İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/417 K.2025/418

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili tarafından ... plakalı araç ile davalıya taşeron personel taşıma hizmeti verildiğini, müvekkili tarafından 1 Ağustos 2022 tarihi itibari ile ... firmasının personelini taşıma işine başlandığını, Davalı tarafından yapılan ödemenin aracın şoför, bakım onarım, yakıt vs masraflarını dahi karşılamadığından 05.09.2022 tarihli "iş bırakma formunu" doldurmak suretiyle işin bırakılacağının müvekkili tarafından 5 Eylül 2022 tarihinde Davalı'ya yazılı olarak bildirildiğini, davalının müvekkilin 51.976,65-TL (KDV dahil) tutarındaki 2 adet faturaya dayalı hak edişini ödemediğini,

daha sonra 12.000-TL tutarındaki yakıt alacağı tutarının bu borç tutarından düşüldüğünü, yaptıkları telefon görüşmesinde, müvekkilinin işi bıraktığı için alacağını ödemediklerini, ancak, sonra tekrar çalışmaya başlarsa ödeme yapılacağını açıkça belirttiklerini, bunun üzerine müvekkili tarafından hak ediş faturası alacağının tahsilini teminen davalı hakkında Bakırköy ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla faturaya dayalı olarak 39.976,65 TL asıl alacak ve 584,03 işlemiş faiz toplamının tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalının 31.10.2022 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu,icra takibi açıldıktan sonra müvekkili hesabına davalı tarafından 03.11.2022 tarihinde 5.460-TL haricen ödendiğini,ödemenin icra dosyasına bildirildiğini,davalının icra takip dosyasına sunduğu faturadan dolayı borçlu bulunmadığını, itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın % 20’sindan az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında tedarikçi/sözleşmeli taşımacı ilişkisi bulunduğunu,davacının sözleşmeye aykırı olarak bildirimde bulunmadan aracının arızalandığını beyan ederek işi bıraktığını, kendisine şirketin araçlarından birinin verildiğini, davacının aracı teslim aldığını, 1 gün sonrasında yani 14.09.2022 tarihinde müvekkilinin aracını işini yaptığı müvekkilinin müşterisi ...

Elektronik önüne çektiğini ve anahtarı da müşterinin güvenliğine bırakarak artık servis yapmayacağını ilettiğini, görüldüğü üzere davacının iş bırakma şekli sözleşme bir yana basiretli bir tacirin göstermesi gereken davranıştan da uzak olduğunu, hem şekil hem de süre olarak taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı davranış sonrasında tedarikçi sözleşmesinin 4. maddesi uyarınca müvekkilinin kendisinden 30 günlük cezai şart bedeli talep etme hakkı doğduğunu, davanın reddi ile müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalıya, servis taşımacılığı için davacı tarafça alt taşıyıcı olarak hizmet verdiğini, davalı tarafça, davacının sözleşme şartları uyarınca ihbar süresine uymaksızın işi terk ettiği iddiası ile davacıya 33.000-TL cezai şart faturası kestiğini, 31.01.2020 tarihli Tedarik Sözleşmesi incelendiğinde, 3.14.maddede düzenlenen 33.000-TL tutarlı cezai şart hükmü, sözleşmenin sona ermesinden sonraki süreçte rekabet yasağı ve sair hususlar için düzenlendiğini,

sözleşmenin feshine ilişkin maddesi ise incelendiğinde 30 günlük ihbar süresine uyulmaması halinde 30 gün için hesaplanacak olan hakediş tutarında cezai şart bedeli ödeneceğinin öngörüldüğünü, iş bırakma formu incelendiğinde iş bırakma bildiriminin 05.09.2022, işe son verileceği tarih bildiriminin ise 07.10.2022 tarihi olduğunu, davacının 30 günlük bildirim süresine riayet ettiği anlaşılmakla kesilen cezai şart bedelinin haksız olduğunu,

sözleşme feshi ve iş bırakma 05.09.2022 tarihi itibarı ile 07.10.2022 tarihine kadar iş devam edeceği gözetildiğinde davacının 13.09.2022 tarihli taşımada bulunmaması sebebi ile aksama tediye fişi ile davalının 890-TL bedelli alacağının mahsup edilebileceğini, davalı, taraflar arasında sözleşme sona erdikten çok sonra 16.12.2022 tarihinde “genel giderler”e katılım için 744,70-TL tutarlı fatura tanzim etmiş ise de sözleşmenin sona erdiği tarihten sonrası için düzenlenen faturanın dayanağı bulunmadığı davalının kabulünde olan iki adet fatura gözetildiğinde, 45.619,70-TL asıl alacaklı olabileceği;

davalı ticari defterlerine göre ise 6.211,65-TL alacaklı olduğu; bu miktarın oluşmasında 33.000-TL ve 744,70-TL tutarlı mahsupların haksız olduğu değerlendirmesi ile eklendiğinde. (6.211,65- TL+33.000-TL+744,70-TL)=39.956,35-TL davacının bakiye alacağı kaldığı alacağın likit olduğu, reddedilen kısma dair ise davacının takip yapmada kötü niyetinin ispatlanamadığı gerekçesiyle 39.956,35-TL alacağa itirazın iptali ile, %20 oranda tazminata hükmedilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacı hiçbir haklı gerekçesi olmamasına rağmen taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak vermekte olduğu hizmeti süresinden önce bıraktığını,cezai şart faturasının kendisine tebliğ edildiğini, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altındaki davacı sözleşmesel yükümlülükleri ile aksi davranışların sonuçlarını bilmek zorunda olduğunu, henüz daha sözleşmedeki ödeme süresi dahi gelmemiş olan yani cezai şart faturası olmasa dahi muaccel bir alacaktan bahsedilemeyecek fatura alacaklarını icra takibine konu etmesi kötüniyetinin göstergesi olduğunu,

davacının sözleşmesel yükümlülüklerine uyması için müvekkilince böyle bir zorunluluk bulunmamasına rağmen kendisine yedek araç tahsis edilerek yardımcı olunmaya çalışıldığını, ciddi bir çaba sarf edildiği ancak buna rağmen üstelik müvekkili ticari itibarını zedeler ve yakışıksız bir şekilde aracı müvekkili müşterisi adresi önünde ortada bıraktığını, anahtarını da müşterinin güvenliğine bıraktığı göz önüne alındığında davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi nedeniyle düzenlenen iki adet fatura bakiyesi alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Davacı 31.08.2022 tarihli 34.536,65-TL bedelli ,30.09.2022 tarihli 17.440-TL bedelli faturalara dayalı olarak 31.08.2022 tarihli faturadan 22.536,65-TL (dava dilekçesinde, yakıt alacağının düşüldüğünü beyan etmiştir.) olmak üzere 18.10.2022 tarihli ödeme emrinde toplamda 39.976,65-TL asıl alacak olmak üzere toplam 40.560,68-TL alacağının tahsilini talep etmiş, dava değeri olarak da aynı miktarı göstermiş ise de 03.11.2022 tarihinde 5.460-TL haricen ödendiğini beyan etmiştir.

Davacının icra takibine konu ettiği faturaları davalının da kabulündedir.Esasen taraflar arasında ki ihtilaf davalı tarafından ;davacının sözleşmeye aykırı olarak bildirimde bulunmadan işi bırakması nedeniyle davalı tarafından düzenlenen 27.09.2022 tarihli 33.000-TL bedelli faturadan kaynaklanmaktadır.

Dava dosyasına her iki tarafça bildirildiği üzere Bakırköy 5 ATM'nin 2022/1003 esas sayılı dosyasında, elde ki bu davadan evvel 08.11.2022 tarihinde ihtilafa neden olan faturadan dolayı menfi tesbit davası açıldığı ve bu dava görülmekte iken 2024/178 karar sayılı, 13.02.2024 tarihli ilam ile karara bağlandığı, davanın kabulüne karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

Menfi tesbit davasının kabulüne karar verilmesi halinde yani borçlu lehine sonuçlanması halinde davalı alacaklının iddia ettiği alacağın mevcut olmadığı maddi hukuk bakımından belirlenmiş olur ve mahkemenin buna ilişkin kararı maddi anlamda kesin hüküm teşkil eder.

Taraflar arasında ki ihtilaflı 33.000-TL bedelli cezai şart faturası daha evvel açılan menfi tesbit davasında yargılama konusu edildiği halde;bu kez açılan itirazın iptali davasında faturanın haksız düzenlendiği gerekçesiyle açılan menfi tesbit davasının kesinleşmesi beklenilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; bu davanın neticesini etkileyecek durumda olan Bakırköy 5 ATM'nin 2022/1003 Esas sayılı dosyada verilen kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerekirken; elde ki davayı etkiyeceği değerlendirilmeden davanın karara bağlanması doğru olmamış, davalı vekilinin diğer istinaf nedenleri incelenmeden kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.