İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/984 K.2019/880

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili cast ajansı ile davalı arasındaki ajans servis komisyon sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiğini, sözleşme ile kararlaştırılan 100.000 Amerikan Doları karşılığı 221,550 TL cezai şartın ödenmesi ile müvekkilinin bilgisi dışında çekimi yapılan 233-257 bölümleri için şimdilik 22.500-TL ajans servis komisyonu alacağının ve bilirkişi tarafından hesaplanacak zarardan fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 3.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ayrıca muaccel hale gelen 84.128,00TL ajans servis komisyonu alacağının tahsilini bu son alacağın

05/09/2014 tarihinde reeskont faizi ve cezai şart ile diğer tazminat alacağının 05/09/2014 tarihinde reeskont faizi diğer 3.000,00-TL'lik alacağı dava tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın görevli mahkemede açılmadığını, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2014/1275 Esas sayılı dosyası ile bir alacak davası ikame ettiklerini, iş bu davanın ikamesinden sonra açılan huzurdaki davanın derdestlik teşkil ettiğini, ... ile olan sözleşme gereğince müvekkiline ödenmesi gereken oyunculuk ücretinin ödenmemesi nedeniyle alacaklarının tahsili için dava açtıklarını, dosyanın söz konusu dosya ile birleştirilmesini talep etmiş, esas yönünden de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 11/10/2018 tarih ve 2018/522 Esas - 2018/1028 Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ...

Ticari davaların TTK.nun 4. maddesinde düzenlenmiş olup görülmekte olan davanın, TTK.nun 4/1. maddesi kapsamında sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, davanın nispi ticari dava kabul edilmesi için de her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmasının gerektiği, somut olayda davalının dizi oyuncusu olduğu, tacir olmadığı, bu nedenle davanın nispi ticari dava olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı, diğer özel düzenlemelerle (İİK.nun 154, TİRK.nun 22, Koop.K.nun 99, FKK.nun 31…gibi)belirlenmiş görev hükümleri gereğince mahkemenin görevli kılınmadığı,

davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği, davanın görevli mahkemede açılmış olmasının dava şartı olduğu ve davanın her aşamasında kendiliğinden değerlendirilmesi gerektiği, TK.nun 4-5, HMK.nun 114/1-c,115) Daha önce yargılama yapan ve görevsizlik kararı veren mahkemece dayanak olarak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2016/3602 Esas- 2017/6977 Karar ve 6.12.2017 tarihli ve yine 11.Hukuk Dairesi’nin 2016/852 esas, 2017/3865 karar ve 19.6.2017 tarihli ilamları gösterilmişse de Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2016/3602 Esas- 2017/6977 sayılı kararında her iki tarafın da tacir olduğu,

uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu, 11.Hukuk Dairesi’nin 2016/852 esas, 2017/3865 sayılı kararında ise görevli mahkemenin genel mahkemeler olduğunun(Asliye Hukuk Mahkemeleri) ifade edildiği, ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna dair bir tespit bulunmadığı, bu nedenle anılan kararların hatalı yorumlandığı... " gerekçeleri ile; " 1- Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden REDDİNE, 2-Karar kesinleştiğinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Taraflar arasındaki sözleşmenin mahiyeti ve taraflara yüklediği edimler gereği görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, Cast ajansı olarak faaliyet göstermekte olan müvekkil şirket ile davalı arasında akdedilen sözleşmede müvekkil şirketin dizi, film, TV programları ve sair projeler için davalının tanıtım (PR) çalışmalarını yapacağı;

yapımcı şirketler ile davalının projeye dair sözleşmesine aracılık edeceği ve bunun karşılığında davacının müvekkiline kazandığı bölüm ücretinin % 20' si oranında ajans servis komisyonu alacağı ödeyeceği hususlarının hüküm altına alındığını, mezkur sözleşme kapsamında müvekkilinin gerekli PR çalışmalarını eksiksiz yaptığını, müvekkilinin aracılık ederek davalının dahil olmasını sağladığı projelerden doğan ajans servis komisyonu alacaklarının davalı tarafından müvekkiline ödenmediğini,

müvekkilinin ticari işletmesini ilgilendiren bir iş söz konusu olduğundan uyuşmazlığın incelenmeden direkt olarak görevsizlik kararı verilmesinin hukuka aykırılık teşkil edeceğini, Taraflar arasında imzalanan ajans sözleşmesinin eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu, Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, havale, vedia ve fikri haklara dair davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK’ da yeterli görüldüğünü, bu doğrultuda,

taraflar arasındaki sözleşmenin mahiyeti ve taraflara yüklediği edimler incelendiğinde huzurdaki davanın mevzuatta üçüncü grup ticari davalar olarak nitelendirilen ticari davalardan olduğunu, Aynı konuda taraflar arasındaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesi' nde görülüp karara bağlandığını,Türk Ticaret Kanunu hükümlerine dayanılarak ikame edilen huzurdaki davaya bakmakla görevli Yerel Mahkemenin görevsizlik kararı vermesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu belirterek yerel Mahkeme kararının kaldırılarak.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin görevli mahkeme olduğu yönünde hüküm kurulmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, casting ajansı olan davacı ile davalı arasındaki feshedilen sözleşmeler kapsamında haksız fesih iddiasıyla haksız fesih tazminatı, ödenmediği öne sürülen ajans servis komisyonu alacağı ile tazminat davasıdır.

Uyuşmazlık, davada görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğu, ticaret mahkemesince verilen görevsizlik kararının taraflar arasındaki ilişkiye uygun olup olmadığı noktasındadır. Daha önce İstanbul 1. FSHM tarafından görevsizlik kararı verilen dosyada bu kez ticaret mahkemesince istinafa konu asliye hukuk mahkemesine yönelik görevsizlik kararı verilmiştir.

Davada taraflar arasında aktedilen sözleşmelerin haksız feshedildiği öne sürülerek, haksız fesih nedeniyle cezai şart ve tazminat talep edilmesine ve anılan sözleşmeler uyarınca davacı ajansa ödenmesi gerektiği belirtilen ajans servis komisyonlarının ödenmesi talep edildiğine göre, taraflar arasındaki uyuşmazlık fikri ve sınai bir uyuşmazlık olmayıp, ihtilaf casting sözleşmelerinden kaynaklanmaktadır.

Davalı sanatçının icra ettiği rol ve performansa ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davada dayanılan sözleşmeler üçlü sözleşmeler olup, taraflar dışında dava dışı yapımcı şirketler de taraftır. Taraflar arasındaki sözleşme 6102 sayılı TTK' da düzenlenmiş bir konuya ilişkin değildir.

Sözleşmelerin feshi ve alacak ile cezai şart olarak ifade edilmiş haksız fesihten kaynaklanan tazminat davası, davacı casting şirketinin davalı sanatçı ile dava dışı yapımcı şirket arasındaki rolü itibariyle karma bir sözleşme olmakla davanın genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerekir.

Zira ticaret mahkemelerinin görevi 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. Maddelerinde düzenlenmiş olup, davanın bu nitelikte ticari bir dava olması halinde ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir. Bunun için de mutlak ticari dava olarak TTK 4.maddesinde belirtilen nitelikleri taşımalıdır ki eldeki dava bu nitelikte bir dava değildir zira dava her iki tarafın ticari işletmesile ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi, TTK'dan da kaynaklanmamaktadır.

Dava, TTK'nın 5.maddesinde yazılı olduğu şekliyle nispi ticari dava niteliği de taşımamaktadır.

Bir casting ajansı ile bir başka oyuncu arasındaki aynı nitelikteki başka bir davaya ilişkin Yargıtay 11.H.D nin 19/06/2017 tarih ve 2016/852 E-2017/3865 K sayılı kararında da davaya genel mahkemelerin bakması gerektiğine işaret edilmiştir. Sonuç olarak, ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.