İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/748 K.2019/542

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin, davalı şirketin gerçekleştirdiği çeşitli ihracat işlemlerine konu malların taşımasını yaptığını ve bu taşımalar için düzenlediği 14 adet faturadan kaynaklanan 12.934,09 Euro tutarında alacağı oluştuğunu, davalı borcunu ödemeyince aleyhine Küçükçekmecc .... İcra Müdürlüğü ....

Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ve davalının yetki ve borca itirazı sonucu takibin durduğunu, davalının yetki itirazının haksız olduğunu, HMK 10. maddesi gereği sözleşmeden doğan davaların ifa edileceği yer mahkemesinde açılabileceğini, 6098 sayılı kanunun 89/1 maddesi gereği yetkili icra dairesinin Küçükçekmece icra daireleri olduğunu, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulune, takibe yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilnıesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 26/02/2018 tarih 2016/224 Esas 2017/170 Karar sayılı kararında;"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dava, Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatılması sonucu İİK 67. Maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır. 6100 sayılı HMK 6. maddede genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

Davanın açıldığı tarihte davalının yerleşim yerinin Yıldırım/BURSA olduğu göz önüne alındığında, mahkememizin yetkili olmadığı, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu..."gerekçesi ile,6100 Sayılı HMK. gereğince dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, yetkili Mahkemenin Bursa Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine, 6100 Sayılı HMK.'nun 20. Maddesi uyarınca yetksizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde davacı tarafın müracaatı halinde dosyanın görevli Bursa Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine,

6100 Sayılı HMK.'nun 20. Maddesi uyarınca yetkisizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde davacı tarafın müracaat etmemesi halinde davanın açılmamış sayılacağına, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, İlk derece mahkemesinin yetkisizlik kararının usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğini,Taraflar arasında akdi ilişki olduğunun kanıtlandığını, davalı ile müvekkili şirket arasında geçerli bir taşıma sözleşmesi olduğunu,İİK 'nun 50. maddesinde para veya teminat borcu için yapılan takiplerde, HMK' nun yetkiye dayalı hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanacağının hükme bağlandığını, HMK' nun 10. maddesi gereğince ise; sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yerin mahkemesinde açılabileceğini,Sözleşmenin yerine getirileceği yerin tespitinde;

sözleşmeden doğan bir para borcu olup sözleşmede aksi kararlaştırılmadı ise, borcun alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceği, (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2001/12-1162 Esas 1191 Karar , Yargıtay 12 HD 14/10/2014 Tarih 2014/20865 Esas - 2014/23769 Karar )Sunulan delillerin davalı ile müvekkilinin arasında geçerli bir taşıma sözleşmesinin bulunduğunun ispatı için olduğunu, çünkü faturaya dayalı alacakları yönünden alacaklı müvekkili şirketin takip tarihindeki merkez adresinin bağlı olduğu Küçükçekmece İcra Müdürlüklerin de yetkili olduğundan işbu davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını,

bu nedenle öncelikle davalının İcra Müdürlüğünün yetkisine dair yapmış olduğu itirazın iptali ve yargılamanın esasına girilmesinin hukuki zorunluk olduğunu, yetki yönünden red kararı verilmesinin isabetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, yapılacak istinaf incelemesi sonucunda mahkemenin davaya bakmaya yetkili olduğuna ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/224 Esas 2018/170 Karar sayılı dosyası kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, uluslararası taşıma sözleşmesinden kaynaklı navlun alacağının tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.Davacı vekili, davalıya ait malların havayolu ile uluslararası taşınması işinin müvekkili tarafından yapıldığını, taşıma için düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediğini, fatura bedellerinin ödenmesi için yapılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiş,

davalı süresinde cevap dilekçesi vermemiş, mahkemece yetkili mahkemenin Bursa Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.HMK 19. maddesinde “Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir" hükmü düzenlenmiştir.Dava faturaya dayalı alacağın tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkin olduğundan, davada kesin yetki hali söz konusu değildir. Yetkinin kesin olmadığı durumlarda, yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.

Davalı süresinde cevap dilekçesi vermemiştir.Buna göre süresinde usulüne uygun mahkemenin yetkisine itiraz bulunmadığından ve olayda kesin yetki hali de söz konusu olmadığından, uyuşmazlığın çözümünde mahkeme yetkili olup, yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.İstinafa konu dava itirazın iptali davasıdır.

İtirazın iptali davasının öncelikle görülme şartı; yetkili icra müdürlüğünde usulüne uygun yapılıp süresinde itiraz ile durmuş bir icra takibinin bulunmasıdır.

İcra müdürlüğünün yetkisine itiraz edildikten sonra itirazın iptali davası açılması halinde, mahkemece öncelikle (mahkemenin görev ve yetkisinden önce) icra müdürlüğünün yetkili olup olmadığı incelenmeli, icra müdürlüğü yetkisiz ise dava, dava şartı yokluğundan HMK 114/2.maddesi uyarınca usulden ret edilmeli, eğer icra müdürlüğü yetkili ise ara kararı ile gerekçesi yazılarak icra müdürlüğünün yetkisine vaki itiraz ret edilerek, mahkemenin görevli olup olmadığı, şayet mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş ise mahkemenin yetkili olup olmadığı incelenmelidir.

Somut olayda mahkemenin yetkisine usulünce ve süresinde yapılmış bir itiraz olmamakla birlikte, icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edilmiştir. Bu konuda mahkemenin olumlu olumsuz bir kararı bulunmamaktadır. Takibe konu alacağın uluslararası hava taşımasından kaynaklandığı anlaşıldığından, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 09/12/2015 T.

2015/9941-13260 E.-K. sayılı ilamındaki yetkiye ilişkin kriterler dikkate alınarak icra müdürlüğünün yetkisine ilişkin itirazın mahkemece değerlendirilmemiş olması da usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.