İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/471 K.2019/190

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısı tarafından İsveç'de bulunan dava dışı şirkete 06/04/2015 tarihli fatura ile sattığı 45 adet brüt 9.090 kilogram soğutucu dolabın davalı şirket tarafından taşınması konusunda anlaşmaya varıldığını, davalının da emtiayı dava dışı ...Tic.

Ltd.Şti'nin aracılığı ile taşıdığını, emtianın 07/04/2015 tarihinde fiili taşıyıcıya ait ... plakalı araca yüklendiğini, varma yerinde tahliye esnasında 1 adet soğutucunun hasarlı olduğunun taşıma senedine yazıldığını, hasar bedeli olan 1.480,86-EURO'nun sigortalıya ödenerek haklarına halef olunduğunu, hasarın yükleme ve boşaltma sırasındaki özensiz davranışlar ile istiflemedeki hatadan kaynaklandığını, alacağın tahsili amacı davalı aleyhine Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ...

E sayılı dosyasıyla takip yaptıklarını, davalının itirazı ile takibin durduğunu öne sürerek, davalının takibe vaki itirazın iptaline, takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine %20' den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, hasarın müvekkilinin taşınması sırasında meydana gelmediğini, ara taşımada meydana geldiğini, emtianın ambalajlanması ve yüklenmesindeki sorumluluğun göndericiye ait olduğunu, hasara ilişkin olarak müvekkili tarafından imzalanmış bir belge bulunmadığından, müvekkilinin sorumluluğu bulunması halinde dahi CMR.

Konvansiyonu gereğince sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 01/02/2018 tarih ve 2016/1024 Esas - 2018/70 Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ...

Davanın nakliyat emtia sigorta poliçesi uyarınca ödenen hasar bedelinin taşıyandan tahsili amacı ile başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, dava dışı sigortalıya ait yurt dışına satılan emtianın taşınması konusunda sigortalı ile davalı arasında taşıma sözleşmesinin düzenlendiği, navlun faturasının taşıyan adına keşide edildiği ve davalının sözleşme ilişkisinde taşıyan olarak yer aldığı, davalının taşımayı başka bir kişiye yaptırmasına rağmen TTK.'nın 879.

Maddesi gereğince fiili taşıyıcı ile birlikte taşıma sırasında meydana gelen hasar ve rizikolardan sorumlu olduğu, davalı tarafından alacağın zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüş ise de hasar ve ihbar yazısı dikkate alındığında, CMR.'nin 32. Maddesinde belirlenen zamanaşımı süresinin dolmadığı, dosya kapsamındaki delillerin incelenmesinde, hasarın yükleme istifleme ve sabitlemeden kaynaklandığı, bu durumda davalı taşıyanın CMR.'nin 17/1.

Maddesine göre hasarsız şekilde teslim aldığı yükte meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, somut olayda taşıyanın hasarın kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten meydana geldiğini kanıtlayamadığı, davacı tarafından ödenen miktarın CMR.23/3. maddesi gereğince hesaplanan sorumluluk miktarından düşük olduğu gerekçeleri ile. "Davacının davasının kabulü ile.

Davalının Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline takibin devamına, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Hasarın müvekkilin taşıması sırasında değil, ara taşımada meydana geldiğini, İhtilafa konu taşınan emtianın üretici gönderici Klimasan firmasının Manisa’daki fabrikasından İsveç’e sevk edilmek üzere, fiili taşıyıcı ... adına kayıtlı ... plakalı tır ile nakliye aracına yüklendiğini, alıcı ...firmasının İsveç’teki deposunda taşındığı esnada hasarın meydana geldiğini, müvekkilin taşıması ile ilgisinin bulunmadığını, Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi,

yığılması veya boşaltılması esnasında hasarlanması durumunda taşıyıcıya sorumluluk yüklenemeyeceğini, Zarara gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, CMR m 17/2’ye göre taşıyanın sorumlu olmadığını, Verilen gerekçeli kararın eksik inceleme ile oluşturulduğunu,Emtianın ambalajlanması ve yüklenmesindeki sorumluluğun göndericiye ait olduğunu, Sigorta ekspertiz raporunda, Türkiye’ den İsveç’e yapılan uluslararası nakliye esnasındaki yükleme ve boşaltmalarda yapılan sert ve özensiz davranışların araç içinde sıkışık olarak istifleme ve emtianın araç yapılarına çarpması sonucu,

hasarın meydana geldiğinin iddia edildiğini, raporda vurgulandığı üzere, davacı tarafın iddia ettiği hasarın yükleme boşaltma kusuru nedeniyle meydana geldiğini, TTK 863'e göre Sözleşmeden, somut olayın şartlarından veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koymak, istiflemek, bağlamak, sabitlemek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmanın gönderenin yükümlülüğü altında olduğunu, Dosya kapsamındaki delillerin incelenmesinden de hasarın yükleme, istifleme ve sabitlemeden kaynaklandığının anlaşıldığını,

bu tespite rağmen Mahkemenin eksik inceleme ile gerekçeli kararını oluşturduğunu,Hasara ilişkin müvekkil tarafından imza altına alınmış bir belge de bulunmadığını, Hasarın yükleme boşaltma kusuru nedeniyle mi meydana geldiği hususunun yeterinde değerlendirilmediğini beyanla. Eksik inceleme ile oluşturulan kararın istinaf incelemesi ile bozularak yeniden değerlendirilerek; davanın kabulü kararının ortadan kaldırılmasına,

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi uyarınca ödenen hasar bedelinin taşıyandan tahsili amacı ile başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf açısından uyuşmazlık konusu; davaya yol açan hasarın davalının taşıması esnasında gerçekleşip gerçekleşmediği, emtianın ambalajlanmasında ve yüklenmesindeki sorumluluğun göndericiye ait olup olmadığı, davalının hasardan sorumlu olup olmadığı noktalarındadır. Davaya konu emtianın davacının sigortalısı olan dava dışı ... San ve Tic. A.Ş ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında dava dışı fiil taşıyıcı... Ltd Şti.ne ait araçlarla taşındığı sabittir.

Taşımaya ilişkin belgelerden yüklemenin Manisa'da 07/04/2015 tarihinde yapıldığı, 45 adet Twin Door Cooler tanımlı emtianın ... no.lu tıra yüklendiği, aynı tarihli CMR belgesinde satışın CIF yapıldığının yazılı olduğu, emtianın İsveç'te alıcı firma deposuna 05/05/2015 tarihinde tahliyesi esnasında CMR belgesi üzerine "900819463 Skadad"(hasarlı) yazıldığı ve gönderen firmanın davalı DSV firmasına hasar ihbarı yaptığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. CMR Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, taşıyıcının sorumluluğu yükün kendisine teslimiyle başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.

CMR belgesinde teslimat adresi, gönderilen alıcı CDA Claes Rahm (Taghallen) Traversvagen 6-8 Port 21-22 s-136 50 Jordbro adresi olarak belirtilmiş olup, emtianın taşıma sürecinin alıcıya teslim anına kadar olan safhayı kapladığı anlaşılmaktadır.

CMR 17/4-c. maddesinde ve taşıma senedinde yükleme ve istiflemeden kaynaklanan hasarlardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı belirtilmiş ise de, bu durumun taşıyıcının yüke nezaret sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, taşıyıcının hatalı yükleme, istifleme, boşaltma işlemlerini fark etmesi halinde CMR'nin 14 ve 16. maddeleri kapsamında hareket ederek durumu zamanında gönderici ya da alıcıya bildirerek taşımanın devamı hakkında talimat alması gerekmektedir.

Hasarın, emtianın alıcısı tarafından teslim alma anında fark edilerek CMR belgesine şerh düşülmesine, dosyada bulunan hasar fotoğraflarına ve eksper, bilirkişi raporlarındaki açıklamalara göre; emtiada meydana gelen hasarın taşıma sürecinin bir parçası olan istif-boşaltma ve kaba elleçleme, araç yüzeylerine çarpma ve sürtünme kaynaklı oluştuğu, hasarın CMR 17/2 kapsamında gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebebiyle yahut taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan oluşmadığı, davalı taşıyıcının hasardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen karar, dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olup istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.