İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/985 K.2019/953

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, Davacı şirket nezdinde ki .... plakalı aracın 06.08.2011 tarihinde ... sevk ve idaresinde iken kaza yaptığını, meydana gelen kazada ...’ın hayatını kaybettiğini, Mahmut Ercan'ın mirasçıları tarafından Bakırköy 26. İş Mahkemesinde açılan 2013/169 Esas sayılı davada müvekkili aleyhine tazminata hükmedildiğini, bu ilamın İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, müvekkilinin bu dosyaya talep edilen alacağın tamamını ödendiğini, davalı ile 25.06.2012 tarihli Akaryakıt İstasyonları Sigorta poliçesi akdedildiğini, bu poliçe gereğince ödenen bu bedelin 15.000-TL sinden davalının sorumlu olduğunu, bu nedenle 15.000-TL nin kaza tarihi olan 06.08.2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 02/05/2018 tarih 2016/1251 Esas - 2018/352 Karar sayılı kararında;"...Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere.

Davacı şirkete ait ....plakalı araç 06.08.2011 tarihinde ... sevk ve idaresinde iken meydana gelen kazada ... hayatını kaybettiği, .... mirasçıları tarafından Bakırköy 26. İş Mahkemesinde açılan 2013/169 Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine tazminata hükmedildiği, bu ilamın İstanbul .... İcra Müdürlüğünün....

Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu, davacının bu dosyada talep edilen alacağın tamamını ödediği, davacının, davalı ile 25.06.2012 tarihli Akaryakıt İstasyonları sigorta poliçesi akdedikleri anlaşılmaktadır. Davalı Sigorta Şirketi .... Tic. San. A.Ş. ne ait iki akaryakıt istasyonunu sigortalamıştır. Davalı düzenlemiş olduğu .... nolu “ akaryakıt istasyonları sigorta poliçesi “ ile; ...San. A.Ş. nin, ... Cad.

Sefaköy/ Küçükçekmece-İstanbul adresindeki akaryakıt istasyonunu, 05.01.2011 – 05.01.2012 tarihleri arası için, 40 kişi için işveren mali sorumluluk, 15 pompacı için, İşveren mali sorumluluk, üçüncü şahıs sorumluluk ve ferdi kaza teminat limitleri ile sigortalamıştır.Davalı düzenlemiş olduğu ... nolu ikinci bîr “ akaryakıt istasyonları sigorta poliçesi “ ile ... San. A.Ş. nin, ... Cad.

Zeytinburnu / İstanbul adresindeki akaryakıt istasyonunu 25.06.2011 - 25.06.2012 tarihleri arası için, 40 kişi için işveren mali sorumluluk, 10 pompacı için, İşveren mali sorumluluk, üçüncü şahıs sorumluluk ve ferdi kaza teminat limitleri ile sigortalamıştır.

İşveren mali sorumluluk teminatı ile sigortacı; işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı Kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını,

poliçede yazılı meblağlara kadar karşılamaktadır.Bu iki sigorta poliçesine göre davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde Bakırköy 26. İş Mahkemesinin 2013 / 169 E. sayılı dosyasından verilmiş olan kararda ... plakalı tankerin...A.Ş. ne ait bulunduğu, ...

A.Ş. nin sorumluluğunun Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işleten sıfatından doğduğu, işletenin bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne sebep olursa, motorlu aracın işleteninin doğan zarardan sorumlu olduğu,Davalı Sigorta Şirketinin de sigortalısı ... A.Ş. nin sorumlu bulunmasından dolayı onun sorumluluğunu üstlenmiş olmasından dolayı onun da sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Davalı Sigorta Şirketinin sorumlu olduğu kanaati ile işveren mali sorumlulukta şahıs başına 15.000,00-TL teminat olduğu tespit edilmiştir. TTK nun 1475. maddesi gereğince sigortalı sorumluluğunu gerektirecek olayları on gün içinde sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Dava konusu olayda ... A.Ş. ne (... Sigorta A.Ş.) Bakırköy 26. İş Mahkemesinin 2013/169 E. sayılı dosyasından dava ihbar edilmiştir.

Buna göre de davalı Sigorta Şirketinin 04.11.2011 tarihinden temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.Tüm bu nedenlerle davanın kabulü gerektiği..."gerekçesi ile, İş bu davanın Kabulü ile 15.000.-TL nin 04.11.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, Dava konusu talebin teminat dışı olduğunu,Akaryakıt İstasyonları Sigorta poliçelerinin....

San Tic A.Ş. tarafından yapıldığını, işveren mali mesuliyet poliçesinin işbu işyerinde çalışan işçileri kapsadığını, ancak Bakırköy 26. İş Mahkemesi’nin 2013/169E sayılı dosyasında yapılan yargılama esnasında alınan 30.04.2014 tarihli bilirkişi ek raporunda açıkça “...Tic ve San A.Ş unvanlı işveren müessese işçilerinden davacılar murisi .....” ibaresine yer vermek suretiyle dava dışı işçi ...Tic ve San A.Ş işçisi olduğunun tespit edildiğini, nitekim Bakırköy 26. İş Mahkemesi dosyasında mevcut SGK kayıtlarından da dava dışı işçinin davacı ...San ve Tic A.Ş. işçisi olmadığının açık olduğunu,

Dava dışı ...ile davacı ...San ve Tic A.Ş arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmaması sebebiyle talebin işveren mali mesuliyet teminatı kapsamına alınamayacağından açılan davanın reddinin gerektiğini,Dava konusu kazanın riziko adresi dışında gerçekleştiğini, davacı...

San ve Tic A.Ş.'nin müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Akaryakıt İstasyonları Sigorta Poliçesi ile 05.01.2011-05.01.2012 tarihleri arasında sigortalı olduğunu,Dava konusu sigortalıya ait işyerinin Akaryakıt İstasyonları Sigorta Poliçesi ile sigortalandığından bahisle işbu dava ikame edilmişse de dava dilekçesinde de açıkça yer aldığı üzere dava dışı ... bahse konu kazayı iş yerinde değil ... plakalı araç içerisinde yolcu iken geçirdiğini, müvekkili şirkete sorumluluk izafe edilmesinin mümkün olmadığını, ( İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları madde 2 ) İşçilerin,

işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminat dışı olduğunu, dolayısıyla İstanbul 23. İş Mahkemesi’nin 2015/852 Esas sayılı dosyasında mevcut evraklardan da görüleceği üzere dava dışı ... söz konusu iş kazasını iş yeri dışında araçta yolculuk yaparken geçirmiş olduğundan ilgili poliçede yer alan teminat kapsamında değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığını,Hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla;

dava dışı ...dava konusu iş kazasını ... plakalı araç içerisinde yolcu iken geçirdiği murisleri tarafından ... plakalı aracın trafik sigortasına hasar başvurusunun yapılıp yapılmadığının açıklığa kavuşturulmasının gerektiğini,Bakırköy 26. İş Mahkemesi’nin 2013/169E sayılı dosyasında maddi-manevi tazminat yönünden hüküm kurulduğunu, ....plakalı aracın trafik sigortasına dava konusu alacağa ilişkin herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığını,

ödeme yapıldıysa miktarı hususunda müzekkere yazılmaksızın hükmün kurulmasının ilk derece mahkemesi dosyasının eksik incelemeye dayalı olduğunun en açık göstergesi olduğunu,Düzenlenen poliçede dava konusu iş kazasını kapsar bir teminat bulunmaması nedeniyle, müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğinin belirtildiği üzere sabit olduğunu,İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; işveren sorumluluk sigortası kapsamında meydana gelen riziko nedeniyle hak sahibine ödenen tazminatın sigorta poliçesi kapsamında kaldığından bahisle sigorta şirketinden tahsiline ilişkindir.Davacı dava dilekçesi ile,

müvekkiline ait akaryakıt istasyonlarının davalı sigorta şirketince Akaryakıt İstasyonları sigorta poliçesi ile sigortalandığını, poliçede işveren mali sorumluluk teminatının da bulunduğunu, müvekkiline ait ... plakalı aracın kaza yapması sonucunda dava dışı ...'ın hayatını kaybetmesi üzerine murisleri tarafından müvekkili şirket aleyhine Bakırköy 26. İş Mahkemesinde açılan davada tazminata hükmedildiğini, tazminat bedelinin icra vasıtasıyla hak sahiplerine ödendiğini, ödenen tazminatın söz konusu Akaryakıt İstasyonları sigorta poliçesi ile işveren mali sorumluluk teminatı kapsamında olduğunu,

sigorta poliçesi teminat miktarınca ödenen tazminattan davalının sorumlu olduğunu belirterek bu miktarın tahsilini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.Dosya içinde bulunan Bakırköy 26. İş mahkemesinin 2013/169 E. 2014/388 K. sayılı kararında ölen ... dava dışı şirket çalışanı olduğu belirtilmiştir.

Dosyada ölen ... davacı şirkette iş akdi ile çalışıp çalışmadığı araştırılmamıştır.Bilirkişi raporunda ölen ... kazaya karışan ve davacı şirkete ait olan araçta muavin olarak çalıştığı dolayısıyla kaza sırasında davacı şirketin işveren olduğu belirtilmiş ise de mahkemece bu konuda da araştırma yapılmamıştır.

Ayrıca İşveren sorumluluk sigortası genel şartları 2. maddesinde sigorta teminatı dışında kalan haller sayılmış olup, mahkemece davaya konu kazanın sigorta poliçesi genel şartları 2. maddesine göre teminat dışında kalan hallerden olup olmadığı da araştırılmamıştır.Kararın dayanağı olan Bakırköy 26. İş Mahkemesinin 2013/169 E., 2014/388 K. sayılı kararı Yargıtay 21. HD'nin dosya içinde bulunan 2015/20410 E., 2016/7716. K. sayılı kararı ile bozulmuştur.

Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususların kazada davacının sorumluluğuna etkisi değerlendirilmemiştir.Buna göre, kazada ölen ... davacı şirket çalışanı olup olmadığı, kaza sırasında davacıya ait araçta muavin olarak görev yapıp yapmadığı, davacı şirket tarafından söz konusu araçta görevlendirilip görevlendirilmediği,

meydana gelen kazanın İşveren sorumluluk sigortası genel şartlar 2. maddesinde belirtilen teminat haricinde kalan hallerden olup olmadığı araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken ilgili İş Mahkemesi kararı Yargıtay tarafından bozulmuş olmakla bozma sonrasında davanın geldiği aşama araştırılmadan ve Yargıtay bozma ilamında belirtilen ceza dosyası getirtilmeden, ölenin davacı yanında çalışıp çalışmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.Bu nedenle;

davalı istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılması yukarıda belirtilen şekilde araştırma yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzene dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.