İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1717 K.2025/1947

Gereği düşünüldü

Talep eden vekili; müvekkili şirket tarafından talep edilmemesine rağmen, karşı tarafın 17.04.2023, 25.04.2023, 19.05.2023, 24.05.2023, 22.05.2023, 19.06.2023, 05.06.2023, 12.06.2023 tarihli faturalara konu ürünleri gönderdiğini 23.06.2023 ve18.09.2023 tarihli yazılı bildirimlerinde açıkça belirttikleri ürünlerden bir kısmı, gümrüklemesi tamamlanarak iç piyasada satışa konu edildiğini, ürünlerin kusurlu ve özellikle ithallerine esas teşkil eden teknik özelliklere aykırı olduğu,

kalan ayıplı ürünler gümrüklemesi yapılmayarak teslim alınmadığını, ürünler hali hazırda ... ve Taşmacılık Tic AŞ adına kayıtlı antrepoda beklediğini, ayıplı ürünlerin iade alınması için 12/11/2024 tarihinde karşı tarafa e-mail gönderildiğini, Bu e-postada "... antrepoda bekleyen ürünlerin işbu yazımızın tebliğinden itibaren 5 iş günü içinde bulunduğu yerden tarafınızca iade alınmasını, (iade alınması anında faturası düzenlenecektir)" bildirildiğini 05/12/2024 tarihli iki adet iade faturası düzenlenerek Gümrük Yönetmeliği'nin 333 üncü maddesine istinaden devir işlemlerine başlanmış gerekli dilekçeler ilgili yerlere verildiğini,

iade faturalarının kesinleştiğini, TBK 106-110 maddeleri uyarınca alacaklının temerrüdü hali oluştuğunu, TBK 106 hükmüne göre "Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur." karşı tarafın Beşiktaş 25. Noterliği'nin 11/09/2025 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile malların bedelini talep ettiğini bildirerek mallar için tevdi mahalli tayini kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkemece;

taraflar arasında ticari ve sözleşmesel ilişki kapsamında sorumlu oldukları yükümlülüklerin ne olduğuna dair dosyada bir veri bulunmadığı, tevdi mahalli tayininin verme ve yapma borçlarında uygulanmasının söz konusu olduğu, somut olayda sunulan deliller çerçevesinde yapma veya verme borcu kapsamında alacaklının edim yükümlülüğünün belli olmadığı,ürünlerin bir kısmının davacı tarafça davalı adına satışının yapıldığı, tevdi mahalli tayini talep edilen ürünlere ilişkin davacının ayıp iddiasının bulunduğu ve bu nedenle davalıdan bu ürünlerin geri alınmasının talep edildiği,

bu kapsamda taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde alacaklının kendisine önerilen edimi kabulden kaçınmasının talep edeninde somut olaydaki talebinin haklı ve hukuki olup olmadığının ancak yargılama ile anlaşılabileceği, sonuç olarak TBK'nın106 ve 107.

Maddesi kapsamında alacaklının temerrütü şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle tevdi mahalli talebinin reddine karar verilmiştir.TBK nın 107.maddesinde ''Alacaklının temerrüte düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir...." şeklinde düzenlenmiş olup, buna göre borçlunun tevdi mahalli tayinini talep edebilmesi için öncelikle alacaklının temerrüde düşmesi gerekir.

Tevdii mahalli talep eden vekilinin beyanlarından karşı yan tarafından gönderilen emtianın halen gümrük antreposunda bulunduğu, bir kısım malların gümrüklemesi yapılarak ithal edildiği, bir kısmının da halen antrepoda bulundukları, ayıplı oldukları tesbit edildiğinden gümrüklemesi yapılmadan iade alınmasını istedikleri, karşı yanın da mal bedelini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Halen gümrük antreposunda bulunan gümrük rejimine tabi bir eşyanın usulen ithalat işlemleri yapılmadan antrepodan dışarı çıkartılması mümkün olmadığı gibi; alıcı talep eden adına gelen ithal malların ayıplı olup olmadığı da belli değildir. Satıcının edimi malların teslimi olup, talep edenin malların alıcı tarafından satıcıya iadesini isteyip isteyemeyeceği hususu ihtilaflıdır. Karşı yanın da talep edenden mal bedelini talep ettiği bildirilmiştir.

Satıcının temerrüdü halinin gerçekleştiği belirlenememektedir. Tevdii mahalli tayini kararı temerrüt hükümlerinin uygulanmasını engellemektedir.Açıklanan nedenlerle, satıcının temerrüdü halinin gerçekleştiği hususu ispat edilemediğinden tevdi mahalli tayini şartlarının oluşmadığı sonucuna varıldığından talebin reddi yönünde verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir. Tevdi mahalli tayini talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.