İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/18 K.2025/30

Davanın kısmen kabul-reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 20/06/2008 tarihinde 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusunun telefon ve buna bağlı aletler satımı ile avea adına abonelik sözleşmelerinin yapılması, aktivasyon ve tahsilat hizmetleri sunulması,

satış öncesi ve sonrası her türlü hizmetin verilmesi ve sözleşme kapsamında bulunan iş ve işlemler olduğunu, davalı tarafından bayilik ilişkisinin 19/08/2009 tarihinde fiilen sonlandırdığını, müvekkilinin davalıya müşteri kazandırdığını, tanınırlığını arttırdığını, yeni kazandırdığı müşteriler dolayısıyla 11 aylık dönemde 22.985,09-TL prim almaya hak kazandığını,

davalının sözleşmeyi haksız olarak fesih ettiğini bildirmekle bayilik sözleşmesi bitim süresinden itibaren 4 yıl önce haksız feshi dolayasıyla müvekkilin mahrum kaldığı kar kaybı ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 92.000-TL'nin sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;İstanbul 6. ATM'nce yapılan yargılama neticesinde 15.07.2014 tarih, 2014/179 karar sayılı karar ile müvekkili şirketin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, sözleşmeyi haksız olduğu feshetmesi halinde kendisine tanınan dekorasyon bedelini isteme hakkı olmadığından davanın kabulüne ve dekorasyon bedeli olan 46.858,80-TL’nin davacı yararına istirdadına karar verildiğini, temyiz talebinin süreden reddine karar verildiğini, davacının performansının yeterli olmadığını,

bayilik sözleşmesinin prim ve destekler başlıklı 28. maddesi uyarınca bayi tarafından ulaşılan hedefler ve çalışma prensiplerinde gösterdiği performans ve özene bağlı olarak prim, ödül vb. teşvik edici desteklerin verilip verilmeyeceği verilecekse ne zaman ve miktar verileceğine karar verme yetkisinin müvekkili şirkete ait olduğunu, mahrum kalınan karın yalnızca gelirler üzerinden hesaplanması mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; feshin haksızlığının kesinleşen mahkeme kararı ile belirlendiği,sözleşmenin feshinden sonra davacının kar kaybı yaşamadığı, tam aksine, bayilik ilişkisi nedeniyle bir portföy yakaladığının tespit edildiğini, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi uyarınca davacıya prim ödendiğinden, sözleşmenin feshiyle davacının bu primler bedellerinden mahrum kaldığı,davacıya ödenen primler esas alındığında davacının mahrum kaldığı aylık prim kaybının 1.641,79-TL olarak tespit edildiği,

davacının aynı şartlarla yeni bir iş bulunması için geçmesi gereken makul süre bilirkişi heyeti tarafından üç ay olarak belirlendiğinden davacının üç aylık kar mahrumiyeti bedelini talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 4.925,37-TL'nin 08/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; zamananaşımına yönelik ıslah taleplerine ilişkin hatalı değerlendirme yapılarak bayilik sözleşmesinden kaynaklı alacakların 10 yıllık zamanaşımına tabii olduğu tespitinin hatalı olduğunu, bayilik sözleşmesine dayalı taleplerin 5 yıllık zamanaşımına tabii olduğunu, davacının dava dilekçesinde prim alacağına ilişkin bir talepte bulunmadığını, bu kapsamda, bilirkişi tarafından resen prim alacağına yönelik hesaplama yapılması kabul edilir olmadığını, bilirkişi raporunun bu yönden hatalı olduğunu,

prim bir hak ediş olduğundan bu alacak kalemi ancak sözleşme süresi boyunca bayinin bayilik faaliyetleri kapsamında söz konusu olabileceğini, prim alacağının yoksun kalınan kar kapsamında hesaplanabileceği düşünülse dahi hesaplamanın net kar üzerinden yapılmadığını, delil niteliği olmayan davacı ticari defterleri esas alınarak hesaplama yapılması ve bu hesaplamanın hükümde kullanılması hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasıyla şimdilik 92.000 TL mahrum kalınan karın fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkindir.

Taraflar arasında 20.06.2008 tarihinde 5 yıl süreli bir bayilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin davalı tarafından yaklaşık 1 yıl sonra 19.08.2009 tarihinde feshedildiği, davacı tarafından sözleşmenin haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle yaptığı dekorasyon bedelinin iadesi için İstanbul 6. ATM nin 2013/167 esas sayılı dosyası ile açtığı davada, mahkemece sözleşmenin haklı nedenle fesih edilmediğine hükmedildiği ve kararın kesinleştiği,

feshin haksızlığını saptayan kesinleşen karar taraflar arasında açılacak davada kesin delil teşkil edip yeniden incelenemeyeceğinden davalı vekilinin feshin performans yetersizliğine ilişkin olduğu haklı fesih olduğuna ilişkin istinaf sebebi yerinde bulunmamıştır. Mahkemece sektör uzmanı dahil olmak üzere; yapılan bilirkişi incelemesinde.

Kök raporda mali bilirkişi tarafından sözleşmenin feshinden sonra davacının herhangi bir kar kaybı olmadığı ,taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi uyarınca davacıya prim ödendiğinden, sözleşmenin feshiyle davacının bu prim bedellerinden mahrum kaldığı ,davacıya ödenen primler esas alındığında davacının mahrum kaldığı aylık prim kaybı tazminatı aylık 1.641,79-TL olarak tespit edilmiş, ayrıca makul süre olan üç aylık süre karşılığı davacının kaybı olan miktara hükmedilmiştir.

Haksız fesih nedeniyle davacının bir kazanç kaybına uğramadığı belirlenmiş ise de; davalı ile olan sözleşmesinden elde edeceği prim bedellerini elde etmekten mahrum kaldığı ve miktarı hesaplanmıştır.Davalı vekili davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulmadığından delil vasfı taşımadığı ileri sürülmüş ise de mahrum kalınan prim bedeli hesabında davalı şirketin davacıya ödediği ve davalı defterlerinde kayıtlı veriler esas alınarak hesaplama yapıldığından davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulup tutulmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır.

Davalı vekilinin kar kaybı hesaplama yöntemine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Davalı vekili; acentelik hükümleri gereği 5 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiğini ileri sürse de; taraflar arasında davacının kendi nam ve hesabına ticaret yapacağı bir bayilik ilişkisi tesis edildiği ihtilafsız olup; anılan sözleşmeden doğacak uyuşmazlıklar TBK'nın 146 maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Davanın açıldığı tarih itibariyle zamanaşımı süresi dolmamış olup aksi yönde ki istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle ;istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.