Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/611 K.2026/617

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 12/02/2026 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı aleyhine ...... numaralı tesisatta kullanılan kaçak elektrik sonucunda düzenlenen faturaların ödenmemesi üzerine Konya ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, 6183 Sayılı Kanun'un 51. maddesine gecikme faizi üzerinden faiz hesaplanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, "...Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Davacı ile davalı arasında bir abonelik sözleşmesinin bulunmadığı, 10/07/2023 tarihli kaçak tespit tutanağında tespiti yapılan 29/03/2022 Tarih ve "......" numaralı abonelik sözleşmesinin incelenmesinde tüketicisinin dava dışı "......" olduğu ve abonelik sözleşmesinde tüketici grubunun mesken olarak geçtiği, yine abonelik sözleşmesinin perakende satış sözleşmesi olarak akdedildiği, her ne kadar davacı tüzel kişi tacir ise de davalının gerçek kişi olduğu, tacir kaydının bulunmadığı, basit usulde vergi mükellefiyetinin bulunduğu, T.C.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 29/12/2021 Tarih ve 2020/875 Esas-2021/2516 Karar sayılı ilamı da emsal alındığında davalının tacir olmadığı, bu sebeple davanın TTK 4.maddesi gereğince TİCARİ DAVA NİTELİĞİNDE OLMADIĞI anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan usulden reddine, davaya bakmakla görevli Mahkemenin T.C.

Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, davaya bakmakla görevli mahkemenin Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında kira kontratının dava dışı üçüncü kişi taşınmaz maliki ile davalı arasında imzalandığının görüleceğini, bu sözleşmenin davalı tarafından reddedilmediğini, bu sözleşmede kiralanan yerin sera/bahçe (ticarethane) olarak kullanılacağının belirlendiğini, ayrıca ...... numaralı tesisata dair aboneliğin ...... sistemlerinde ticarethane olarak kayıtlı olduğunu, kaçak elektrik tutanaklarında da aboneliğin ticarethane olduğunun belirlendiğini,

bunun yanı sıra dava kaçak elektrik kullanımından kaynaklandığı için elektrik enerjisinin hangi amaçla kullanıldığının tespitinin davada görevli mahkemenin tespit edilmesini sağlayacağını, davalının ticari amaçlar ile elektrik enerjisini kullandığını, taraflardan birinin sadece esnaf odasına kayıtlı olmasının da tacir olmadığı anlamına gelmeyeceğini, davalının bizzat imzaladığı kira kontratında da yazılı olduğu şekilde ticari faaliyeti için kullandığı aboneliğin mutlak ticari davaya sebebiyet verdiğinin kabulünün gerektiğini, ayrıca mahkemece burada ticari faaliyetin olup olmadığına yönelik bir araştırmanın yapılmadığını,

elektrik aboneliğini kendi üzerine dahi almadan ticari faaliyette bulunan davalının buradaki çalışmasına yönelik de usuli işlemleri yerine getirerek kayıtlı bir şekilde tacir olarak faaliyette bulunmayacağının açık olduğunu, davalının herhangi bir kayıt bırakmadan sorumluluğu dahi üstlenmeden kaçak elektrik kullandığını, hal böyle olunca davalının bilerek herhangi bir kaydının bulunmadığının anlaşılabileceğini,

müzekkere cevaplarında da kişinin esnaf sanatkarlar odasına kayıtlı olduğunun ve yine aynı dönemlere ilişkin oto yıkama faaliyeti kapsamında ticari faaliyette bulunduğunun görüleceğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5.maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir. Aynı maddenin 3.bendinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Bir davanın ticari dava olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi, Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. TTK'nun 4/1 maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir.

Nispi ticari davalarda, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır. Ancak, TTK'nın 4/1. fıkrası (a)-(f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilmektedir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan göreve ilişkin usul hükümleri uygulanacaktır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut uyuşmazlığa gelindiğinde ise, nispi ticari davalarda, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması gerektiği, dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalının tacir olmadığı,

aboneliğin ...... kayıtlarında ticarethane olarak geçmesinin davalının tacir olarak kabul edilmesini gerektirmeyeceği, bu nedenle davanın nispi ticari dava olarak kabul edilemeyeceği, yine uyuşmazlığın TTK'nın 4/1. fıkrası (a)-(f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarından olmadığından mutlak ticari dava olarak da kabulünün mümkün olmadığı bu sebeple görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu,

mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...