İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1326 K.2022/1079

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Talep eden vekili talep dilekçesi ile, Müvekkilinin ... Ltd firmasından satın almış olduğu emtiaların taşınması için ... A.Ş firması ile anlaşarak navlun ücretini ödediğini, ... firması Çin'deki ... Ltd firması ile anlaştığını ve bu firma da ... Nolu ara konşimentoyu düzenleyerek gönderdiğini, ... Ltd firması ise ... A.Ş firması ile anlaşarak emtiayı Marport-Ambarlı Limanı'na taşıttığını, bunun üzerine davalı ...

Acenteliğinin ... nolu ana konşimentoyu düzenlediğini, eşyalar limana geldiğinde ... firması gümrüğe REF 104 sayılı özet beyanı verdiğini ve ... konşimentoyu ... firmasına devrettiğini ispatlayan konşimentoyu müvekkili firmaya teslim ettiğini, davalı Marport Liman İşletmeciliği tarafından, dava dışı ... firmasının ... - 16.03.2022 sayı tarihli özet beyanı gümrüğe verirken kullandığı ... tarafından düzenlenen konşimento ve arkasındaki etiketteki ... imzasının sahte olduğu iddia edildiğini, davalı ... tarafından düzenlenen belgelerin sahteliği iddiası bulunmakta olup, bu süreçte yer alan herhangi bir firma yada şahsın,

sadece firma çalışanlarını erişebileceği konişmento numarası, özet beyan numarası gibi bilgileri elde etmeleri, bu bilgi ve belgelere göre gümrüğe özet beyan vermelerinin mümkün olmadığını, emtiayı teslim alabilmek adına diğer davalı liman işletmesine başvurulmuş ise de sahtecilik iddiası ile müvekkiline teslimat yapılmadığını, ... firmasının talepte bulunması istendiğini, davalılardan MSC' ye defalarca yazılı ve sözlü başvuru yapılmış ise de herhangi bir sonuç alınamadığını, Kadıköy ....

Noterliğinin 11.04.2022 Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini ve liman işletmesi tarafından malların tarafımıza teslimi için ivedilikle talimat verilmesi talep edildiğini, ancak, davalı yanca herhangi bir cevap verilmediğini beyanla davamızın kabulü ile öncelikle ... numaralı ana konşimento ve ... numaralı ara konşimento ile tahliye limanına/davalı liman işletmesine getirilen ithalat yüklerinin tedbiren teminatsız olarak müvekkiline teslimi için liman işletmesine talimat verilmesine, bu mümkün değil ise uygun bir teminat miktarı belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı taraf vekili cevap dilekçesi ile, uyuşmazlığın niteliği, taşıyanın alacaklarının çekişmeli olmaması, TTK mad.1236 uyarınca yükün teslimi için taşıyana orijinal konişmentonun ibrazı ve iadesi zorunluluğu karşısında, malın teslimi talebinin reddine, ihtiyati tedbir yoluyla eşyanın tedbir talep edene teslimine karar verilmesi gerekmesi halinde bahse konu kararda müvekkili şirket acenteliğini yapmakta olduğu taşıyanın güncel alacaklarının ve boşaltma masrafları ile lokal masraflarının sorularak malın bu alacakların ödenmesi kaydı ile teslimine, ardiye alacağına ilişkin Marport Limanına yazı yazılmasına,

talep etenden alınması gereken teminatı en az eşyanın piyasa değeri CIF DEĞER + KDV tutarında ve aynen USD cinsi olmasına, vekalet ücreti ve yargılama giderinden davacının sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir. s

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 10/05/2022 tarih 2022/38 D.iş 2022/41 Karar sayılı kararında;".....TTK'nun 1230.maddesine göre konişmentonun meşru hamili yükü teslim almaya yetkilidir.

Talepte bulunan İmaj Rulman ve Makina Firması hak sahipliği iddiasına dayanarak ... tarafından ... nolu konişmento tahtında taşınan yükün teslimini talep etmekte ise de, yükü temsil eden ... düzenlediği konişmentolarda talepte bulunanın gönderilen olarak yer almaması, cirolu konişmentoların mahkememize sunulamaması,

yükün ithalat işelmeleri le ilgili sahtecilik iddiasından dolayı Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan soruşturmanın olup, yükün bu soruşturma nedeni ile halen Marport Liman İşletmeleri sahasında bekletiliyor olması hususlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda TTK'nun 1202.maddesine göre yükün talep eden tarafa tesliminin mümkün olmadığı kanaatine varıldığından..."gerekçesi ile, Talep eden vekilinin yükün teslimi talebinin REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesi ile, Teslim talebinin kanunun özüne, ruhuna ve tedbirin amacına aykırı olarak reddine karar verildiğini, kararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Müvekkili firmanın ekte yer alan gümrük beyannamesi ile ithalat işlemini tamamladığı ve 536.968,80.TL gümrük vergisi ödediğini, Davalı ...

A.Ş. tarafından düzenlenen belgelerin sahteliği iddiası bulunmakta olup, bu süreçte yer alan herhangi bir firma ya da şahsın, sadece firma çalışanlarının erişebileceği “konşimento numarası” “özet beyan numarası” gibi bilgileri elde etmeleri ya da üretmeleri, bu bilgi ve belgelere göre gümrüğe özet beyan vermeleri mümkün olmadığını, Belgelerin sahte olması halinde dahi davalı firma çalışanlarının hatası/ihmali ya da kastı ile meydana gelen olaydan dolayı tamamen iyiniyetli 3. Kişi konumundaki müvekkilinin mağduriyeti oluşmakta olduğunu,

Emtiayı teslim alabilmek adına diğer davalı liman işletmesine başvurulmuş ise de sahtecilik iddiası ile müvekkiline teslimat yapılmadığı, ... A.Ş.

Firmasının talepte bulunması istendiğini, Her iki davalı firma da bu süreçte olumsuz tutum sergilediği ve müvekkilinin satın almış olduğu malların teslimini engellediği, bu olumsuz tutum sebebiyle her geçen gün beklemeden kaynaklı ücretler ve müvekkilinin emtiayı teslim alamaması sebebiyle mağduriyeti, maddi ve manevi zararları geri dönülemez bir şekilde artmakta olduğunu, bu hususta davalılardan ...

A.Ş. ye defalarca yazılı ve sözlü başvuru yapılmış ise de herhangi bir sonuç alınamadığı, son olarak ekte yer alan Kadıköy ....

Noterliğinin 11.04.2022 Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiği ve liman işletmesi tarafından malların taraflarına teslimi için ivedilikle talimat verilmesi talep edildiğini, yine dosyada mübrez başvuru dilekçesi ile diğer davalı ... başvuru yapılmış ise de herhangi bir sonuç alınamadığını, Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu olayda, müvekkil firmanın hiçbir ihmal, kasıt ve kötü niyeti bulunmamasına rağmen mağduriyeti doğmuş olup, her geçen gün bu mağduriyetin arttığını, Liman işletmesi taşıyanla taşıtan arasında tesis edilen navlun sözleşmesinin doğrudan muhatabı olmadığı,

bu yönde bir tespit yapmaya yeterli bilgi, belge ve hatta yetkisi de bulunmadığını,Tamamen iyi niyetli 3. Kişi konumundaki müvekkili firmanın mağduriyeti oluştuğunu, Yaşanan olayları açıklığa kavuşturması adına konşimentoyu ibraz eden ... firması ile iletişim kurulmaya çalışılmış ise de, iletişim kurulamadığını, Müvekkili tarafından şüpheli hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, Malların müvekkiline ait olduğu, müvekkilinin malların bedelini ve taşıma ücretini ödemiş olduğu, malların aitliğine ilişkin herhangi bir husumet ve soruşturma bulunmadığını, Sadece ...

A.Ş.'nin dosyaya sunmuş olduğu beyan ve şikayet dilekçelerinin incelenmesi ile dahi anlaşılacağı üzere; savcılık dosyası üzerinde verilmiş bir tedbir/el koyma kararı bulunmadığı gibi, soruşturma konusu suçun Marport Limanında bekleyen yüke ve ithalata ilişkin olmadığı, Çin'deki aracı firmanın navlun bedeline ilişkin olduğunu, öte yandan, savcılık dosyasının akıbeti araştırıldığında yetkisizlik kararı ile kapatıldığını, bu kapsamda da ortada savcılık soruşturması kapsamında tedbiren bekletilen bir yük olmadığı tespit edileceğini, ...

A.Ş.'ne ait konteynerların boşaltılmaması sebebiyle demuraj bedeli ve malların limanda beklemesinden dolayı ardiye bedeli her geçen gün artmakta, müvekkiline ait olduğundan hiçbir şüphe bulunmayan, ithalatı tamamlandığı ve vergileri ödenmiş yaklaşık 126 Bin Dolar bedelindeki mallar ise limanda çürümeye bırakılmakta olduğunu, ... nolu ana konşimentoda gönderilen olarak ... firmasının adının yazması müvekkilinin bu malın gerçek sahibi olduğunu değiştirmediğini, kaldı ki bu firmanın suç teşkil cden eylemleri dolayısıyla mevcut durum oluştuğunu,

Yerel Mahkeme tarafından verilen red kararı dolayısıyla müvekkili mağduriyeti her geçen gün artmakta olduğu, müvekkili ile davalılar arasındaki uyuşmazlık müvekkilinin tüm çabalarına rağmen çözülemediği için yerel mahkemeye başvurulmuş ise de müvekkilinin hak arama çabaları karşılıksız bırakıldığını, Tedbir talebi acele işlerden olup, yerel mahkemece oldukça uzun bir süre bir karar verilmediği gibi, sürecin sonunda verilen karar ile taleplerinin haksız bir şekilde reddedildiğini, karar, usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olmakla birlikle Anayasada düzenlenen hak arama hürriyetinin de ihlali niteliğinde olduğunu,

Davalı taşıyan dahi cevap dilekçesinde tedbir kararı verilecekse demuraj bedelinin teminat altına alınmasını talep ettiğini, huzurdaki dava konusu mal bedeli göz önüne alındığında müvekkilinden alınacak teminatın taşıyanın talebini fazlasıyla karşılayacağını, Bir an için taşıyanın hapis hakkını kullandığı düşünülse dahi, Yerel mahkemece, davalının dava konusu konşimento kapsamında rehin hakkı doğuran bir alacağının bulunup, bulunmadığının ve davalının bu konşimento muhteviyatı mal üzerinde rehin hakkı tesis etmeye hakkının olup olmadığının, bu yönde bir talebinin bulunup bulunmadığının değerlendirilip, karar yerinde tartışılması gerckirken,

eksik gerekçe ile yazılı şekilde hüküm tesisinin de hatalı olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulü ile MEDUDL831846 numaralı ana konşimento ve ... numaralı ara konşimento ile tahliye limanına getirilen ithalat yüklerinin tedbiren öncelikle teminatsız/aksi halde mahkemece belirlenecek uygun bir teminat karşılığı müvekkiline teslimi için liman işletmesine talimat verilmesine, tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, ithal edilip navlun bedeli ödendiği ileri sürülen malların,TTK'nun 1202.maddesine göre teslimi talebine ilişkindir. Mahkemece, talep eden vekilinin yükün teslimi talebinin reddine, karar verilmiş ve karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Mahkemece 26/04/2022 tarihinde ... ŞİRKETİ 'ne yazılan müzekkere ile. Yazımız ekinde gönderilen konşimento tahtında yapılan taşımada, malların hangi tarihte Ambarlı Limanına geldiği, alıcıya teslim edilip edilmediği, teslim yapılmamış ise sebebinin bildirilmesi istenilmiştir. ...

A.Ş. tarafından verilen cevapta;'' Sayın mahkemece gönderilen yazının ekinde yer alan ... nolu konişmento acenteliğini yapmakta oldukları taşıyan tarafından düzenlenmiş bir konişmento olmayıp bu evrak hakkında bir beyanda bulunmanın mümkün olmadığını, Sayın Mahkemeniz yazısının ekinde yer alan ... nolu konişmento ise acenteliğini yapmakta olduğukları .... tarafından düzenlenen bir konişmento olup ... nolu konişmento tahtında gerçekleşen taşımada yük 26.03.2022 tarihinde Marport Limanı’nda gemiden tahliye edildiğini,bahse konu ... nolu konişmentoda Alıcı olarak ...

Anonim Şirketi görünmekte olup, mahkemeniz dosyasında Davacı olarak görünmekte olan ... Tic. Ltd Şti konişmentoya taraf olarak görünmediğini, bu doğrultuda acenteliğini yapmakta oldukları taşıyanın, kendisine hak sahipliğini gösterir herhangi bir orijinal konişmento ibrazı veya yükletenin 1228/4. Maddesi uyarınca bir talimatı olmaksızın malları teslim edemeyeği belirtilmiştir.TTK.

1228/1 Maddesinde; " (1) Konişmento, bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senettir. " hükmü düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu 1230. Maddesinde, " (1) Konişmentonun meşru hamili, eşyayı teslim almaya yetkilidir."Yine TTK. 1236.

Maddesinde, "1) Eşya, ancak konişmento nüshasının, eşyanın teslim alındığına ilişkin şerh düşülerek geri verilmesi karşılığında teslim edilir." hükmü düzenlenmiştir.TTK. 1237. Maddesinde ise.

“Taşıyan ile konismento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır” hükmü düzenlenmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taşıyanın alacaklarına ilişkin olmayıp, malların orjinal ve cirolu konişmento ibraz edilmeksizin liman işletmesince teslim edilip edilemeyeceği hususunda olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünde özellikle TTK 1236 m. hükmü dikkate alınması gerekmektedir.Öte yandan TTK 1202.

Maddesinde yer alan düzenleme, taşıyana konişmento ibraz zorunluluğunun bir istisnasını teşkil etmemektedir.

Bu madde tasıma ve navlun sözleşmesi ile ilgili olarak üstlendiği tüm yükümlülükleri ve edimleri yerine getirmiş olan taşıtanın buna rağmen farklı bir taleple karsılaşarak ihtilaflı bir bedelin ortaya çıkması halinde uygulanacak bir hükümdür.Somut olayda, talepte bulunan İmaj Rulman ve Makina Firması hak sahipliği iddiasına dayanarak ... tarafından ... nolu konişmento tahtında taşınan yükün teslimini talep etmekte ise de, yükü temsil eden MSC'nin düzenlediği konişmentolarda talepte bulunanın gönderilen olarak yer almaması, cirolu konişmentoların ibraz edilmemesi,

yükün ithalat işlemleri ile ilgili sahtecilik iddiasından dolayı Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan soruşturmanın olup, yükün bu soruşturma nedeni ile halen Marport Liman İşletmeleri sahasında bekletiliyor olması ve TTK. m. 1236 uyarınca yükün teslimi için taşıyana orijinal konişmentonun ibrazı , hususlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda TTK'nun 1202.maddesine göre yükün talep eden tarafa tesliminin mümkün olmadığı anlaşılmakla; mahkemece verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden,

mahkemenin kabulüne yönelik talep eden vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.