İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1867 K.2022/585

İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Bankası İçerenköy/İstanbul Şubesinin ... seri numaralı 05/11/2020 vade tarihli 18.972,95 TL bedelli çekinin kaybolduğunu, lehdarına bu konuda bilgi verildiğini belirterek, müvekkilinin ileride mağdur olmaması için çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 25/02/2021 tarih ve 2020/453 Esas - 2021/197 Karar sayılı kararı ile; " ..Çekte, keşideci imzasının bulunması, yeterli olup, diğer unsurları sonradan tamamlanabileceğinden, çekin davacı tarafından keşide edildiği kabul edilmelidir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651.ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir.

İptal kararı alan hamil, hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Somut olayda, davacı çekin yetkili hamili olmayıp, senede bağlı bir hakkı bulunmadığı dava dilekçesindeki anlatımlarla sabittir. Bu tür bir talep, ancak senede bağlı bir hakkı bulunan, ancak senedin zayi olması nedeniyle bu hakkını ileri süremeyen yetkili hamil tarafından ileri sürülebilir. (İST.

BAM 14. HD. 2020/409 E., 2020/1232 K.) T.T.K'nun 757.maddesi gereğince bu hak hamile ait bulunmaktadır. Davayı açan keşideci olduğundan, ... Bankası İçerenköy/İstanbul Şubesinin, ... seri numaralı, 05/11/2020 vade tarihli, 18.972,95 TL bedelli çek açısından aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir. " gerekçeleri ile.

"1-Davanın aktif husumet yokluğundan REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Taleplerinin, mahkeme tarafından müvekkilin çek keşidecisi olması nedeni ile husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, bu davayı açmakta müvekkilinin hukuki yararı bulunduğunu, çek üzeri yazılı olarak kaybolduğu için müvekkilinin kötü niyetli üçüncü kişilere karşı korumasız kaldığını, ayrıca lehtarın da bu durumdan haberdar edilerek kendisine yeni bir çek ile ödeme yapıldığını, keşideci müvekkilinin talebinin kötü niyetli olmadığını, mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, Mahkemece İST.

BAM 14. H.D 2020/409 Esas,2020/1232 Karar sayılı kararına dayanılmış ise de; dayanılan kararın somut olay ile uyuşmadığını, keşideci müvekkilince doldurulmuş çek yaprağının lehtara ulaşmadan kaybolması nedeni ile iptalinin istendiğini, kaybolan çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek icra takibine konu olduğunun uygulamada karşılarına çıktığını, müvekkilinin yasaların arkasından dolanarak lehtar tarafından bir dava açılmasına sağlamak yerine dürüstlükle lehtarı belli çekinin, lehtarın eline ulaşmadan kaybolduğunu, lehtara yeni bir çek yazılarak ödemenin yapıldığını beyan ettiğini,

(EK: kaybolan çek yerine ödeme yapılan yeni çek yaprağı), hukuki yararı olduğu için de mahkemeye başvuruda bulunduğunu, Farklı bir kararda somut olaya göre değerlendirme yapılarak iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödemeden men isteyebilir dendiğini ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi Esas: 2017/919 Karar:2018/222 Karar Tarihi: 21.03.2018), yasa koyucunun yasal değişiklikleri yapar iken öngöremeyerek eksik bıraktığı keşidecinin hangi durumlarda iptal isteyebileceği hususunun, ticari hayatta dürüst tacirler için zorluklara neden olduğunu, somut olayın kendi içinde değerlendirilmeyerek,

haksız olarak davanın red edildiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden esas hakkında talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Mahkemece de belirtildiği üzere, davacı keşidecisi olduğunu beyan ettiği çekin iptaline karar verilmesini talep etmiş olup, çekin zayi edildiği durumlarda TTK 651. maddesinde hamile iptal davası açma hakkının tanındığı,

davacının keşideci konumunda olduğu ve meşru hamil (alacaklı) sıfatı bulunmadığı çek hakkında iptal davası açamayacağı, Dairemizin 2017/919 Esas 2018/222 Karar sayılı kararına konu davada, dava çek hamili tarafından açılmış olup, somut uyuşmazlık yönünden emsal teşkil etmeyeceği, dosyadaki belgelere ve gerekçe içeriğine göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak,

aşağıdaki hüküm kurulmuştur.