İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/1892 K.2026/278

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında geçmişten gelen ticari ilişki mevcut olduğunu, sunulan ... cari kodlu, davalı .....Ltd Şti adına olan Stoklu Cari Hesap Ekstresinde müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için açılan takibe davalı/borçlu tarafından itiraz edildiğini belirterek davalı borçlunun Büyükçekmece İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasında borca itirazının iptaline , davalı aleyhine %20den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde müvekkilinin borçlu olmadığının sabit hale geleceğini, haksız açılan davanın reddini, davacının, takip konusunu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece.

11/04/2025 ön inceleme duruşmasında tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesini, bu hususta ticari defterlerin inceleme gün ve saati belirlendiği, bu hususta kesin süre ihtaratı yapıldığını, ayrıca bilirkişi incelemesi yönünden eksik delil avansının ikmali hususunda 2 haftalık kesin süre verildiğini, kesin süre içerisinde delil avansının ikmal edilmemesinin sonuçları davacı tarafa ihtar edildiğini, davacı tarafın kesin süre içerisinde bilirkişi delil avansını ikmal etmediğini, belirlenen gün ve saatte ticari defterlerini ibraz etmediğini ve yerinde inceleme hususunda talepte bulunmadığı tutanak altına alındığını,

davacı tarafın kesin süreden sonra 07/10/2025 tarihinde eksik delil avansı ikmal edildiğini, ikmal edildiği tarih itibariyle birden fazla kez duruşmanın ertelendiğini, bu haliyle davacı tarafın belirlenen kesin süre içerisinde eksik delil avansını ikmal etmediğini, davacı tarafın taraflar arasındaki ticari ilişkiyi, iş bu ilişki kapsamındaki edimlerini eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirildiğini, ispat külfeti bulunduğunu, bu hususların tespitinin ancak tarafların ticari defterlerinin incelenmesi ve bilirkişi incelemesi ile mümkün olduğunu, bu hususlarının tespitinin teknik incelemeyi gerektirdiğini,

davacı tarafın talep ve iddialarını mevcut delillerle ispat edemediği kanaatine varıldığından, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;11.04.2025 tarihli duruşmanın 5 nolu ara kararı ile "mevcut delil avansının eksik olduğu anlaşılmakla 8.000- TL delil avansının ikmal edilmesi husunda davacı vekiline iki haftalık kesin süre süre verilmesine, verilen kesin sürede delil avansının ikmal edilmemesi halinde HMK nın 324/2 madde gereğince başvurulan ticari defter incelemesi ve bilirkişi delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacağının ve dosya kapsamına göre karar verilebileceğinin davacı vekiline ihtarına (ihtarat yapıldı)" denildiğini, konusu delil avansının yatırılmasına dair yaşanan gecikmenin müvekkilinden kaynaklanmadığını,

dosyada istifa eden vekili tarafından eksik bilgilendirmede bulunulduğunu, yeni vekil olarak hali hazırda 25.09.2026 tarihinde vekalet koyduğunu ve hemen müvekkilini bilgilendirmesi neticesinde defter incelemesi için gerekli delil avansını yatırdıklarını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, 11.04.2025 tarihli duruşmanın 5 nolu ara kararı ile 05/05/2025 günü saat 14:30'da bilirkişi incelemesi yapılmasına, bilirkişiye 8.000-TL ücret takdir edilmesine mevcut delil avansının eksik olduğu anlaşılmakla davacı vekiline eksik 8.000-TL delil avansını tamamlamak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede eksik delil avansını tamamlamadığı takdirde bu bilirkişi incelemesi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının dosya kapsamına göre karar verilebileceğinin ihtarına (ihtarat yapıldı) denilmiştir.HMK’nın 324. maddesinde;

taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olduğu, delil avansının yatırılmaması halinde, tarafın o delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı düzenlenmiş olup, bu durumda mahkemenin davayı dosyada mevcut delil durumuna göre değerlendirerek karar vermesi gerekmektedir. Diğer deliller ile dava kanıtlanamıyorsa, davanın esastan reddi gerekir.

Kesin süreye uyulmadığı takdirde bilirkişi deliline başvurmaktan vazgeçmiş sayılacağının davacı vekiline ihtar edildiği, davacı vekilince bilirkişi ücretinin kesin sürede yatırılmadığı, ancak davacının dosyada mevcut gider avansı bulunup bulunmadığı ve varsa miktarının ne olduğunun davacı vekiline bildirilmediği anlaşılmaktadır.

Delil avansı kapsamında mahkemece davacı tarafa bilirkişi ücreti yatırması için kesin süre verilmişse de; dava açılırken davacı tarafça 2.150-TL gider avansı yatırıldığı, ara karar tarihi itibariyle harcanmayan miktarın da mahsubu gerekir.

Mahkemece verilen kesin süre geçerli şekilde verilmediğinden, buna bağlı olarak davanın reddine karar verilmesi de yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle; gelinen aşamada bilirkişi ücreti tamamlanmış olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden usulüne uygun bilirkişi incelemesi ara kararı verilmek dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.