İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2026/609 K.2026/741

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili. Taraflar arasında 20.03.2024 tarihinde ''Alım Taahhütlü Filo Satış Sözleşmesi'' imzalandığını, davalı firma, ilk aracı müvekkilinden satın aldığını, bir aracı satın almadığını, Sözleşmenin 3.2. maddesinde ''Alıcının işbu sözleşme hükümleri uyarınca satın aldığı ve alımını taahhüt ettiği toplam 2 adet araç için üretici ...-...

AŞ (... ) tarafından alıcıya her bir araç için 120.000- TL indirim verildiği, ..., bu indirimleri ilk satımı yapılan araç bedeline uyguladığını, alıcının işbu sözleşmede yer alan taahhüdüne uyması kaydıyla ve alıcı tarafından 2024 yılı içerisinde alımı yapılacak aracın satış fiyatına uygulamayı kabul ve taahhüt etmiştir.'' hükmü yer aldığını,davalının sözleşmeye aykırı davranarak,diğer aracı satın almadığını,müvekkilinin bu nedenle ...'e karşı edimini yerine getiremediğini, bu nedenle ...

AŞ tarafından, satın alınan araca yapılan indirimin müvekkiline fatura edildiğini, Davacı, indirimli satın alınan araç bakımından haksız kazanç elde ettiğini ve müvekkili şirketin zararına yol açtığını, 31.12.2024 tarihli ... nolu fatura ile müvekkilinin uğradığı zararın davalıya fatura edildiğini,alacağın likit ve haksız itirazdan dolayı icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek itirazın iptali ile, alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı firmanın aracı stoklarında bulundurmadığını, bu husus davacının 2024 yılı stokları incelendiğinde ortaya çıkacağını, müvekkilinin talep etmesine rağmen davacının araç tesliminden kaçındığını, müvekkili ile ... satış danışmanı ... isimli kişi arasında 2024 yılı Aralık ayında yapılan görüşmede "stokta araç yok, araçları sattık,yıl içerisinde araman gerekirdi" şeklinde beyanda bulunulduğunu, araç temin edilmesi halinde 2024 yılı Aralık ayı itibariye aracın bedelinin 5.350.000- TL olacağının müvekkiline bildirildiğini, davacı tarafından aracın satışa hazır halde olduğu yönünde müvekkiline bilgi vermediğini,

sözleşme gereği alması gereken aracı alması konusunda ihtarda bulunulmadığını, müvekkilin araç almaktan kaçınmadığını ve vazgeçmediğini, aracı teslimden kaçınan ve sözleşmeye aykırı şekilde araç bedeli talep edenin davacı olduğunu, piyasada 5.000.000- TL civarında olan ve müvekkiline 4.700.000- TL bedelle satılması gereken aracın, daha yüksek kar elde etme amacıyla 3.kişilere satıldığını ve davacının iddiasının aksine müvekkilinin zarara uğradığını, "Alım Taahhütlü Filo Sözleşmesi"nin davacı tarafından imzalanmadığını,

indirimin oranının belirlenmemiş olması nedeniyle geçersiz olduğunu,müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini,faiz talep edilemeyeceğini, davacının talep edebileceği en yüksek miktar 120.000- TLiken takipde talep edilen miktar 133.193,28- TL olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece;alınan bilirkişi raporu ile birlikte tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında imzalanan 20.03.2024 tarihli “Alım Taahhütlü Filo Satış Sözleşmesi”uyarınca, davalının iki araç alımı taahhüdü karşılığında davalıya 120.000- TL indirim uyguladığı,

davalının taahhüdünü yerine getirmemesi sebebiyle davacının uygulanan indirimin iadesi amacıyla işbu davaya konu takibin dayanağı faturayı kestiği, davacı tarafından düzenlenen 31.12.2024 tarih ve ... numaralı, 133.193,28 TL tutarlı “İndirim iadesi rücu bedeli” konulu fatura ile yapılan indirimin geri alındığı,davacı şirketin stok kayıtlarında, satılan aracın fatura tarihinden sonraki dönemlerde de stok hareketlerinde yer aldığı, dolayısıyla davacının fiilen araç tedarik ve satış faaliyetini sürdürdüğü,

davalının davacının temerrütünü ispatlayamadığı,alım taahhüdü veren davalının taahhüdüne uymadığı,davacının taahhüt karşılığında uyguladığı indirimin iadesini talepte haklı olduğu, icra takibi kadar davalıdan alacaklı olduğu gerekçesiyle ;davalının itirazının iptaline %20 oranda icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili. Davacının dayandığı taahhüt belgesinin geçerliliğine ilişkin itirazın incelenmediğini, taahhütname davacı şirketin yetkililerinin imzası bulunmadığını, müvekkil tarafından satın alınan araç sebebiyle kesilen faturalarda hangi oranda ve ne miktarda iskonto uygulandığının belli olmadığını,"Alım Taahhütlü Filo Satış sözleşmesi" incelendiğinde alıcının taahhüt edilen aracı satın alma zorunluluğunun doğması için aracın tedarik edilmiş olması ya da "...

Stoklarında" bulunması gerektiğini, alıcı konumundaki davalıdan yapılan indirimin iadesinin istenebilmesi için stokta kalma nedeniyle stok finansman yüküoluşması gerektiğini,davacının stoklarında 27.12.2024 tarihinde 28 adet araç olduğu,

28.12.2024 tarihinde ise stokta araç kalmadığını görüldüğünü, iade fatura tarihi olan 31.12.2024 tarihi itibariyle stokta araç bulunması ve ikinci aracın alınmaması halinde indirimin iadesinin talep edilebileceğini, müvekkil açısından temerrüt oluşmadığını, sözleşme konusu 2 adet aracın 31.12.2024 tarihine kadar alımının tamamlanmaması halinde indirimin iade edileceği ve indirim bedelinin iadesi için ...'ın talepte bulunması gerektiğini (3.6 maddesi).sözleşmeye uyulmadığı kabul edilse dahi temerrütün oluşmaması nedeniyle müvekkilden faiz talep edilemeyeceğini,

davacının talep edebileceği en yüksek miktar 120.000-TL iken icra takibinde 133.193,28- TL talep edildiğini ,bu yöndeki itirazın da değerlendirilmediğini, müvekkilinin talebine rağmen davacının araç tesliminden kaçındığını, tanıkların mahkemece gerekçe gösterilmeden dinlenmediğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacı tarafından davalının taahhüdü nedeniyle davalıya yapılan filo indirim bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

20.03.2024 tarihli "Alım Taahhütlü Filo Satış Sözleşmesi" ile davalıya satışı yapılan bir adet aracın fiyatının 4.700.000-TL olduğu, sözleşme konusu iki adet aracın ...

AŞ nin ... kamyon fabrikası teslimi %4 ÖTV, %20 KDV dahil indirimli fiyatının 9.400.000-TL olduğu, ... tarafından tedarik edilen ve/veya ... stoklarında bulunan toplam iki adet aracın tek seferde veya partiler halinde ...'dan satın almayı taahhüt ettiği, alıcıya her bir araç için 120.000-TL indirim verdiği, alıcı 2024 yılı sonuna kadar alımını yapmayı taahhüt ettiği aracın alımından vazgeçmesi, bedelini ödememesi halinde, ... tarafından alıcının alım taahhüdü nedeniyle alıcıya verilen veya ... tarafından satış fiyatına uygulanan indirim bedeli 120.000-TL nin ... tarafından ...'dan talep edilmiş olup olmamasına,

... veya ...'ın zararı oluşup oluşmadığına bakılmaksızın ve ...'ın araçların stokunda kalması nedeniyle oluşan stok finansmanı yükünü ...'ın ilk talep tarihinden itibaren üç işgünü içinde ödemeyi taahhüt etmiştir.Sözleşmenin 3.6 maddesinde de ; araçların fiyatının tespitinde alıcının ... ye verdiği taahhüdü dikkate alınarak iki adet aracın 31.12.2024 tarihine kadar alımı yapılmaması halinde yaptığı beher araç için 120.000-TLindirimin ...'dan isteyip istememesine bağlı olmaksızın zararın oluştuğunun kabulü ile ...'ın ilk talebinde alıcı nakden iade etmeyi taahhüt etmiştir.

Dava dilekçesine ekli sözleşmenin davacı tarafça imzalanmadığı anlaşılmakta ise de; sözleşmeyi imzalamayan ...'a taahhüt veren davalının imzaladığı ve indirimi peşinen alan davalının geri ödemeye ilişkin taahhüdünü davacının kabul ettiği anlaşılmakla sözleşmenin taahhüt alan davacı tarafından imzalanmamasının davalının taahhüdünün geçerliliğine bir etkisi olmadığından sözleşmenin geçersizliğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

Somut olayda davalı; davacıya ... nin tedarik ettiği iki adet ... marka aracı 31.12.2024 tarihine kadar satın almayı taahhüt ederek ,sözleşmede kararlaştırılan 4.820.000-TL yerine 4.699.691,70-TL fatura düzenlenerek 20.03.2024 tarihli fatura ile bir adet araç satın almıştır.İki adet araç alım taahhüdü nedeniyle satın aldığı araçta 120.000-TL indirim sağlandığı,eğer ikinci araç alımı taahhüt edilmeseydi davalıya bu indirimin yapılmayacağı, ikinci araç alım taahhüdünün son gününe kadar bu hakkını kullanabileceği, ancak davalının taahhüdünü yerine getirmediği, davacıyı mütemerrit kıldığına ilişkin bir belge sunulmamıştır.

Davalı her ne kadar davacının temerrüte düştüğünü, tanıkların dinlenmediğini ileri sürmekte ise de :TTK nın 18 (3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüte düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.Tanık beyanıyla davacının mütemerrit olduğu ispatlanamayacağından davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde değildir.

Davalının 2024 yılında ikinci aracı alacağı taahhüdü nedeniyle ilk satışda 120.000-TL indirim yapılmış,alınmaması üzerine üretici ... taarfından davacı ...'a 31.12.2024 tarihinde 110.000-TL indirim bedeline %20 oranda KDV ilavesi ile 133.193,28-TL indirim iade faturası düzenlendiği ve davacının da aynı miktarlı fatura düzenleyerek davalıya rücu ettiği,

davalının MBTnin talebine bağlı olmaksızın bu indirimi davacıya ödemeyi taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.Esasen talep olunan bedel stok zararına ilişkin olmayıp,bu nedenle davacının stokunda ürün bulunup bulunmadığının araştırılmasına gerek yoktur.Davacıdan filo taahhüdü nedeniyle yapılan indirimin ödenmesi ... tarafından talep edildiği ,bir başka deyişle ...'ın bu indirimi ... ye ödediği ve taahhüdü nedeniyle davalı davacıya sorumlu bulunmaktadır.Bu indirim ilk aracı satın alırken davalıya yapılmamış olsaydı yine %20 KDV ilavesiyle davalı tarafından davacıya neticede üretici ... ye ödeyeceğinden kendisinden fazla bedel istendiğine ilişkin

istinaf nedeni de yerinde değildir. İcra takibinde davacı tarafça sadece fatura bedeli istenilmiş, işlemiş faiz talebinde bulunulmamıştır. Takip tarihi itibariyle davalı temerrüte düşmüş sayılacağından takip tarihinden itibaren istenilen reeskont faizi işleyecektir. Davacı indirim miktarını KDV ile iade edeceği bilgisini haiz olduğundan icra inkar tazminatına ilişkin istinaf nedeni de yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.