İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2026/427 K.2026/504

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili müvekkili şirket sigortalısı ......AŞ tarafından ....'daki ... firmasından satın aldığı 22.563,198 kg emtianın ....'dan İzmir'e karayolu ile taşınması yönünde davalı ile anlaştığı, emtianın karayolu ile taşınması nakliyat muhataralarına karşı ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi kapsamında davacı tarafından teminat altına alındığını, söz konusu emtialar ....... plakalı nakliye aracına davalı sorumluluğunda tam ve hasarsız yüklendiğini, aracın bir motor ile çarpışması nedeniyle karşı tarafın fiili kontrolünde bulunan nakliye aracında yangın meydana geldiğini,

çekicinin tamamen yarı römork kısmen yanarak emtianın zayi olduğunu,Ekspertiz Raporu uyarınca, hasarın yaşanan trafik kazasına bağlı yangın sonucu meydana geldiğinin tespit edilmesi üzerine davacı tarafından 25.490,33 Euro tazminatın 18.11.2021 tarihinde sigortalıya ödendiği,tanzim edilen tazminat mektubu ve ibraname tahtında davacının sigortalısının haklarına halef olduğunu,yangının, taşıyan kusuru ve taşıma akdine aykırılığı ile gerekli önlemlerin alınmaması ve objektif mesuliyet kuralları uyarınca gerçekleştiği tespit edildiğini, davalının icra takibine itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının sigortalının satın aldığı emtianın .....'dan İzmir'e karayolu ile taşınması sırasında ... sınırları dahilinde meydana gelen trafik kazası neticesinde zayi olmasına dayandığını, Taşımada kullanılan ...... plakalı araçlarda, 03.05.2021 tarihinde ...adlı kişinin kontrolündeki motorsikletin karıştığı kaza sonucu yangın çıktığını ve taşınan emtianın zayi olduğunu,kazanın motorsiklet sürücüsü .....'in ölümüyle sonuçlandığını,

davacı tarafın ....'da düzenlenen polis tutanaklarını,tercümelerini sunduğunu bu tutanaklarda davalı şirketin sorumluluğunun tespit edildiğini beyan etmiş ise de tutanakların meydana gelen zarardan sorumlu olduğuna dair bir ibare içermediğini, bu kazada motorsiklet sürücüsü ....'in intihar eyleminde bulunduğu yönünde ciddi şüpheler ortaya çıktığını ve kazanın bir savcılık soruşturmasına konu edildiğini belirttiklerini, kaza neticesinde ortaya çıkan, kazanın bir intihar eylemi olduğuna yönelik iddiaları destekler nitelikte olduğunu,

gerçekleşen kazanın her iki araçta da yangına sebebiyet verdiğini,kaza raporunda sabit olduğu üzere taşıma yapılan tırda yangın çıktığını ve bunun neticesinde tırın tam zayi olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; itirazın iptaline konu ..... İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyasında düzenlenen ödeme emrinde takibe konu döviz alacağının TL karşılığının gösterilmediğini,bu eksikliğin emredici kamu düzeni hükümlerine aykırı olduğunu, bu doğrultuda ödeme emrinin kamu düzenine aykırı olması nedeniyle usulüne uygun bir takibin mevcut olmadığını ve itirazın iptali davalarında usulüne uygun başlatılmış bir takibin bulunmasının özel dava şartı olduğundan davanın özel dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davacı tarafça verilen takip talebinde harca esas değerin gösterildiğini, icra müdürünün takip talebine uygun ödeme emri düzenlemek zorunda olduğunu, icra müdürlüğü tarafından düzenlenen ödeme emrinin, takip talebine aykırı olmasında müvekkili şirketin bir kusuru bulunmadığından, bahsi geçen ödeme emrinin şikayet yolu ile iptal edilerek, icra hukuk mahkemesinin vereceği karara göre;

sırf memur muamelesine dayalı olarak ödeme emrinde meydana gelen eksikliğin muhtıra çıkarmak suretiyle tamamlanmasının mümkün olduğunu, mahkeme tarafından, icra memuru muamelesine dayalı ödeme emrinde mevcut eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmemesi ve 3 yılı aşkın yargılamaya devam edilerek esasa ilişkin incelemelerin tamamlanmasının ardından davanın usulden reddine karar verilmesinin, müvekkili şirketi ciddi hak kaybına uğratacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu hakkında ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası ile 22.04.2022 tarihinde, davalı aleyhine, tazminat makbuzu ve ibranameye dayanarak, 25.490-Euro asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmış, takip talebinde mevcut ise de ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmemiştir.

2004 sayılı İİK nın 58/3. maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur.

Yabancı para alacağının karşılığı TL nin gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi yasaca zorunlu kılınmıştır. İtirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması dava şartıdır. Somut olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden "usulüne uygun bir icra takibinin bulunması" şeklindeki dava şartı gerçekleşmemiştir.

Takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunup bulunmadığının itirazın iptali davasında resen incelenmesi gerekmektedir.İtirazın iptali davası İİK da düzenlenen bir dava türü olduğundan HMK ndaki dava şartları yanında İİK daki özel dava şartları da incelenir. Yargıtay 12 HD tüm kararlarında bu eksikliği süresiz şikayet nedeni saymaktadır.

İcra takibinin süresiz şikayet yoluyla iptalinin mümkün olması itirazın iptali davası sonuçlandıktan sonra dahi takibin iptal edilmesi anlamına gelmektedir.

Davacı vekili taraflarına süre vererek, şikayet yolu ile ödeme emrinin iptali sağlanarak eksikliğin giderilmesi gerektiğini ileri sürmekte ise de ödeme emrinin şikayet yolu ile iptal edilmesi halinde yeniden ödeme emri tebliğ edileceğinden ,elde ki itirazın iptali davasına devam edilmesine imkan bulunmayacaktır.Ödeme emrinin iptali halinde ; bu kez itirazın iptali davasının konusu kalmayacaktır.

Hatanın icra müdürü tarafından yapılması da ubu eksikliği ortadan kaldırmayacağından davacı vekilinin karara ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.