İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/915 K.2025/1076

Pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde müvekkilinin ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. unvanlı şirket aleyhine Mihallıççık Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 2024/92 Esas sayılı dosyasında devam eden tazminat davasında anılan şirketin ticaret sicilinden kaydının resen silindiğinin öğrenildiğini, dava dışı sigortalı işçiye ödenen tazminat tutarının tahsili için devam eden dava nedeniyle bu şirketin ihyasının gerektiğini ileri sürerek, ihya karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ihyaya konu edilen ilgili şirketin merkez nakli işlemiyle birlikte şirket merkezinin İstanbul'a taşındığını, davanın tasfiye işlemini gerçekleştiren ticaret sicil müdürlüğü aleyhine açılması gerektiğini savunarak, açılan davanın yetki şartı ve pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE SÜREÇ: Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 2025/28 Esas -2025/88 Karar sayılı kararı ile; ihyası istenen şirketin terkin olunmadan önceki merkez adresinin ... Cad. No:... Kadıköy-İstanbul olduğunu, kesin yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğu dikkate alınarak, dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Yetkisizlik kararı üzerine talep üzerine dosya İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir. İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesince; davacının rucuan tazminat hakkına dayalı olarak Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2024/92 Esas sayılı dosyasında tazminat davası açtığını, davalılardan birinin ... Nak. Tic. ve San.

A.Ş. olduğunu, anılan şirketin ticaret sicilinde terkin edildiğinden dolayı ihyası için davacıya süre verildiğini ve işbu ihya davasının açıldığı hususları uyuşmazlık konusu olmadığını, fakat şirket ihyası istemine ilişkin davada, davanın tasfiye işlemini gerçekleştiren Ticaret Sicil Müdürlüğü aleyhine açılması gerektiğini, bu nedenle davanın tasfiye işleminin gerçekleştirildiği İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü aleyhine açılması gerekirken Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğüne karşı davanın açıldığını, her iki tüzel kişiliğin farklı olduğunu, bu davada Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün taraf sıfatına sahip olmadığını, HMK 114/1-d maddesi,

tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmasını dava şartı olarak düzenlediğini, dava tarihi itibarıyle davalının bu davada pasif husumet ehliyetine sahip olmadığından, dava tarihi itibariyle dava şartının bulunmaması ve bu eksikliğin sonradan da giderilmesinin mümkün olmaması nedeniyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine gibi karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; ... Tic. ve San. A.Ş'nin Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün ... numaralı dosyasında işlem gören ve ... mersis numarası ile kayıtlı olduğunu, hali hazırda da terkin olarak gözükmekle birlikte Mersis sisteminde aynı şekilde kayıtlı olduğunu, dava açıldığında ve halen Mersis sisteminde şirket merkezi Ankara olduğunu, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddinin bir yana, tensip zaptı hazırlanması ve tensiple birlikte davalı davada taraf değişikliği için tarafımıza süre verilmemiş olması ve ön inceleme yapılmadan ve taraflara tebliğ edilmeden karar verilmesi yanında davalı Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğü lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticaret sicilinden terkin edilen şirketin ihyası istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın yasal hasım olarak Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne karşı açıldığını; ancak ihyası istenen şirketin en son İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı olduğunu, yasal hasmın" İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü" olduğu anlaşılmakla. Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Ticaret sicil Yönetmeliğinin 5(3) maddesi uyarınca Ticaret Sicil Müdürlüğünün görev alanı odaların kuruldukları il veya ilçeler ile sınırlıdır.

Tarafta iradi değişiklik başlığı taşıyan HMK'nun 124 maddesinde maddi hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin hakim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyor ise hakimin karşı tarafın rızasını aramadan taraf değişikliği talebini kabul edebileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda şirket merkezinin adresi itibariyle İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal ve zorunlu hasım bulunduğundan dava dilekçesinin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tebliği sureti ile yargılamaya devam olunması gerekir. Yasal hasım sıfatını haiz İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğüne doğrudan tebligat yapılarak davaya devam edilmesi gerektiği gözönüne alınmadan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca mahkemece şirketin bağlı bulunduğu Oda nezdindeki İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne re'sen tebligat yapılmak suretiyle taraf teşkili tamamlanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.