İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/893 K.2019/829

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin yedinde bulunan ... A.Ş.

İstanbul Sultanhamam Şubesi’ne ait; ... nolu, 900,00-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 800,00-TL bedelli, 10.11.2017 tarhili çek, .. nolu, 885,00-TL bedelli, 15.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 1.050,00-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 1.000,00-TL bedelli, 18.12.2017 tarihli çek, ... nolu, 920,00-TL bedelli, 15.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 890,00-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 885,00-TL bedelli 28.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 845,00-TL bedelli 01.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 925,00-TL bedelli 18.11.2017 tarihli çek, 4241108 nolu, 975,00-TL bedelli 25.11.2017 tarihli çek, ... nolu,

1.020,00-TL bedelli 15.11.2017 tarihli çek, 4241111 nolu 950,00-TL bedelli, 14.11.2017 tarihli çek, ... nolu 990,00-TL bedelli, 28.11.2017 tarihli çek, ... nolu 810,00-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, ... nolu 880,00-TL bedelli, 08.12.2017 tarihli çek, ... nolu, 920,00-TL bedelli, 12.12.2017 tarihli çek, ... nolu, 1.000,00-TL bedelli, 11.11.2017 tarihli çek, ... nolu 900-TL bedelli,14.11.2017 tarihli çek, ... nolu 950-TL bedelli, 17.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.025,00-TL bedelli, 20.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.500,00-TL bedelli, 25.11.2017 tarihli çek,... nolu 1.100,00-TL bedelli, 05.12.2017 tarihli çek, ... nolu 950-TL bedelli,

14.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.100,00-TL bedelli, 19.11.2017 tarihli çek, ... nolu 980-TL bedelli, 16.11.2017 tarihli çek, ... nolu 900-TL bedelli, 05.12.2017 tarihli çek, ... nolu 1.050,00-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, 2596227 nolu 1.050,00-TL bedelli,15.12.2017 tarihli çek, ... nolu 900-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, ... nolu 890-TL bedelli, 27.11.2017 tarihli çek, .... nolu 800-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu 850-TL bedelli, 15.12.2017 tarihli çek, ... nolu 900-TL bedelli, 25.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.000,00-TL bedelli, 25.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.500,00-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek,

... nolu 1.200,00-TL bedelli, 28.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.000,00-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.500,00-TL bedelli, 01.12.2017 tarihli çek, ... nolu 1.200,00-TL bedelli, 05.12.2017 tarihli çek, ... nolu 1.030,00-TL bedelli, 10.12.2017 tarihli çek, ... nolu 980-TL bedelli, 15.12.2017 tarihli çek, ... nolu 900-TL bedelli, 20.12.2017 tarihli çek, ... nolu 1.200,00-TL bedelli, 15.12.2017 tarihli çek, ... nolu 850-TL bedelli, 12.12.2017 tarihli çek, ... nolu 1.050,00-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu 950-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu 940-TL bedelli, 15.11.2017 tarihli çek, ... nolu 800-TL bedelli,

12.11.2017 tarihli çek, ... nolu 900-TL bedelli, 22.11.2017 tarihli çek, ... nolu 950-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.050,00-TL bedelli, 15.11.2017 tarihli çek, ... nolu 980-TL bedelli, 28.11.2017 tarihli çek, ... nolu 850-TL bedelli, 19.11.2017 tarihli çek, ... nolu 990-TL bedelli, 25.11.2017 tarihli çek, ... nolu 880-TL bedelli, 19.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.090,00-TL bedelli, 29.11.2017 tarihli çek, ... nolu 980-TL bedelli, 15.11.2017 tarihli çek, ... nolu 860-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu 890-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, ... nolu 1.020,00-TL bedelli, 01.11.2017 tarihli çek,

... nolu 1.050,00-TL bedelli, 04.11.2017 tarihli çek, 4499077 nolu, 800-TL bedelli, 08.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 820-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 850-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 900-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 865 TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 895-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 980-TL bedelli, 16.11.2017 tarihli çek, .... nolu, 1.020,00-TL bedelli, 10.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 1.000,00-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, .... nolu, 945-TL bedelli, 12.12.2017 tarihli çek, ... nolu, 950-TL bedelli 15.12.2017 tarihli çek, ... nolu 980-TL bedelli,

19.11.2017 tarihli çek, ...670 nolu 1.000,00-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, ... nolu 890-TL bedelli, 27.11.2017 tarihli çek ... nolu 980-TL bedelli,17.11.2017 tarihli çek, .... nolu 800,00-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, .... nolu 900,00-TL bedelli, 10.11.2017 tarihli çek, ... nolu 880,00-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, .... nolu 890,00-TL bedelli, 27.11.2017 tarihli çek, ... nolu 930,00-TL bedelli, 25.11.2017 tarihli çek, .... nolu 980,00-TL bedelli, 11.11.2017 tarihli çek, ... nolu 920,00-TL bedelli, 27.11.2017 tarihli çek, ... nolu 885,00-TL bedelli, 01.12.2017 tarihli çek, ... nolu 985,00-TL bedelli 15.11.2017 tarihli çek,

... nolu 1.020,00-TL bedelli, 12.11.2017 tarihli çek, .... nolu 1.050,00-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu 990,00-TL bedelli, 28.11.2017 tarihli çek, ... nolu 870,00-TL bedelli, 26.11.2017 tarihli çek, ... nolu 860,00-TL bedelli, 27.11.2017 tarihli çek, ... nolu 945,00-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, ... nolu 985,00-TL bedelli, 05.12.2017 tarihli çek, ... nolu 975,00-TL bedelli, 09.12.2017 tarihli çek, ... nolu 930,00-TL bedelli, 11.12.2017 tarihli çek, ... nolu 920,00-TL bedelli, 15.12.2017 tarihli çek, ... nolu 900,00-TL bedelli, 18.12.2017 tarihli çek, ... nolu 910,00-TL bedelli, 28.12.2017 tarihli çek,

... nolu 1.030,00-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 900,00-TL bedelli, 18.12.2017 tarihli çek, ... nolu, 880,00-TL bedelli, 18.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 1.020,00-TL bedelli, 09.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 1.050,00-TL bedelli, 01.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 890,00-TL bedelli, 30.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 930,00-TL bedelli, 25.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 980,00-TL bedelli, 28.11.2017 tarihli çek, ... nolu, 985,00-TL bedelli, 05.12.2017 tarihli çek, ... nolu, 970,00-TL bedelli, 09.12.2017 tarihli çek, ... nolu, 870,00-TL bedelli,

06.12.2017 tarihli toplam 109 (yüzdokuz) adet 104.985,00-TL' lik çek işyerinde kaybolduğunu, kaybolan çeklerin iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 26/12/2018 tarih ve 2017/1010 Esas - 2018/247 Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " Zayi sebebiyle iptal davaları, tek taraflı hasımsız bir dava niteliğinde olup, davacı mahkemeye karşı senedin hak sahibi olarak zilyedi bulunduğunu ve bunu kaybettiğini ispat etmek zorundadır. Davacı, dava dışı ...Ltd. Şti.' den davaya konu çekleri teslim aldığını, buna ilişkin belgeleri sunmuştur.

Çek vade ve miktarları incelendiğinde, miktarların düşük, aynı vadeye ilişkin birden çok küçük miktarda çek keşide edildiği, iptali istenen çek bedellerinin çok düşük miktarda olması, iptali talep edilen çek sayısının hayatın olağan akışına aykırı olacak şekilde yüksek miktarda bulunduğu, çeklerin kaybolduğuna ilişkin mahkememizde tam kuvvetli bir kanaat oluşmadığından davanın reddine ... " karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile; " Davanın REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkil evini aynı sokakta başka bir adrese taşıdığı sırada evin alt katında yer alan işyerinde yer alan çeklerin taşınmanın sebep olduğu dağınıklık sonucu kaybolduğunu, Müvekkil davacının, çeklerin kaybolduğunu fark edince durumu Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı' na şikayet ettiğini, ancak söz konusu soruşturma neticesinde delil yetersizliği nedeni ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, ancak çeklerin bu süreçte bulunamadığını,

Müvekkil davacının söz konusu çeklerin bir başkasının eline geçmesi durumunda ortaya çıkabilecek sorunların önüne geçebilmek için ayrıca ilgili İlk Derece Mahkemesi' nde çek iptali davası açtığını, ancak Yerel Mahkemenin davayı reddettiğini, Yerel Mahkemenin ret kararının, usul ve yasaya aykırı olup, istinaf incelemesi sonucu kaldırılması gerektiğini, Yerel Mahkemenin, davacı tarafın mahkemeye karşı senedin hak sahibi zilyedi bulunduğunu ve bunu kaybettiğini ispat etmesinin zorunlu olduğuna değindiğini, ancak yaşanan olayda çekler davacı müvekkilin yedinde bulunmadığı için zilyet iddiasını kanıtlamalarının mümkün olmadığını,

çekler davacı müvekkilin zilyedinde bulunsa idi süresi içinde bankaya ibraz edilip çek bedelinin tahsil edilmiş olacağını ve işbu huzurda açılmış olan çek ziyaı davasının da açılmamış olacağını, Yerel Mahkemenin ret kararında, çek vadelerinin aynı olması ve birden fazla çek olup, bu çek miktarlarının düşük olması sebebi ile çeklerin kaybolduğuna dair kuvvetli bir kanaat oluşmadığı gerekçesine dayandığını, Davaya konu çeklerin ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş.' den teslim alındığını, söz konusu ...San. ve Tic.

A.Ş.' nin tacir sıfatına haiz olduğunu, ticari hayatın olağan akışı içerisinde kambiyo senetleri, miktarlarına ve vadelerine bakılmaksızın menkul değerler olarak kullanılmakta olduklarını, bu sebeple çek sayısının fazla olması ve miktarlarının düşük olmasının, çekleri kaybetmiş olup, ödemesini alamamış davacı müvekkili açısından bir ret nedeni olarak kabulünün mümkün olmadığını, Her bir çek için miktarlar küçük olsa da davacı müvekkilin toplamda 104.985,00 TL' lik alacağını tahsil edemediğini, çekler kaybolmasaydı alacağını tahsil edecek olan davacı müvekkilin, alacağını tahsil edebilmek amacı ile çeklerin ziyaını talep ettiğini,

Yerel Mahkemenin ret kararı nedeni ile davacı müvekkilin kaybolan çeklere ait alacağını tahsil edebilmek için önünde başvurabileceği başka bir yasal yol bulunmadığını beyanla. İstinaf taleplerinin kabulü ile. Yerel Mahkemenin 2017/1010 E. - 2018/247 K. sayılı kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, Davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Talep, çekin ziya çek iptal istemine ilişkindir. Teknik anlamda çekişmeli bir dava olmayan talebin 6102 sayılı TTK' nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK' nın 757-764. maddeleri doğrultusunda incelenmesi gerekir. Davacı Keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti, muhatabı ... bankası, çek numaralarını bildirmek suretiyle 109 adet çeki kaybettiğini, çeklerin ... Ltd. Şti tarafından talep edene imza karşılığı teslim edildiği görülmüştür.

Mahkemece, düşük miktarda ve çok sayıda çekin bir arada bulunması ve kaybolmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. TTK' nın 759/2 inci maddesi gereğince çeki elinde bulunduran hamil, çeklerin kaybolma şeklini inandırıcı şekilde mahkemeye kanıtlamakla yükümlüdür.

Somut olayda; davacı taşınma esnasında çeklerin kaybolduğunu iddia etmiş ise de, hangi adresten, hangi iş yerine taşındığını, çeklerin nerede bulunduğunu, nerede iken, kaybolduğunu hem mahkemede hem de savcılık nezdinde iddiasını destekleyen somut delil gösteremediği gibi bu konuda tutarsız beyanlarda da bulunduğu dikkate alındığında, davacının iddiasını ispatlayamadığı görüldüğünden, mahkemenin yazılı şekilde ret kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.