İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/2073 K.2021/1650

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesi ile, müvekkilinin yerli ve yabancı bayraklı gemilere yakıt tedarik eden saygın ve itibarlı bir firma olduğunu, karşı tarafın talebi üzerine donatanı olduğu 8728828 IMO numaralı “...v” isimli gemiye farklı tarihlerde yakıt tedarik ettiğini ve fiziki yakıt tedarikçilerine gemiye sağlanan yakıt bedellerini ödediğini, ancak karşı tarafın gemisine aldığı yakıt bedelleri bakiyesi olan 274.823,14.-Amerikan Dolarını bugüne kadar müvekkiline ödemediğini, gemiye yakıt ihtiyacı sebebiyle müvekkili ile iletişime geçilerek yakıt taleplerinde bulunulduğunu,

gemiye müvekkili aracılığı ile fiziksel yakıt sağlayıcıları IBT Bunkering & Trading Bunkergesellschaft mbH, Lanturno AG, Sandy Island Bunkering Ltd ve Integr8 Fuels Inc firmaları tarafından yakıt ikmalinin sağlandığını, Yakıt Teslim Tutanaklarının karşı taraf borçlunun adının bulunduğu gemi kaşesi ile kaşelenerek gemi kaptanı ve başmühendisi tarafından imzalandığını, fiziksel tedarikçiler tarafından müvekkili adına düzenlenen faturalar toplamının 331.823,14.-Amerikan Doları olduğunu, müvekkilince bu tutarların fiziksel tedarikçilere ödendiğini, ancak karşı tarafça müvekkiline yalnızca 57.000,00.-Amerikan Doları ödeme yapıldığını,

bakiye 274.823,14.-Amerikan Dolarının bugüne kadar ödenmediğini, müvekkili tarafından gemiye tedarik edilen yakıt bedellerinin tamamı fiziksel tedarikçilere ödendiğini, karşı taraf donatan tarafından yakıt bedellerinin ödenmemesinin müvekkilini zarara uğrattığını belirterek müvekkilinin Panama Bayraklı, 8728828 IMO Numaralı “Valeriy Kharlamov” isimli gemiye sağladığı yakıt bedelleri karşılığı 274.823,14.-Amerikan Doları tutarındaki alacağının teminat altına alınması amacıyla söz konusu geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini,

karşı tarafça ihtiyati haczin teminat üzerine kaydırılmasının talep edilmesi halinde teminatın talebe konu alacağın %115’i olarak belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 07/06/2021 TARİHLİ KARARI İLE, talep edenin talebinin KABULÜ ile 274.823,14 Amerikan Doları alacak ile sınırlı olmak üzere Panama bayraklı 8728828 IMO nolu ... isimli geminin ihtiyaten haczine, Türk Ticaret kanununun 1364. Maddesi gereğince "alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır." hükmü nazara alındığında kararın infazının karar tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde mahkememiz yargı çevresi veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesince yerine getirilmesine karar verilmiş, karara karşı borçlu tarafından itiraz yoluna başvurulmuştur.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN VEKİLİ İTİRAZ DİLEKÇESİ İLE, Mahkeme tarafından 07/06/2021 tarihli karar ile 274.823,14 ABD Doları taleple sınırlı olmak üzere 8728828 IMO numaralı ... isimli geminin ihtiyati haczine karar verildiğini, kararın İstanbul 9.İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden icra edilerek geminin seferden men edildiğini, esas takibe geçildiğini, takibin henüz kesinleşmediğini, müvekkilinin iddia edilen miktar ve meblağda herhangi bir yakıt alımını davacı yandan gerçekleştirmediğini, dosyaya sunulan yakıt faturalarının gerçek dışı olduğunu, faturalarda iddia edilen miktar ve tarihlerde yakıtın tedarik edilmediğini,

davaya konu alacağın doğduğu iddia edilen tarihte geminin donatanının müvekkili olmasına rağmen ihtiyati haciz kararının verildiği tarihte geminin Magna International ... şirketine satıldığını, kiracının borcundan dolayı geminin ihtiyati haczinin mümkün olmadığını, geminin donatan sıfatına haiz olmadığını belirterek davaya konu olan ihtiyati haczin dayandığı faturaların sahte olduğu ve ... gemisinin malikinin 06/05/2021 tarihinde değişmiş olması ve iddia edilen borcun kiracıya ait olması sebebiyle gemi hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 09/09/2021 tarih ve 2021/66 D.İş Esas - 2021/69 D.İş Karar ek sayılı kararında;

"Mahkememizin 07/06/2021 tarihli ve 2021/66 d.iş, 2021/69 sayılı kararı ile "Talep edenin talebinin KABULÜ ile 274.823,14 Amerikan Doları alacak ile sınırlı olmak üzere Panama bayraklı 8728828 IMO nolu ... isimli geminin ihtiyaten haczine" karar verilmiş olup, işbu kararın işleme konulduğu İstanbul 9.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası örneğinin celp edilip incelenmesinden itirazın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

İtiraz eden tarafça özet olarak; ihtiyati haciz kararına konu alacağın doğduğu tarihte geminin donatanı ... Ltd olmakla birlikte, 26/05/2021 tarihinde 8728828 IMO nolu ... isimli geminin Marshall Adalarında mukim ... şirketine satıldığı, bu nedenle ihtiyati haciz kararının verildiği tarihte ...'in donatan sıfatına haiz olmadığı ileri sürülerek, TTK'nun 1369.maddesi gereğince ihtiyati haciz kararının kaldırılması talep edilmektedir.

TTK'nun 1369/f.1'e göre, hakkında deniz alacağı ileri sürülen her geminin ihtiyaten haczi, deniz alacağı doğduğunda geminin maliki olan kişi ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise veya deniz alacağı doğduğunda geminin kiracısı olan kişi ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise ihtiyati haciz kararı verilebileceği hükmü sevk edilmiştir.

Eldeki dosyada itiraz eden tarafça sunulan 26/05/2021 tarihli satış sözleşmesinde satıcı sıfatıyla ... Ltd'nin kaşesi ve imzası yer almakta olup, gemiyi satın aldığı ileri sürülen ...'un imzası bulunmadığından, söz konusu belge iddia edilen satışı ispat eder yeterlilikte görülmemiştir. Bu nedenle 12/07/2021 tarihli mürafa duruşmasında geminin equasis kaydında malik olarak gözüken ...

Ltd'den Magna İnternational şirketine sözkonusu geminin satışını gösteren Panama Gemi Sicil Kaydının apostilli örneğinin dosyaya sunulması için itiraz eden tarafa 2 hafta süre verilmiştir.

İtiraz eden tarafça bu konuda herhangi bir belge sunulamayarak Panama Konsolosluğuna yazı yazılması talep edildiğinden, 30/07/2021 tarihinde geminin satışı ile ilgili belgeler ile sicil kaydının gönderilmesi için anılan Başkonsolosluğa müzekkere yazılmış olmakla birlikte bugüne kadar müzekkereye cevap verilmediği gibi itiraz eden tarafça müzekkerenin akıbeti takip edilmemiştir.

Bu durumda dosya bulunan equasis kaydına göre Panama bayraklı 8728828 IMO nolu ... isimli geminin malikinin .. .olduğu, itiraz eden tarafça aksi yöndeki iddianın ispatlanamadığı, itiraz dilekçesindeki beyana göre de alacağın doğduğu anda ...'in geminin donatanı sıfatına haiz olduğu, bu durumda TTK'nun 1369.maddesine göre ihtiyati haciz kararı verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşıldığından, ihtiyati haciz kararına itiraz yerinde görülmediğinden itirazın reddine karar vermek gerekmiştir..."gerekçesi ile,

İhtiyati haciz kararına itirazın yerinde görülmemesi nedeni ile itirazın REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesi ile, İlk derece mahkemesi tarafından 07.06.2021 tarihli karar ile 274.823,14-ABD Doları taleple sınırlı olmak üzere 8728828 IMO numaralı "..." isimli geminin ihtiyati haczine karar verildiğini, akabinde de bu karar İstanbul 9. İcra Dairesi .... Esas sayılı dosya üzerinden icra edilerek gemi seferden men edildiği, esas takibe de geçilmiş olup takip kesinleşmeden ihtiyati hacze itiraz edildiğini,

İlk derece mahkemesi ilgili itirazı 2021/66 D.İş - 2021/69 K. sayılı ve 09.09.2021 tarihli ilamında özetle; satış sözleşmesinde gemiyi alan ...'un imzasının olmaması sebebiyle söz konusu belgenin satışı ispat eder yeterlilikte görülmediği,

Panama Başkonsolosluğu'na yazılan müzekkereye cevap gelememesi ve ihtiyati hacze itiraz eden tarafça bunun takip edilmemesi sebebiyle müzekkereye cevap beklenmeksizin ihtiyati hacze itirazımızı reddettiği, ihtiyati haczin devamına karar verdiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu, Davacı yanın dosyaya sunduğu geminin yakıt tedariği bedellerini gösterdiğini iddia ettiği belgelerin gerçek dışı olduğunu, müvekkili davacı yanın iddia ettiği miktar ve meblağda herhangi bir yakıt alımını davacı yandan gerçekleştirmediğini,

Davacı yanın dosyaya sunduğu yakıt faturaları gerçek dışı olup müvekkilinin herhangi bir şekilde kesinlikle faturalarda tedarik edildiği iddia edilen yakıtları almadığını, müvekkilinin böyle bir yakıt tedariği talebi olmadığı gibi, zaten faturalarda iddia edilen miktar ve tarihlerde yakıt tedarik edilmediğini,

Hiçbir şekilde Davacı tarafından iddia edilen borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, sahte faturalar ile yoktan var edilen bir borcun müvekkili şirkete atfedilmesinin mümkün olmayacağı, bunun hukuka aykırı olduğunu, üzerinde şüphe bulunan faturalara dayandırılan ve herhangi bir bilirkişi incelemesi yapılmaksızın verilen ihtiyati haciz kararının Mahkemece kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiklerini,

Davacının iddialarını kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile, davaya konu alacağın doğduğu iddia edilen tarihte geminin donatanı müvekkili olmasına rağmen mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiği tarihte Gemi ... Şirketine satılmış bulunduğunu, ayrıca kiracının borcundan dolayı geminin ihtiyati haczi mümkün olmadığını, bu sebeple ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini,

İşbu dosya kapsamında ihtiyati haczi istenmiş olan gemi 26.05.2021 tarihinde Marşal Adaları'nda mukim ....' a satıldığını, müvekkili şirket işbu dilekçe ile kaldırılmasını istedikleri ihtiyati hacze karar verildiği 07.06.2021 tarihinde ilgili gemi üzerindeki donatan sıfatına haiz olmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1396/1-a maddesinin; "MADDE 1369– (1) Hakkında deniz alacağı ileri sürülen her geminin ihtiyaten haczi; a) Deniz alacağı doğduğunda geminin maliki olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise ... Mümkündür." şeklinde olduğunu,

Bu kapsamda müvekkili şirketin 26.05.2021 tarihindeki satış ile geminin maliki sıfatını yitirdiği için işbu ihtiyati haciz kararının ivedilikle kaldırılması gerektiğini,

Bu hususa ilişkin içtihat kararları da gemi malikinin değişmesi durumunda eski malik aleyhine konulan ihtiyati haczin kaldırılması yönünde olduğunu, (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/5570 E. - 2015/8273 K. sayılı ve 15.06.2015 tarihli ilamı)Ayrıca, faturaların gerçekliğini ve Davacının beyanlarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1396/1-b maddesinin; "MADDE 1369– (1) Hakkında deniz alacağı ileri sürülen her geminin ihtiyaten haczi;WB Deniz alacağı doğduğunda geminin kiracısı olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise; ... Mümkündür." şeklinde olduğunu,

Bu kapsamda, - hiçbir kabul anlamına gelmemek üzere - dosyada mübrez faturalardan da anlaşılacağı üzere ihtiyati hacze konu edilen ve verildiği iddia edilen hizmet ...Ltd.'nin geminin kiracısı olduğu zamana ait olduğunu, ilgili kanun maddesinin de ışığında dosya kapsamında uygulanan ihtiyati haciz kanun maddesine aykırı olduğunu,

Equasis kayıtlarından da görüleceği gibi geminin ismi "T-MAGNA" olarak 01.06.2021 tarihinde, geminin maliki "...." ve ticari işletmecisi "....." olarak 07.06.2021 tarihinde değiştiğini, bu değişiklikler geminin yeni maliki .... tarafından gerçekleştirildiğini, bu husus ihtiyati haczin kaldırılmasına dair haklı iddiaları kanıtlar nitelikte olduğunu,

Panama Başkonsolosluğundan istenen evraklar beklenmeden karar kurulması ve itirazın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ilgili karar eksik ve yetersiz inceleme ile kurulduğunu,

Mahkeme 30.07.2021 tarihinde geminin satışına ilişkin belgeler ile geminin sicil kaydının gönderilmesi adına Pana Başkonsoloslu'ğuna müzekkere yazıldığını ancak karar

tarihine kadar müzekkerye cevap verilmediği gibi itiraz eden tarafça da müzekkerenin akıbetinin takip edilmediğinden bahisle davayı reddettiğini,

6100 Saayılı Hukuk Muhakemmesi Kanunu 353/1-a-6 maddesinin; "Duruşma yapılmadan verilecek kararlar (1)

MADDE 353- (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;

a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:

6-(Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili

olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." şeklinde olduğunu,

İlk derece mahkemesinin uyumazlığın çözümünde etkili ve önemli olacak evrakı beklemeden 2021/62 D.İş - 2021/63 K. sayılı ve 16.09.2021 tarihli hükümü kurarak itirazı reddetmesi hukuka aykırı olduğu,

Müzekkere ile elde edilecek evraklar beklenmeksizin eksik inceleme ile kurulan hükümlerin hukuka aykırı olarak kurulduğu konusunda içtihat da hemfikir olduğunu, (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin, 2016/5840 E. - 2019/2721 K. sayılı ve 11.03.2019 tarihli ilamı, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin, 2014/34963 E. - 2015/128 K. sayılı ve 19.01.2019 tarihli ilamı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin, 2011/11157 E. - 2012/8211 K. sayılı ve 04.04.2012 tarihli ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin, 2018/882 E. - 2018/1921 K. sayılı ve 13.03.2018 tarihli ilamı)

İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi ek kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, Davaya konu olan ihtiyati haczin dayandığı faturaların sahte olduğundan bahisle “...” gemisi hakkında verilen haksız ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,“...” gemisinin malikinin 26.05.2021 tarihinde değimiş olması ve iddia edilen borcun kiracıya ait olması sebebiyle TTK 1369/1-a ve 1369/1-b kapsamında gemi hakkında verilen haksız ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, vekalet ve yargılama ücretlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Uyuşmazlık konusu, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı üzerine itiraz sonucu verilen kararın dosya içeriğine, yasa ve usule uygun olup olmadığı noktalarındadır. İhtiyati hacze itiraz eden, diğer tarafa borçlu olmadıklarını, talep edenin dosyaya sunduğu geminin yakıt tedariği bedellerini gösterdiğini iddia ettiği belgelerin gerçek dışı olduğunu öne sürmektedir.

6102 sayılı TTK' nın 1369/2. maddesinde deniz alacağı doğduğunda gemilerin maliki olanın, ihtiyati haczin uygulandığı esnada da malik olması ve borçtan sorumlu olması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceğini düzenlemektedir. Karar da buna istinaden verilmiştir.

İhtiyati haciz kararı, 8728828 IMO numaralı “...” isimli gemi kaptanın mührü ve imzası bulunan 04/02/2020 ve 11/01/2021 Tarihli yakıt teslim makbuzu ve buna istinaden düzenlendiği anlaşılan aynı tarihli faturalara istinaden verilmiştir. Mahkeme bu belgeleri vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para alacağının varlığına yeterli görmüş ve ticari işlemin gemiye yakıt verilmesi nedeniyle deniz alacağı kabul ederek söz konusu kararı vermiştir.

Muteriz vekilinin borçlu olmadıkları ve belgelerin gerçek dışı olduğu yönündeki itiraz nedenleri İİK. 265 maddesinde düzenlenen itiraz sebepleri arasında olmayıp açılacak menfi tesbit veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecektir. Bu itiraz nedenleri ihtiyati hacze itirazın görüldüğü mahkemede dinlenilmesi mümkün olmayıp somut olayda ihtiyati haczin koşullarının bulunduğu tespit edilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden, ihtiyati haciz tarihinde geminin maliki olmadığını bu yüzden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini öne sürmektedir.

İhtiyati haciz kararına konu alacağın doğduğu tarihte geminin donatanı ... olmakla birlikte, 26/05/2021 tarihinde 8728828 IMO nolu .... isimli geminin Marshall Adalarında mukim ...şirketine satıldığı, bu nedenle ihtiyati haciz kararının verildiği tarihte ...'in donatan sıfatına haiz olmadığı ileri sürülerek, TTK'nun 1369.maddesi gereğince ihtiyati haciz kararının kaldırılması talep edilmiştir.

Mahkeme Equasis kaydını esas alarak ihtiyati hazce itirazı reddetmiştir. ...org internet sitesi üzerinden ulaşılabilen ve kayıtlı ticari gemiler hakkında bilgiler sunan ve dosyada bir örneği de bulunan equasis kaydına göre; Panama bayraklı 8728828 IMO nolu ... isimli geminin malikinin ...Ltd olduğu, itiraz eden tarafça aksi yöndeki iddianın ispatlanamadığı, itiraz dilekçesindeki beyana göre de alacağın doğduğu anda...'in geminin donatanı sıfatına haiz olduğu, bu durumda TTK'nun 1369.maddesine göre ihtiyati haciz kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığı anlaşılmakla; İlk Derece Mahkemesince itirazın reddine yönelik verilen ek kararın, dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olmakla muteriz vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, ilk derece mahkemesi ek karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, muteriz vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.