İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/811 K.2025/897

Yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili;taraflar arasında taşıma sözleşmesi akdedildiğini, davalının gönderilerini muhtelif yerlere taşımasını ve gümrük işlemlerini gerçekleştirerek, bu sözleşmeler ve hizmetler tahtında da, dilekçe ekinde ve icra takip dosyasında mübrez olan cari hesap ekstresinde kayıtlı faturalardan kaynaklı cari hesap borcu oluştuğunu davalı firmanın bu taşıma ve hizmetleri inkâr ettiğini beyan ederek davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalı şirketin, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, taraflarınca davaya konu icra dosyasında da yetki itirazında bulunulduğunu, davacı şirketin buna karşın İstanbul Anadolu Mahkemesinde dava açtığını, müvekkili davalının adresinin "... mh... sk.No:... Esenyurt/İST." olduğunu, bu nedenle yetkili icra dairesinin Avrupa yakası İstanbul olduğunu, davalının İstanbul Anadolu yakasında ikamet etmediğini, alacaklın da bu adreste bulunmadığını, yetki itirazında bulunduklarını, taraflar arasında yetki hususunda yapılmış bir sözleşme bulunmadığını, davacı şirket tarafından mahkemeye sunulan sözleşme ile davalı müvekkilinin hiçbir ilgisi bulunmadığını, sözleşmedeki imzanın müvekkiline ait olmadığını beyan ederek davanın esastan ve usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece;davalı tarafça cevap süresi içinde davanın yetkisiz mahkemede açıldığına dair yetki itirazında bulunulduğu; yetki itirazının usul ve yasaya uygun olup süresinde yapıldığı, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle söz konusu alacak hem "aranacak" borç niteliğinde olup hem de ticari ilişki iki tarafa borç yüklediğinden, uyuşmazlığın çözümünde "genel yetki" kuralının işletilmesinin gerekeceği, yine TBKnın 89 maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yerinin de mahkemenin yargı çevresinde olmadığı, davalının sözleşmedeki imzayı kabul etmemesine bağlı olarak,

sözleşmedeki yetki şartının bu aşamada dikkate alınamayacağı , HMK'nın 6. maddesi uyarınca, davalının usulüne uygun yetki itirazının kabulüne karar verilerek mahkemenin yetkisizliğine, görevli ve yetkili mahkemenin Büyükçekmece Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;taraflar arasında imzası davalı tarafından inkar edilen bir sözleşme bulunduğunu, sözleşmenin 13. maddesinde uyuşmazlıklarda İstanbul Anadolu Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili kılındığını, bu halde imza incelemesi yapılması gerektiğini, davalının gerek icra dosyasına gerekse dava dosyasına sunduğu yetki itirazında yetkili icra dairesi ve mahkemeleri doğru göstermediğini,her iki dilekçesinde "davalının adresi" ...No:... Esenyurt/İST."dır.

Bu nedenle yetkili icra dairesi Avrupa yakası İstanbul'dur." denildiğini, davalının adresi Esenyurt ilçe sınırlarında olmakla, yetkili yerin Büyükçekmece icra daireleri ve mahkemeleri olacağını, yetki itirazının geçersiz olduğunu, "Avrupa Yakası İstanbul" şeklinde bir icra dairesi yada mahkeme bulunmadığını , açık ve net bir şekilde yetkili yer gösterilmesi gerektiğini, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İstinaf incelemesi bakımından uyuşmazlık itirazın iptali davasında mahkemenin ve icra dairesinin yetkisine itiraza ilişkindir.

Hem icra dairesinin yetkisine hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi halinde öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz incelenerek, itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip gerektiği ve bu hususun HMK 114/2 maddesi uyarınca dava şartı olduğu dikkate alınmalı, yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmaması halinde, itirazın iptali davasının yetkili icra dairesinde takip yapılmış olması dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereği reddine karar verilmesi gerekmektedir.

HMK'nın 19/2 maddesi “...yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü haiz olup, İİK'nın 50. maddesinin 1/1. cümlesinde icra dairelerinin yetkisinin tayininde HMK'daki yetki kurallarının kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir. Davalı (borçlu) tarafından yapılan gerek mahkemenin gerekse icra takibine yaptığı itirazda;" davalının adresi " ...No:...

Esenyurt/İST." dır. Bu nedenle yetkili icra dairesi Avrupa yakası İstanbul'dur." denilmiştir.Avrupa yakasında birden fazla adli teşkilat ve yargı çevresi bulunduğundan davalının gerek mahkemenin gerekse icra dairesinin yetkisine itirazları ; dilekçelerde yetkili icra müdürlüğü ve yetkili mahkeme açıkça gösterilmediği için usulüne uygun değildir.

Mahkemece; davalı borçlunun icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine yaptığı itirazı geçerli olmadığından reddi ile işin esasının incelenmesi gerekirken mahkemenin yetkisine yaptığı itirazın kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Yetki itirazının geçerli olduğunun kabulü halinde de öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın incelenmesi gerekir.

Yetkisizlik kararı verilen Büyükçekmece ilçesi yargı teşkilatında asliye ticaret mahkemesi bulunmadığının gözetilmemesi de doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalının icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itirazı geçerli olmadığından dikkate alınmaması gerekirken mahkemenin yetkisine itirazın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiş,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve dava yeniden görülmek üzere dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.