarın konteyner içine yapılan istifin uygunsuzluğu sebebiyle meydana geldiği” nin belirtildiğini,Institute Cargo Clauses [A] 1.1.1982 uyarınca da “ambalajlama veya hazırlıktaki yetersizlikten doğan hasarlar sigorta teminatı dışında”olduğunu , poliçe kapsamında olmayan hasar nedeniyle rücu edilemeyeceğini ,hasarın emtianın gemiden tahliyesinden sonra fark edilmiş;

bu durumda, hasarın boşaltma veya liman işlemleri sırasında üçüncü kişilerce meydana geldiği güçlü ihtimal olduğunu, davacının, hasarı taşıyana süresinde yazılı olarak bildirmemiş,gümrük görevlilerince düzenlenen tutanakla yetindiğini, tutanağın tebliğ edilmediğini,TTK nın 1185/4 maddesi gereği eşyanın deniz taşıma senedinde yazılı olduğu şekilde hasarsız teslim edildiğinin kabulü gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını müvekkili bakımından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; deniz taşıması sırasında hasarlanan sigortalıya ait emtia nedeniyle ödenen tazminatın davalı taşıyıcılara rücusu için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosyaya sunulan 29.12.2021 tarihli navlun faturasından davalı ...

Denizcilik şirketinin Çin- Guangzhou Limanı'ndan Ambarlı Limanı arası deniz yolu taşımasını davalı sigortalıya karşı üstlendiği bu nedenle akdi taşıyıcı sıfatını haiz bulunduğu; ancak taşımanın gerçekleştirilmesi için tefrik edilen davalı ile alt taşıma sözleşmesi yaptığı, akdi taşıyıcı sıfatını haiz bulunan davalı tarafın taşıyıcı sıfatı bulunmadığına yönelik istinaf nedeni yerinde değildir.

Taşıma işinin bizzat taşıyan tarafından ifası gerekmediğinden alt taşıma sözleşmesi yapılması ile davalı taşıyıcı sıfatının ve sorumluluğunun ortadan kalktığı sonucuna varılamaz. Dosyaya sunulan e-postalardan da davalının taşıma sürecini sonuna kadar takip ettiği; alt taşıma sözleşmesi yapılması nedeniyle konşimentoda alt taşıyıcı ...

Parsiyel Taş AŞ nin tahliye limanı acentesi olarak gösterilmesi işin gereği olup; davalı ...'ın akdi taşıyıcı sıfatına etkisi bulunmamaktadır.Davalı vekili; hasarın alıcı nezdinde tesbit edildiğini ileri sürmüştür. TTK nın 1178/c-maddesinde boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın kendilerine teslimi zorunlu makamlara veya üçüncü kişilere teslim edildiği ana kadar taşıyanın hakimiyetinde sayılacağı düzenlenmiştir.

31.12.2021 tarihli rezerve zaptında; alt taşıyıcı ... Parsiyel AŞ huzurunda, Liman İşletme ve Gümrük memuru huzurunda ... Gemisiyle gelen ... 001610 -6 nolu konteyner mührünün sağlam olarak açılarak boşaltıldığında boşaltma esnasında orijinal paletlerin üstüste konulması nedeniyle alttaki fıçıların ezik, patlak olduğu, konteyner zeminine aktığı, durumun fotoğraflanarak emtianın ambara alındığı tesbitiyle birlikte taraflarca imzalanmıştır.

Bu halde emtianın Gümrük Ambarına alınacağı sırada hasarın TTK nın 1185-2 maddeye uygun şekilde alt taşıyıcının huzurunda tutanakla tesbit edildiğinden hasarın taşıyanın hakimiyetinde iken hasarlandığı ve hasar ihbarının süresinde yapıldığının kabulü gerekir.Emtia 5.000-kg ve 6 palet yükten ibaret olup taşıma parsiyel taşımadır.Parsiyel taşımacılıkta yükleme, istifleme ve konteyner içi sabitleme işlerinin parsiyel taşıma yapan taşıyana aittir.Zarar oluşumunda katkısı bakımından ortak eylem veya karşılıklı fiiller söz konusu değildir.Ek bilirkişi raporunda, zayi olan emtianın 1.250-kg olduğu,

sorumluluğun üst sınırının(1.250x2 ÖÇH=)2.500-ÖÇH olduğu,ek rapor tarihi itibariyle 1 SDR=1,37 USD olduğundan üst sınırın 3.484-USD hesaplanmıştır.Ayrıca; davalı vekili hasarın poliçe teminat kapsamında olmadığını ileri sürmüş ise de 24.01.2022 tarihli ibraname ile sigortalı ödenen tazminat miktarı kadar tüm tazminat ve alacak haklarını davacı sigortalıya devir ettiğinden, hasar teminat kapsamında olmasa dahi davacının akdi halef sıfatıyla dava açma hakkı bulunduğundan bu hususa yönelik istinaf nedeni de yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle; rücuen tazminata konu hasarın davalı akdi taşıyıcının sorumluluğunda iken meydana geldiği,

hasardan sorumlu bulunduğu, usulüne uygun hasar ihbarı yapıldığı belirlenmekle hasar miktarı kadar davalıya rücu edebileceği sorumluluktan kurtuluş kanıtı getirilemediğinden kararda hukuka aykırılık bulunmamış, istinaf sebepleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.