KÜNYE
T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
- Karar tarihi
- 3 Ekim 2024
- Dosya no
- 2022/517 Esas
- Karar no
- 2024/1471 Karar
- İncelenen kararın mahkemesi
- İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- Numarası
- 2016/347 Esas - 2020/805 Karar
- Tarih
- 31/12/2020
- Dava
- Tazminat
Karar Metni
8.314 kelime·42 dk okuma·4 bölüm
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı .... ve .... AŞ (...ı)’nin, ihraç belgesinde görüleceği üzere...'nın 30,10.2014 tarihli ve 31/1036 sayılı kararıyla onaylanan 35.000.000,00-TL nominal değerli ve 177 gün vadeli finansman bonolarını nitelikli yatırımcılara satış yöntemi ile 19.01.2015 tarihinde diğer davalı ... AŞ (... Yatırım) aracılığıyla satışa çıkardığı, davacılar ... ve ...’in ortağı bulunduğu....
AŞ (...) tarafından....’un yönetmekte olduğu ...’a ait 3 adet fona toplam 12.000.000,00 TL nominal bedelli ve ....’a ait 1 adet fona 3.000.000,00 TL nominal bedelli olmak üzere 94.385 birim fiyatla toplam 15.000.000,00-TL nominal bedelli bono satın alındığı, ihraç tarihinden bir ay geçmeden ... tarafından ... ortaklarına ....nin zorda ve bonoları ödeyemeyecek durumda olduğunun şifahen bildirildiği,
fonlardaki yatırımcının zararını önlemek için ...’nın basiretli tacir ilkesinden hareketle 4 adet yatırım fonunda bulunan ... bonolarının 5.340.000 TL Tik nominal bedelli kısmının ... ve 2.160.000,00-TL'lik kısmının ... tarafından şahsi portföylerine alındığı, 4 adet yatırım fonunda paylan bulunan yatırımcının zararlarını tekeffül edebilmek için bonoların 7.500.000,00-TL’lik kısmının davacılar tarafından satın alındığı, böylece tüm bonolardan kaynaklanan zararın şahsi hesaplara alındığı, bono ihracında bulunan ihraççının 26.05.2015 tarihinde iflas erteleme başvurusunda bulunduğu ve 03.03,2015 tarihinde şirkete kayyım atandığı,
hakkındaki takiplerin tedbiren durdurulmasına karar verildiği ve durumun 09.03.2015 talihinde ...'ta gecikmeli olarak duyurulduğu, yine ... tarafından yapılan 19.03.2015 tarihli... açıklamasında şirketin borçlanma araçlarının işlem görmekten sürekli olarak men edilmesine karar verildiği, davacıların Beyoğlu ..., Noterliği’nin 06.04.2015 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini keşide ederek davalı...'a ağır kusurları ile sebebiyet verdikleri ihraç işleminden dolayı zararlarının tazmini talebinde bulunulduğu, davalının karşı ihtarnamesi ile sorumluluklarının bulunmadığı yolunda olumsuz cevap verdiği,
...Başkanlığı’na yazılan 26.05.2015 tarih ve ... saydı yazı ile sorumluluğu bulunan aracı kurum ile ilgili gereken İşlemlerin yapılması ve zararın ... tarafından tazmininin sağlanması konusunda talimat verilmesi talebinde bulunulduğu, yine ...ya piyasa dolandırıcılığı ihbarında bulunulduğu, ...’a ihraç işleminde kalan bonoların hangi yatırımcılar tarafından alınmasına aracılık edildiğinin sorulduğu ancak müşteri sırrı nedeniyle cevap verilemeyeceğinin bildirildiği, itfa tarihi olan 15.07.2015 tarihinde bono bedellerinin ödenmemesi üzerine noter kanalı ile gönderilen ihtarname ile ...’den bono bedellerinin ödenmesi talebinin tekrarlandığı,
... tarafından yayınlanan 07.09.2015 tarihli bültende ... ortakları hakkında ... 112/2 uyarınca suç duyurusunda bulunulmasına ve ...’a geç bildirimler/bildirim yapılmaması dolayısıyla idari para cezasına karar verildiği, ... tarafından Kurul karar organının 07.09.2015 tarihli toplantısında ... Yatınm’ın III.39.1 sayılı tebliğin 24/1 b maddesine aykın olarak işin gerektirdiği mesleki özen ve dikkati göstermediği kanaatine ulaşıldığından ...
103 ve 105 uyarınca savunmalarının alınarak işlem yapılmasına, ihraççı şirkete yakın bazı gerçek ve tüzel kişiler tarafindan ihraç öncesi alım yapılması ve talebin olduğu izlenimi verilmesi dolayısıyla TCK 157 ve 158 kapsamında değerlendirilerek Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına, ihraç edilen bonoların itfa edilmemesi sebebiyle ...’m 9.940.998,41-TL menkul kıymet değer düşüklüğü karşılığı ayırdığı göz önünde bulundurularak BDDK’ya bilgi verilmesine karar verildiği,
iflas ertelemesi yargılamasında bazı önemli bilgilerin ortaya çıktığı, mahkemeye yazısında ...,’ye ait hamiline yazılı hisse senetlerinin ....’ın zilyetliğinde olduğu, ... tarafından... aleyhine ortaklığın tespiti davası açıldığı, iflas erteleme davasında borca batıklık gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verildiği, şirketin aktiflerinin borçlarından 25.066.604,22 TL fazla ve borçlarının karşılama oranının %120 olduğunun tespit edildiği, yapılan borçlanma aracı ihracı öncesinde mali ve finansal tablolarla şirketin mali durumunun ilgililerden saklandığı, şirket yakınlan tarafından bonolara talep olduğu izleniminin verildiği,
hileli davranışlarda bulunulduğu, borçlanma araçlarına yatırım yapan gerçek ve tüzel kişilerin zarara uğratıldığı, itfa tarihi 15.07.2015 olan bono bedelleri davacılara halen ödenmemiş olduğundan işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğu, işbu davanın ...’ya ihbarı gerektiği, ... 11 uyarınca ihraç belgelerinde yer alan bilgilerin yanlış yanıltıcı ve eksik olması halinde bundan kaynaklanan sorumluluk için ...
32 maddesinin uygulanması gerektiği, ortaya çıkan zarardan ... ile ...’ın müteselsilen sorumlu olduğu, kamuyu aydınlatma belgelerini hazırlayanların ve imzalayanların 32. madde uyarınca müteselsilen sorumlu olduğu, kanunun 10, maddesi uyarınca izahnamede yer alan yanlış yanıltıcı eksik bilgilerden ihraççıların sorumlu olduğu, zararın söz konusu kişiden tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine halka arz edenler, ihraca aracılık eden lider aracı kurum, varsa garantör ve ihraçının yk üyelerinin zarardan kusurlarına göre ve durumun gereklerine göre zarar kendilerine yükletilebildiği ölçüde sorumlu olduğu,
anılan maddelerden aracı kurum ve ihraççının yanlış yanıltıcı ve eksik bilgilerden sorumlu olduğunun anlaşıldığı, ihraca konu bonoların satışını gerçekleştiren ... ve ... yetkililerinin ihracın gerçekleşeceği tarihten önce davacıların ortağı olduğu ...’e gelerek ....’nin mali ve hukuki yapısının çok iyi durumda olduğunun incelendiğini, herhangi bir mali zorluk içerisinde olmadığını ve güvenilir olduğunu belirterek aracılık ettikleri bonoların satışını sağlamak üzere .... hakkında hazırlanan raporu sunarak ...’nin tanıtımını yaptıkları, ...’nin kredi derecelendirme raporu ve bağımsız denetim raporunun da kendilerine sunulduğu,
kredi notunun A - olduğu ve yükümlülüklerini yerine getirme kapasitesinin uzun vadede düşük kredi riskini içerdiği, finansal yükümlülükleri yerine getirme kapasitesinin güçlü ve kısa dönem kredi notunun Al olduğunun belirtildiği, ... yetkililerinin, ... hakkında ayrıca ...
Mali Tahlil ve İstihbarat Birimi’nden ve ....’nin merkezinin bulunduğu ...bank Adana Mali İstihbarat Biriminden olumlu görüş ve rapor alındığı, tüm bu olumlu sonuçlar nedeni ile ihraç edilen bonoların 12,000.000,00 TL’lik kısmının ...bankası...iştiraki....’in kurucusu olduğu Yatırım Fonları’na alınmasını sağladıkları, 8.000.000 TL’lik bölümünün de diğer müşterilerce alındığının ifade edildiği,
yapılan bu açıklamalara, kamu sermayeli bir banka olan ... ve onun iştiraki olan ....’a olan güven ... ve hükümetin bu konuda genel olarak hükümet teşviki, daha önce bono ihraçlarında temerrüt oluşmaması halinin de etkisiyle 6 ay gibi kısa süreli bir vade için ....’in güven içinde ihraç konusu bonoların bakiye 15.000.000,00 TL’lik kısmım portföy hesaplarına aldığı.
Ancak 10-15 gün sonra ...’nin çeklerinin yazıldığı, bütün kredilerinin kat edildiği ve firma hakkında cebri icra takiplerine başlandığının öğrenildiği, ....’nin maddi zorluklar içerisinde güvenilemez bankaların hesap kat tehdidi altında iç piyasa ve İhracat imkanlarını kaybetmiş, sınai ve ticari faaliyetlerini kaybetmiş bono ihraç edemez ve verilen bilgi ile temin edilen güvenin aksi yönde olduğunun daha sonradan öğrenildiği, ...’tan gizlenen, bilmesi halinde katiyen bono almayacağı bir diğer durumun da 35.000.000,00-TL olarak ihraç edilmiş gösterilen bononun gerçekte 27.000.000,00 TL olarak ihraç edildiğinin anlaşılması olduğu,
sözde bono alıcılarına 8.000.000,00 TL’lik bono aldırılmış olduğu söylenmek suretiyle ....’un aldatıldığı, yüksek miktarda bono almasının sağlanıldığının ihraçtan sonra Öğrenildiği, ihraç işlemleri sırasında manipülasyon yapıldığı, ...nin daha önce .... ile bono ihracı konusunda anlaşma yaptığı, ancak ...i’nin bilgisi ve uyarısı sonucu anlaşmayı iptal ettiğinin öğrenildiği, ... ile yapılan bono ihracını müteakiben ...nin en büyük kredi hacmi ile çalıştığı banka olan ...
Kredi bankasının derhal ....’nin bono satışından elde ettiği gelirden önemli miktarda tahsilat yaptığı, arkasından da kredilerini kat ederek kanuni takibe geçtiği, esasen ihraç esnasında da...’nin zor durumda olduğu, bankalar arasındaki bilgi paylaşımı ve istihbarat birimleri nazara alındığında....bank'ın bu bilgiye ulaşmış olmamasının da düşündürücü olduğu,..'ın 12.000.000,00 TL'lik bonoyu fon hesaplarından çıkararak kendi bilançosuna aldığı, menkul kıymet düşüklüğü sebebi ile BDDK’ya bildirimde bulunulmasına karar verildiği, ...'ın ihraca aracılık işlemlerinde ağır kusurlu olduğu,
GÇS’nin gerçek mali ve fin ansal durumunu gizleyerek Bosphorus’un önemli miktarda bono almasını sağlayan davalıların müteselsil sorumlu olduğu, ...’ın sorumluluğunun TTK 209 kapsamında güvenden doğan sorumluluk olduğu, kamu sermayeli bu kuruma güven duyulduğu, hamiline yazılı pay senetlerini zilyetliğinde bulunduran ortak sıfatını haiz ve...
Tn tüm ortaklık haklarına ve borçlarına sahip hale geldiği, kaldı ki hamiline yazdı hisse senetlerinin zilyetliğe geçirildiği tarihin 17.02.2015 olup bu işlemin bono ihraç tarihinden hemen sonra olduğu iddialarında bulunarak bonoların itfa tarihinde ödenmemesi sebebiyle uğranılan zararın ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.20/04/2016 tarihli tensip ara karar uyarınca davacı tarafa dava dilekçesini ve davalı ....
A.Ş. hakkındaki davasını açıklaması ve dava miktarını bildirmesi ve eksik harcı tamamlaması hususunda süre verilmiş olup, davacılar vekilinin 29/04/2016 tarihli dilekçesi üzerine mahkememizin 23/05/2016 tarihli ara kararı ile davacı tarafın taleplerinin asgari 7.500.000,00-₺ üzerinden belirtildiğinden eksik harcın tamamlanması için davacı tarafa 2 hafta kesin süre verildiği, davacı tarafın anılan ara karar uyarınca 25/05/2016 tarihinde harcı tamamladığına dair sayman mutemedi alındı makbuzunu dosyaya sunmuş olduğu görülmüştür.Davalı .... ve ...
Şirketi usulünce tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekili yargılama aşamasında dosyaya sunmuş olduğu 24/02/2020 tarihli dilekçesinde özetle; davacı tarafın yasada belirtilen hususları yerine getirmediğini, basiretli tacir gibi davranmadığını, ...hükümlerine göre iş bu davada taraf olamayacağını, bu nedenle aleyhine açılan davanın reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili aşamalarda tekrarladığı cevap dilekçesinde özetle; ... tarafından yurt içinde halka arz edilmeksizin satmak üzere bono tahvil ihracı amacıyla SPK’ya başvuru yapıldığı, başvurunun SPK tarafından 30.10.2014 tarih ve 31/1036 sayılı karan ile uygun bulunduğu,
...’nin ihraç belgesinin onaylandığı, buna göre 1 yıl süre boyunca ihraç tavanı 35.000,000,00-TL’ye kadar sermaye piyasası aracının satılabileceği, SPK tarafından verilen ihraç belgesi çerçevesinde ....tarafından 16.01.2015 tarihinde 35.000.000,00 TL nominal tutarlı 177 gün vadeli bononun borsa dışı nitelikli yatırımcılara satış yöntemiyle gerçekleşen satışının aracılık sözleşmesi çerçevesinde ....rım aracılığıyla gerçekleştirildiği, ... tarafından ...’nin .... ihraç başvurusuna yönelik herhangi bir hizmet verilmediği, yalnız satışa aracılık hizmetlerinin verildiği,
bonoların 15,000.000,00 TL tutarlık kısmının....’in yönetmekte olduğu kurucuları ....ve ... olan portföy tarafından satın alındığı, bonoların 10.375.742,00 TL nominal bedelli kısmının ise ...’ın yönetmekte olduğu kurucusu ...
Bankası olan B tipi likit yatınm fonları portföylerine satın alındığı, Şubat 2015 sonlarına doğru ...’nin mali durumunun bozulmasının ortaya çıkması üzerine söz konusu bonoların portföy sözleşmeleri çerçevesinde ....bank’ın kurucusu olduğu yatırım fonları tarafından satın alındığı, daha sonra yatırım fonları tarafından ....’a satıldığı, 09.03.2015 tarihinde .... tarafından İflas talebiyle mahkemeye başvurulduğunun ....’ta ilan edildiği, (itfa) vade tarihi 15.07.2015’te bono sahiplerine herhangi bir ödeme yapılmadığı;
..... tarafından ifasında temerrüde düşülen bonoların ihraç sürecine ilişkin olarak .... tarafından cezai ve idari denetim yürütüldüğü, buna göre .... yöneticileri ....ve ... hakkında mali ve finansal tabloların kasıtlı bir şekilde gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi sebebiyle suç duyurusunda bulunulmasına, ihraçta derecelendirme kuruluşu .... ...AŞ hakkında yapılan inceleme sonucunda mevzuata aykırı derecelendirme faaliyetleri nedeniyle şirketin derecelendirme faaliyetlerinin 2 yıl boyunca askıya alınmasına, ihraçta bağımsız denetim faaliyeti yürüten ....
AŞ hakkında sorumlu başdenetçi ortak ....hakkında idari tedbir ve para cezası uygulanması bakımından savunması alınmasına karar verildiği, . maddesinde bağımsız kuruluşlarının görevleri kapsamında denetledikleri finansal tablo ve raporların mevzuata uygun olarak denetlenmemesi nedeniyle doğabilecek zararlardan raporu imzalayanlarla birlikte sorumlu olduğu belirtilerek sorumlu olan kuruluşların belirtildiği, bu kararda ayrıca yapılan borçlanma aracı ihracı öncesinde gerçeğe aykırı olarak düzenlenen mali ve finansal tablolarla şirketin gerçek mali durumunun ilgililerden saklandığı,
bono ihracının başarılı şekilde gerçekleştirilmesi için şirket yöneticilerine yakın bazı gerçek ve tüzel kişilerce ihraç öncesi alım yapılarak bonoya talep olduğu izlenimi verilmesi bu suretle hileli davranışlarda bulunulması kendilerine haksız menfaat sağlanması gerekçesiyle GÇS yöneticileri hakkında TCK 157 ve 158 uyarınca suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiği, .... israfından 02.10.2015 tarihinde ... hakkında idari para cezası uygulanmasına, 04.02.2016 tarihinde ....
AŞ hakkında idari para cezası uygulanmasına ve bağımsız denetim yetkisinin iptaline karar verildiği, ....
AŞ ortak başdenetçisi .... hakkında bağımsız denetim yapmasının süresiz olarak yasaklanmasına karar verildiği, ... hakkında henüz herhangi bir işlem tesis edilmediği; ....’nin iflas erteleme davasının reddolunduğu, bonoların vadesinde ödenmemesi sebebiyle ... tarafından .... aleyhine bono bedelleri tutarında ilamsız icra takibine girişildiği, davacıların dava dilekçesinde sorumluluğun .....yöneticilerinde olduğuna ilişkin .... tespitlerinin gözardı edilerek sorumluluğun ...’da olduğunun iddia edildiği,
ikinci olarak davacılar dava konusu bonoları ihraç sırasında almamış olmalarına rağmen ihraçta satın almışlar gibi dava dilekçesi kurguladıkları, .... 'a yöneltilen iddiaların gerçeği yansıtmadığı, davanın reddi gerektiği, davalı tarafından mevzuata uygun hareket edilmiş olduğu, .... île ... arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığı ve davaların ayrılması gerektiği, davacıların işbu davada taraf sıfatı bulunmadığı, davanın reddi gerekliği, ihraç sırasında bonoların ....tarafından yönetilen ve kurucuları ....ve ... olan yatırım fonları tarafından satın alındığı,
bonoların davacılar tarafından ihraçta değil ikincil piyasada satın alındığı, mevzuatta portföy yatırım şirketi ortaklarına satın alma yükümlülüğü yüklenmediği, davacıların bonoların ödenmesinde güçlük yaşayacakları bilinci ve kendi risk algılan çerçevesinde bonolan satın aldıkları, davacılar ile davalı arasında hukuki ilişki veya kanundan ve sözleşmeden kaynaklanan bir talep hakları bulunmadığı, davanın taraf sıfatı yokluğu sebebi ile reddedilmesi gerektiği, davacıların hukuki yararı bulunmadığı,
davacıların talep sonuçlannı ve her bir davalıya karşı iddialarını açıklamaları gerektiği, borçlanma araçları tebliğinin 3üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendine göre bononun ihraççılarnı borçlu sıfatıyla düzenleyip sattığı ve nominal değerinin vade tarihinde yatırımcıya geri ödenmesi taahhüdünü içeren borçlanma aracı olduğu, yurt içinde halka arz edilmeksizin satılmak üzere ihraç edilmiş ve nitelikli yatırımcılara satılmış olduğu,
davalının birincil piyasada aracılık işlemi yaptığı, borsada işlem görmesi mümkün olan bu senetlerin nitelikli yatırımcılar arasında alınıp satılmasının İkinci el piyasa işlemleri çerçevesinde değerlendirileceği, davacıların .... aracılığı ile satın alma gerçekleştirmedikleri, sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin satışında aracılık işlemlerinin ihraççı ile yatırım kuruluşu arasında imzalanacak aracılık sözleşmesi hükümlerine göre yürütüldüğü, SPK II-15,1 sayılı Özel durumlar tebliği’nde dördüncü bölümde nitelikli yatırımcılara satışa dair ihraçlara ilişkin esasların belirlendiği,
ihraçta satışa aracılık eden aracı kuruma herhangi bir yükümlülük getirilmediği, Halka arz edilmeksizin ihraçta aracı kuruluşun esas rolünün sermaye piyasası araçlarının yatırımcılara satışına aracılık etmekle sınırlı olduğu, satışın tamamlanması ile ...'ın aracılık ile ilgili fonksiyonunun tükendiği, mevzuat hükümlerine uygun hareket edildiği, sermaye piyasası araçlarının halka arzında izahname düzenlenmesi zorunlu olup izahnameden sorumluluğun kanunun 10. maddesinde düzenlendiği, yalan yanlış yanıltıcı bilgilerden ihraççılarını sorumlu olduğu,
aracı kuruluşların ise durumun gereklerine göre zarar kendilerine yüklenebildiği ölçüde sorumlu olduğu, somut olayda bonoların halka arz edilmeksizin satıldığı, burada ise ihraç belgesi düzenlenmesi zorunlu olup ihraç belgesinden sorumluluğun ise kanunun 11/3 maddesinin atfı ile 32inci maddesi kapsamında düzenlendiği, buna göre ihraç belgesi hazırlayanlar ve belgeler kendi adına imzalanan tüze! kişilerin sorumlu olduğu, ... un ise ihraç belgesinde bir onayı ve imzası bulunmadığı gibi ihraç belgesinin hazırlanmasına da bir katkısı bulunmadığı, bu esnada .... ile .... arasında bir hukuki ilişki bulunmadığı,
öte yandan kanunun 63. maddesinde denetleme ve derecelendirme kuruluşlarının rapordaki yanlış yanıltıcı ve eksik bilgilerden sorumlu oldukları, sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin satılması halinde ihraç belgesi düzenlenmesi ve sermaye piyasası araçlarının satışından nitelikli yatırımcılara karşı sorumluluğun ihraç belgesini imzalayanlar ile derecelendirme denetim ve değerleme kuruluşlarında olduğu, davalının sayılan kimselerden olmadığı,
Kanunun 32. maddesinde kamuyu aydınlatma belgelerinde sorumluluğun düzenlendiği ve bu bilgilerin yanlış yanıltıcı ve eksik olmasından kast ve ağır ihmali bulunmadığını kanıtlayan kimselerin sorumlu olmayacağının hükme bağlandığı,
zarar ile fiil arasında illiyet bağı kurulması gerektiği, buna göre, yanlış yanıltıcı eksik bilgiler içeren İzahnamenin geçerlilik süresi boyunca diğer kamuyu aydınlatma belgelerinin kamuya açıklandığı tarihten hemen sonra ilk halka arzdan ve borsada satın alınan veya satılan sermaye piyasası araçlarının gerçeğe uygun bilgilerin ortaya çıktığı tarihten hemen sonra borsada satılması veya satm alınması üzerine yatırımcıların ma (varlıklarında meydana gelen zarar halinde ileri sürülecek tazminat taleplerinde kamuyu aydınlatma belgesi ile zarar arasında illiyet bağının kurulmuş sayıldığı,
madde 32 fıkra beş uyarınca sermaye piyasası araçlarının alım veya satımının kamuyu aydınlatma belgelerine dayanmaması ve sermaye piyasası araçlarının alım veya satımının kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan bilgilerin yanlış yanıltıcı ve eksik olduğunun bilinmesine rağmen yapılması halinde tazminat taleplerinin reddedileceği, ....’ın aracı kurum olarak ilgili madde gereği sorumluluğu olmadığı davacıların izahname ile ihraç belgesinden sorumluluğu birbirine karıştırdığı,
Davacıların .... metal hakkındaki durumu bilerek ve kamuyu aydınlatma amacıyla yayınlanan belgelere dayanmadan bonoları ikincil piyasadan satm aldıkları ve herhangi bir tazminat talebinde bulunma hakkına sahip olmadıkları, kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan zarar taleplerinin altıncı fıkra uyarınca altı ay içerisinde zamanaşımına uğrayacağı, bonoların ihracından ve bedelin ödenmemesinden....
Yatırımın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, bonoların ihracında yalnız aracılık rolü olup bonoya dair bir taahhüdü bulunmadığı, ...
Yatınm’a izafe edilebilecek herhangi bir kusur da bulunmadığı, bonolara ilişkin yatırım tavsiyesinde bulunulmadığı, ödeme garantisi de verilmediği, ihraççı şirketin gücüne ilişkin bir bilgi de verilmediği, sadece satışa aracılık edildiği ve bonoların ödenmemesinde sorumluluk söz konusu olmadığı gibi kendisinin de zarara uğramış bîr alacaklı durumunda olduğu, bonoları satın alanın kendi yatırım kararı çerçevesinde temerrüt riskini üstlenerek satın aldığı, zararın muhatabının ....
Metal olduğu, satın alanların nitelikli yatırımcı olduğu, ... un kusurlu davrandığına dair iddiaların hukuki dayanağı bulunmadığı,.....tarafından sözleşmenin hangi sebeple feshedildiğine dair davalının bilgi sahibi olmadığı, bankaların arasında bilgi paylaşımının müşteri sırrı ve bankacılık sırrı hükümleri çerçevesinde olanaklı olmadığı, bir yatırım kuruluşunun çalışmaktan vazgeçtiği müşteri ile diğer bir yatırım kuruluşunun çalışmaya başlamasının olağan bir durum olup rekabetten dolayı bu tür durumların mümkün olduğu ve bilgi alınmasının da mümkün olmadığı,
.... tarafından onaylanan ihraca aracılık edilmesinin mümkün olduğu böyle bir araştırma yapılmasının mutat olmadığı, ... tarafından ikinci) piyasada satın alman sermaye araçları için menkul kıymet değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasının yapılması gereken mutad muhasebesel bir işlem olup davalının kusurunu göstermeyeceği, halka arz edilmeksizin yapılan ihraçlarda yatırım kuruluşlarının rolünün oldukça sınırlı olduğu, yatırım kuruşu olmadan da satış yapılabileceği, yatırımcıların taleplerinin alınması kaydileştirme işlemlerinin yürütülmesi gibi şekli işlemlerin yerine getirildiği,
halka arz edilmeksizin ihraçlarda böyle bir sorumluluk öngörülmediği ve böyle bir durumda aracı kurumdan halka arzdaki gibi bir inceleme yapılmasının da beklenemeyeceği, .... onaylı bağımsız denetimden geçmiş denetim ve derecelendirme raporuna dayanılarak işlem yapıldığı, .... tarafından onaylanan ihraç belgesindeki bilgiler çerçevesinde hareket edildiği, davacıların iddiası aksine herhangi bir telkin ve güven oluşturma söz konusu olmadığı,
zaten durum bilinse davalının kendi yönetmekte olduğu .. fonlarına da bu bonoları satın alarak zarara uğramayacağı, davalı tarafından ....ı’na uygun hareket edildiği ve azami dikkat ve basiretin gösterildiği, ... denetimindeki yorumun denetimi yapan uzmanın kişisel görüşünü yansıtmakta ve herhangi bir hukuki dayanağı da bulunmadığı, ... tarafından davalı aleyhine herhangi bir yaptırım tesis edilmediği, .... metal hisselerinin ...’a bırakılma sebebinin danışmanlık sözleşmesi kapsamında finansman işlemlerinin yürütülmesine olanak sağlanması olduğu, hisseleri mülkiyetine alma iradesi bulunmadığı,
karşılıklı ihtarnameler İle hisselerin ....teslim edileceği bildirilmiş ve danışmanlık sözleşmesinin feshedilmiş olduğu, payların ...ye ait olduğu, kaldı ki tüzel kişilik çerçevesinde anonim şirket ortağı olunsa dahi ortaklık borçlarından tüzel kişilerin sorumluluğu bulunmadığı, bonoları satın alanların nitelikli yatırımcı olup kendi menfaatlerini koruyabilecek ve üstlendikleri riskleri anlayabilecek uzmanlığa sahip olduğu,
nitelikli yatırımcının 11-5.2 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebligi’nin 4üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendinde ....’nın yatırım kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerinde tanımlanan ve talebe dayalı olarak profesyonel kabul edilenler de dahil profesyonel müşteriler olarak tanımlandığı, ...’nın 111.39-1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ’in 31 ve 32inci maddelerinde bunların belirtilmiş olup portföy yönetim şirketleri ile kollektif yatırım kuruluşlarının bu kapsamda bulunduğu, ....’in nitelikli yatırımcı olduğu,
31. madde uyarınca bu kimselerin kendi yatırım kararlarını verebilecek ve üstlendiği riskleri değerlendirebilecek tecrübe, bilgi ve uzmanlığa sahip müşteri olarak tanımlandığı, içeriği ... tarafından belirlenen ve ....bonolarının ihracında nitelikli yatırımcılar tarafından imzalanan sermaye piyasası araçlarında yatırım yapan nitelikli yatırımcı beyanından, ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının devlet güvencesi altında olmadığı ve anaparanın yitirilmesi dahil çeşitli yatırım risklerinin bilindiğinin taahhüt edildiği,
yine buna göre bu yatırımı yaparken ihraç edilen sermaye piyasası araçları ve ihraççı hakkında bilgileri ihraççıdan talep etme haklarının olduğunu bildiğini beyan ettiği, ihraççının yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde haklarının genel hükümler çerçevesinde aranması gerektiğinin bilindiği, kendi iradesi ile yatırım yaptığı ve üstlendiği risk nedeniyle uğranabilecek zarardan sorumlu olduğunun beyan edildiği ifadelerinin beyannamede yer aldığı,
nitelikli yatırımcının üstlendikleri riskleri anlaması ve gerekli araştırmayı kendisinin de yapması gerektiği, zarar oluşması halinde bunu genel hükümler çerçevesinde ihraççıdan talep etmesi gerektiği, ....l’in yönettiği fonlara yaptığı tüm alım satım işlemlerinde gerekli dikkat ve özeni göstermesi, araştırma yapması ve somut verilere dayanması yükümlülüğü altında olduğu ve bu yükümlülüğün Sermaye Piyasası Mevzuatından kaynaklandığı, davacıların ise herhangi bir araştırma yapmaksızın satın aldıklarım beyan ettikleri ve davalıyı sorumlu tuttukları, sadece satışa aracılık eden davalıya herhangi bir sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığı,
hakim şirketin ancak toplum ve tüketici üzerindeki güvenden sorumlu olduğu, nitelikli yatırımcıya karşı sorumlu tutulamayacağı, zarann .... talep edilmesi gerektiği, ayrıca .....yöneticilerinin hukuka aykırı hareket ettiğinin ... tarafından tespit edildiği ve zarardan onların da sorumlu olduğu, davacıların bunlar yerine davalıdan talepte bulunmasının kötü niyetli olduğu, yine bağımsız derecelendirme ve denetleme şirketlerinin sorumluluğu bulunduğu, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığı savunmalarında bulunarak davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesi 31/12/2020 tarih 2016/347 Esas - 2020/805 Karar sayılı kararında;"Dava, ihraç edilen Sermaye Piyasası Borçlanma Araçlarının vadesinde itfa edilmemesi dolayısı ile uğranılan zararın sorumluluğu bulunduğu iddia olunan ihraççı ve aracı kuruluştan müteselsilen tahsili talebine ilişkindir.Mahkememizce, taraflarca delil olarak gösterilen Bakırköy 7. ATM'nin 2015/185-965 E.K. sayılı dosyası, İstanbul 16. ATM'nin 2016/383 esas sayılı dosyası, Bakırköy 6. ATM'nin 2015/1196-2016/491 E.K. sayılı dosyası, Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/114 esas sayılı dosyası, İstanbul 18. ATM'nin 2016/946 esas sayılı dosyası,
ilgili kurumlardan davaya konu bonoların ihracı ve satış işlemlerine ilişkin kayıtlar, inceleme raporları getirtilmiş, taraflarca delil olarak sunulan sözleşmeler, ihtarnameler, hukukî mütalaalar vs. tüm deliller incelenmiştir. Uyuşmazlık konularının tespiti için dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mali müşavir..., Prof.
Dr. ..., Teftiş Kurulu Başkanı... tarafından tanzim olunan 09/07/2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunun sonuç kısmında "...a- Davacıların, sayın Mahkemenizce davacı sıfatı kabul edilmemesi halinde bir zararları yoktur. b- Davacıların, sayın mahkemenizce davacı olabileceği kararı verilmesi halinde zararları, ellerindeki tahvillerin nominal değeri olan; ...'ın 5.340.000,00-TL ...'in 2.160.000,00-TL, - Ve bunlara ilave olarak, Bonoların itfa tarihinden (15.07.2015). eksik harcın İkmal edildiği tarih olan 25.05.2016'ya kadarki ticari avans dan ibaret olup, buna göre:- ...’ın detayı aşağıda hesaplandığı üzere.
5.340,000,00 Tl. bono anapara ve bu tutar üzerinden Merkez Bankası avans faiz oranı ile 490.612,50-TL faiz olmak üzere toplam zararının 5,380.612,50-TL olduğu, ...'in detayı aşağıda hesaplandığı üzere, 2.160.000,00-TL bono anapara ve bu tutar üzerinden ...bankası avans faiz oranı ile 198.450,00-TL faiz olmak üzere toplam zararının 2.358.450,00-TL olduğu, 2- Davacıların ve davalıların sözleşme ve yasa kapsamına göre sorumlu oldukları miktarın tespiti; a- Dava konusu olayda bonolar halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara satılmıştır.
Bahse konu olan bonoların geri ödenmemesinden sorumlu olan tarafın, birincil olarak ihraççı şirket olan ...'in olduğu, b- Yukarıdaki bölümlerde hem ... Mevzuatı hem de teknik bilgilerle açıklamaya çalıştığımız üzere takdiri mahkemeye ait olmak üzere ...'a husumet yöneltilemeyeceği..." yönünde görüş bildirilmiştir.
Davanın niteliği ve dosya kapsamına göre davacı tarafın yeni heyetten rapor alınması talebi kabul edilerek dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Doç. Dr. ......, Dr. ., Prof.
Dr. ......., bankacı ..., yeminli mali müşavir ....tarafından tanzim olunan 27/01/2020 tarihli bilirkişi kurulu raporunun sonuç kısmında "...1- Kamuyu aydınlatma belgesinden sorumlu olanların başında ihraççı gelmekte olup ihraççının satıcı, yatırımcının ise alıcı olması sebebiyle, bu satım ilişkisinde satıcı rolündeki ihraççı davalı ...’nin yatırımcıların uğradığı zarardan sorumlu olduğu, 2-Aracı yatırım kuruluşu davalı .... yönünden, ...
32’de atıf yapılan ...10/1’de zararın söz konusu kişilerden (ihraççıdan) tazmin edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması hâlinde; halka arz edenler, ihraca aracılık eden lider aracı kurum, varsa garantör ve ihraççının yönetim kurulu üyelerinin kusurlarına ve durumun gereklerine göre zararlar kendilerine yükletilebildiği ölçüde sorumlu oldukları, bu düzenleme çerçevesinde, yalnız satışa aracılık etmesi, kamuyu aydınlatma belgelerinde imzası bulunmaması ve İhraçta yer almaması halinde davalı yatırım kuruluşu ...'ın...
32 ve 10 maddelerinde yer alan sorumluluk rejimine dahil edilemeyeceği, 3- Aksi kabulde ise, ...
32/5, b’de, kamuyu aydınlatma belgelerinin yanlış, yanıltıcı veya eksik olmasından kaynaklanan tazminat talebinin, sermaye piyasası araçlarının alım veya satımının kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı veya eksik olduğu bilinmesine rağmen yapılması halinde reddedileceği hükmü doğrultusunda, rizikosu kendi üzerinde olmak üzere sermaye piyasası araçlarının vadesinde ödenmeyeceği,
ihraççının ödeme gücüne ilişkin kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan bilgilerin doğru olmadığını bilerek bu araçları satın aldığını ifade eden davacıların tazminat talep haklarının ileri sürülemeyeceğinin Sayın Mahkemenizin hukuki değerlendirmelerine sunulduğu, davacıların davalı yatırım şirketinden ve diğer sorumlulardan ...
32 hükmü uyarınca şahsi talep hakkını haiz olmadığı, kendileri ile yatırım kuruluşu arasında sözleşme ilişkisi de söz konusu olmadığından genel hükümlere dayanan sorumluluk talebinin koşullarının bulunmadığı, 4- Davalılardan ...’ın genel hükümler uyarınca haksız fiil temelli sorumluluğunun bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekliği, davacıların yatırım kararlarının gerçek olmayan bilgilerin paylaşılması suretiyle etkilenmesi hukuka aykırı bir fiil teşkil etse dahi bu fiilleri ispatlayan vasıtalara dosya kapsamında yer verilmediği; ayrıca davacıların bu fiile maruz kalan mağdurlar olmadıkları;
haksız fiilin şartlarının oluştuğu kabul edildiği takdirde ise nitelikli yatırımcı konumundaki kimselerin müterafik kusurunun da zarardan sorumluluğun takdirinde dikkate alınması gerekeceği..." yönünde görüş bildirilmiş olup, bilirkişi raporu ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli kabul edilerek düzenlenen raporlarda yer alan ve mahkememizce hükme dayanak yapılan hususlar aşağıda tartışılmıştır. Tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davalı.....
A.Ş.'nin yurt içinde halka arz edilmeksizin satmak üzere tahvil/bono ihracı amacı ile 04/09/2014 tarihinde ... (....)'ya başvuruda bulunduğu, davalı ...öz konusu borçlanma ihracına ilişkin aracılık işlemleri için davalı ..... A.Ş. ve ...A.Ş. arasında 30/09/2014 tarihli sözleşme imzalandığı, davalı ..... A.Ş.'nin ...'ya yaptığı başvurunun ...un 30/10/2014 tarih ve 31/1036 sayılı kararı ile uygun bulunarak davalı ...
A.Ş.'nin tahvil/bono ihracına ilişkin ihraç belgesinin onaylandığı, buna göre ihraç belgesi ile verilen ihraç tavanının 35.000.000,00-₺ nominal değerli olduğu ve onay tarihinden itibaren 1 yıl süre ile yurt içinde halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara azâmi 3 yıl vadeli satılabileceği, davalı ...... A.Ş.'nin söz konusu bono ihracına ilişkin aracılık işlemlerinin 30/09/2014 tarihli sözleşme ile ...,.
A.Ş. tarafından yürütülmekte iken anılan sözleşmenin 03/12/2014 tarihinde karşılıklı anlaşılarak feshedildiği, bu kez bonoları ihraç eden kuruluş (ihraççı) sıfatı ile .... ..... A.Ş. ve ihraca aracılık edecek kuruluş (aracı kurum) sıfatı ile davalı .... A.Ş. arasında 03/04/2014 tarihli aracılık sözleşmesinin imzalandığı, anılan sözleşmenin konusunun ihraççının ihraç etmeyi planladığı 35.000.000,00-₺'na kadar nominal tutardaki bonoların davalı ....
A.Ş. tarafından ....,...("..." veya "Kurul") tebliğleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde nitelikli yatırımcılara satışa aracılık edilmesi olduğu, anılan sözleşmenin 6.2.6 hükmünde aracı kurumun bonoların ödenmemesinden sorumluluğunun bulunmadığının kararlaştırıldığı, anılan sözleşmenin yanı sıra danışman hizmeti alan sıfatı ile davalı ......
A.Ş. ve ortakları..., ..., ... ve danışmanlık veren sıfatı ile davalı ....A.Ş. arasında 06/03/2015 tarihli danışmanlık sözleşmesi imzalandığı, anılan sözleşmenin konusunun danışman ve ortaklarının davalı .....
A.Ş.'nin mevcut ve/veya çıkartılacak paylarının, paylara bağlı opsiyon, warant vb. finansal hakların ve/veya maddi ve/veya gayrimaddi varlıklarının ve/veya haklarının bir kısmının veya tamamının satılması konusunda danışman tarafından taraflara münhasır danışmanlık hizmetleri verilmesi olduğu, davalı ....
A.Ş.'nin ... tarafından onaylanan ihraç belgesi uyarınca borçlanma aracı ihracının 16/01/2015 tarihinde davalı ... tarafından gerçekleştirildiği, ihraç edilen bonoların vade başlangıç tarihinin 19/01/2015, itfa tarihinin 15/07/2015 olarak belirlendiği, ...
A.Ş. yönetim kurulunun 12/11/2014 tarihli yönetim kurulu kararı ile 21/01/2015 tarihinden itibaren borsada borçlanma araçları piyasası kesin alım satım pazarında kot dışı olarak işlem görmesine izin verildiği, söz konusu 35.000.000,00-₺ nominal değerli (...) kodlu bonoların davalı .... A.Ş. aracılığı ile nitelikli yatırımcılara satışının gerçekleştirildiği, satış aşamasında ...'un yönettiği ... ve ....'a ait yatırım fonlarının 15.000.000,00-₺ tutarında .... Bank Grubunun (....
Bankası ...., ... A.Ş. ve ....ınıflandırılmıştır) 12.125.742,00-₺ tutarında ...'ün 4.250.000,00-₺ tutarında, ....8,00-₺ tutarında, ....z'ın 487.882,00-₺ tutarında, ......'ın 505.148,00-₺ tutarında, ...'un 510.000,00-₺ tutarında bono alımı yaptığı, elde edilen gelirin davalı .... A.Ş.'nin ...
Bank hesabına 19/01/2015 tarihinde yatırıldığı, hesapta vade başlangıç tarihinin de 19/01/2015 olduğu,...'ün 19/01/2015 tarihinde almış olduğu bonoların tamamını aynı gün yani 19/01/2015 tarihinde ...'ın, ...'ın ve ...A.Ş.'nin 16/01/2015 tarihinde almış oldukları bonoların tamamını 21/01/2015 tarihinde, ... firmasının 19/01/2015 tarihinde almış olduğu bonoların tamamını 21/05/2015 tarihinde elden çıkarttıkları, bu bonoların tamamının davalı .....
A.Ş. tarafından geri alındığı ve adı geçenlere 19/01/2015-21/01/2015 tarihlerinde 7.465.000,00-₺ tutarında bono geri alımı ödemelerinin yapıldığı, esasında adı geçenlerin gerçek bono yatırımcısı olmadığı, davalı ..... A.Ş.'nin ortaklarının tanıdıkları oldukları, onlarla yapılan bu işlemlerin ihraç edilen bonolara talep olduğu izlenimi uyandırmak ve başka yatırımcıları bono almaları için aldatmaya yönelik işlemler olduğu, diğer yandan davalı .....
A.Ş.'nin 31/12/2013 tarihinde ... şirketi ile 31/12/2013 tarihinde bağımsız denetim sözleşmesi imzaladığı ve adı geçen şirket tarafından düzenlenen 21/08/2014 tarihli raporda şirketin 2012 ve 2013 yıllarında zarar ettiğinin açıklandığı, davalı .... A.Ş.'nin daha sonra....A.Ş.'ye aynı dönem için bağımsız denetim raporu hazırlattığı ancak davalı ..... A.Ş. ile ..... A.Ş. arasında imzalanan bağımsız denetim sözleşmesi bulunmadığı,.....
A.Ş. tarafından hazırlanan 01/09/2014 tarihli raporda ise şirketin 2012 ve 2013 yıllarında kâr ettiğinin açıklandığı, davalı .... A.Ş.'nin bono ihracı için...'ya başvururken sadece finansal durumunu iyi gösteren ... A.Ş. tarafından hazırlanan raporu sunduğu, esasında finansal durumunun bu raporda yer aldığı şekilde olmadığı, davalı ....
A.Ş.'nin 26/02/2015 tarihinde borca batık olduğunu bildirerek Bakırköy 7. ATM'nin 2015/185 esas sırasında iflasın ertelenmesi talebi ile dava açtığı ve mahkemenin 03/03/2015 tarihli kararı ile şirkete kayyım atanmasına ve İİK 179-A maddesi uyarınca şirket hakkında yapılmış veya yapılacak icra takipleri ile ihtiyati haciz ve tedbir uygulamalarının tedbiren durdurulmasına karar verildiği, davalı.....
A.Ş.'nin batık hale geldiğinin, sermayesinin karşılıksız kaldığının, bu nedenle iflas erteleme talebinde bulunduğunun, 09/03/2015 tarihinde ...'ta duyurulduğu, Bakırköy 7. ATM'nin yukarıda yazılı tedbir kararının da 10/03/2015 tarihinde kamuya açıklandığı, ...'taki bu duyuru ve özel durum açıklamalarının (...) ardından söz konusu (...) kodlu bonoların 19/03/2015 tarihinden itibaren işlem görmekten sürekli olarak men edildiği, itfa tarihi olan 15/07/2015 tarihinde ödenmediği ve davalı ....
A.Ş. tarafından söz konusu bonolara ilişkin itfa yapılamayacağının 24/07/2015 tarihinde kamuya duyurulduğu sabittir. Davalı ....
A.Ş.'nin yukarıda yazılı hukuka aykırı eylemleri nedeni ile ortakları ve aynı zamanda yönetim kurulu başkan ve üyeleri olan ..., ...ve .... hakkında atılı Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı ve özel belgede sahtecilik suçlarından cezalandırılmaları talebi ile Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/114 esas sırasında dava açıldığı, anılan davanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Diğer yandan ..
Bankası ....'nın 26/02/2015 tarihli yönetim kurulu kararı çerçevesinde bankanın itibarının korunması ve fon yatırımcısının engellenmesi amacı ile bu bankaya ait fonlardaki davalı ..... A.Ş.'nin bonolarının ... Portföyüne devredildiği, 12.125.742,00-₺ nominal bedelli bononun itfa edilmemesi üzerine davalı ...
A.Ş.'nin 9.940.998,41-₺ menkul kıymet değer düşüklüğü karşılığı ayırdığı, dolayısı ile bu tutar kadar kamu zararının oluştuğu, bu nedenlerle öz kaynaklarının 50.319.041,60-₺'den 41.028.995,97-₺'ye düştüğü, davalı ... A.Ş.'nin zarar tutarının tahsili talebi ile davalı ..... A.Ş. aleyhine ... sırasında ilâmsız icra takibi başlattığı, takibin derdest olduğu anlaşılmıştır. ...
A.Ş. (...) tarafından yönetilen 4 yatırım fonuna alınan toplam 15.000.000,00-₺ nominal bedelli bonoların da 5.340.000,00-₺'lik nominal bedelli kısmının davacı ..., 2.160.000,00-₺'lik nominal bedelli kısmının davacı ..., geri kalan 1.300.000,00-₺'lik nominal bedelli kısmının dava dışı ..., 5.340.000,00-₺ nominal bedelli kısmının dava dışı ... tarafından satış bedelleri banka yolu ile ödenmek sureti ile kendi şahsi portföylerine alındığı, davacı ..., davacı ... ve dava dışı ...'in ...'un ortakları olduğu, adı geçen ... ile ...'in İstanbul 16. ATM'nin 2016/383 esas sırasında davalı ...A.Ş. ve ...
Ya.... A.Ş. aleyhine mahkememizin iş bu davasına konu edilen olaylara dayalı olarak tazminat talebi ile dava açmış oldukları, anılan davanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Davacı ... ve ... mahkememizde görülen iş bu davada; ihraç tarihinden 1 ay geçmeden davalı ...... A.Ş. tarafından ....'un ortaklarına davalı ....
A.Ş.'nin zorda ve bonoları ödeyemeyecek durumda olduğunun şifaen bildirildiğini, fonlardaki yatırımcının zararını önlemek için Sermaye Piyasası Kanunu'nun basiretli tacir ilkesinden hareketle davalı ... A.Ş.'nin bonolarının davaya konu kısmını kendi şahsi portföylerine aldıklarını, davalı ..... A.Ş.'nin basiretli tacir olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının ödenme kabiliyetini ve ihraççı davalı ....
A.Ş.'nin ekonomik durumunu araştırma yükümlülüğüne aykırı davrandığını, kamuyu aydınlatma belgelerinden sorumluluğunun bulunduğunu, itfa tarihinde ödenmeyen borçlanma araçlarının satın alınmasında katkısı olan ..'ın alıcıları yönlendirdiğini, güven telkin ettiğini, ihraç belgelerini imzalamamış olsa da ... 10 ve 32 maddeleri uyarınca ve genel hükümlere göre davalı ihraççı şirket ile zarardan müteselsilen sorumlu olduğunu öne sürmüştür. Davalı ....
A.Ş. ise; davacılar ile aracılık işlemleri yapılmadığını, aracılık sözleşmesinin ... şirketi ile yapıldığını ve senetleri daha sonra ...'tan devralan davacılarla aralarında akdi bir bağ bulunmadığı için davacıların taraf sıfatının dahi bulunmadığını, ... ile ... arasındaki sözleşmeye göre ...'ın ihraç edilen senetlerin ödenmemesinden sorumluluğunun bulunmadığının kararlaştırıldığını, ihraç edilen senet bedellerinden davalı ...orumlu olduğunu, satışın nitelikli yatırımcılara yapıldığını, halka arzdan farklı olarak bu satış türünde yatırım kuruluşlarına yükümlülük getirilmediğini,
borçlanma araçlarının satın alınması için tavsiyede bulunulmadığı gibi ödeneceğine ilişkin bir taahhüt de verilmediğini, ayrıca davanın .. 32/4 maddesi uyarınca 6 aylık zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını savunmuştur. Davada talep, .. md. 32 ve genel hükümlere dayalıdır. Her ne kadar ...
32/4 hükmüne dayalı tazminat istemi zararın doğduğu tarihten itibaren 6 ayda zamanaşımına uğrar ise de genel hükümlere göre tazminat talep hakkı iş bu davada TBK'da düzenlenen sözleşme ilişkisi ve haksız fiil sorumluluğuna dayandırıldığından dava tarihi itibari ile yasal zamanaşımı süresinin dolmamış olduğu anlaşılmakla davalı .. A.Ş.'nin zamanaşımı def'i kabul edilmemiştir.
Somut olayda uyuşmazlığın çözümü için öncelikle "Borçlanma Araçları" üzerinde durularak ...'nun konuyu ilgilendiren 10 ve 32. maddeleri kapsamında davalıların sorumluluklarını oluşturan eylemlerinin olup olmadığının tespiti gerekmektedir. ...nun 2-31.1 sayılı Borçlanma Araçları Tebliği md. 3/c bendinde borçlanma araçları.
"İhraççıların bu tebliğ hükümlerine göre borçlu sıfatı ile düzenleyerek ihraç ettikleri tahvilleri, paya dönüştürebilir tahvilleri, değiştirilebilir tahvilleri, bonoları, kıymetli maden bonolarını ve bu tebliğin 34. maddesi çerçevesinde niteliği itibari ile borçlanma aracı olduğu kurulca kabul edilecek sermaye piyasası araçları" olarak tanımlanmakta olup, aynı fırkanın (b) bendinde ise bono.
"İhraççıların bu tebliğ hükümlerine göre borçlu sıfatı ile düzenleyip sattığı ve nominal değerinin vade tarihinde yatırımcıya geri ödenmesi taahhüdünü içeren, vadesi 30 günden az, 364 günden fazla olmayan borçlanma aracı" olarak tanımlanmakta olup, görüldüğü üzere somut olaya konu bonolar ihraççı davalı .... A.Ş.'nin borçlu sıfatı ile düzenleyip sattığı menkul kıymetler olup, davalı ... .. A.Ş.'ye karşı bir alacak hakkı sağlayan borç senetleridir.
Somut olayda borçlanma aracı olan tahvil/bonolar borçlanma araçları tebliği çerçevesinde yurt içinde halka arz edilmeksizin satılmak üzere ihraç edilmiş ve borsa dışında ... tarafından yönetilen fonların da arasında bulunduğu nitelikli yatırımcılara satılmış, ..n yönetmekte olduğu fonlara satılan bonoların davaya konu olan kısmını davacılar almış olup, davaya konu bonoların sahipleri olan davacıların aktif husumet ehliyetlerinin olduğu kabul edilmiştir. ... araçlarının halka arz edilmesi halinde izahname düzenlenmesi zorunlu olup, söz konusu izahnameden doğan hukukî sorumluluk ..
10. maddesinde düzenlenmiştir. .. 10. maddesinde "(1) İzahnamede yer alan yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan ihraççılar sorumludur. Zararın söz konusu kişilerden tazmin edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması hâlinde; halka arz edenler, ihraca aracılık eden lider aracı kurum, varsa garantör ve ihraççının yönetim kurulu üyeleri kusurlarına ve durumun gereklerine göre zararlar kendilerine yükletilebildiği ölçüde sorumludur.
(2) Bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme kuruluşları gibi izahnamede yer almak üzere hazırlanan raporları hazırlayan kişi ve kurumlar da hazırladıkları raporlarda yer alan yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgilerden bu Kanun hükümleri çerçevesinde sorumludur." düzenlemesi yer almaktadır. .... araçlarının halka arz edilmeden satılması halinde ise ihraç belgesi düzenlenmesi zorunlu olup, ihraç belgesinden doğan hukukî sorumluluk ise Sermaye Piyasası Kanunu'nun 11/3 maddesindeki atıfla 32. maddesinde düzenlenmiştir. ...
32. maddesinde "(1) 10 uncu madde çerçevesinde, aynı maddede sorumlu olduğu belirtilen kişiler ile mevzuat uyarınca izahname, pay alım tekliflerinde hazırlanan bilgi formu, özel durum açıklaması, birleşme ve bölünme işlemlerinde hazırlanacak duyuru metinleri, borsada işlem görme duyurusu ve finansal raporlar gibi Kurulca kamuyu aydınlatma amacı ile düzenlenmesi öngörülen sair kamuyu aydınlatma belgelerini imzalayanlar veya bu belgeler kendi adına imzalanan tüzel kişiler bu belgelerde yer alan yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan müteselsilen sorumludur.
(2) Bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme kuruluşları gibi kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan veya bu belgelere dayanak olmak üzere hazırlanan raporları hazırlayan kişi ve kurumlar da bu Kanun hükümleri çerçevesinde sorumludur. (3) Kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı veya eksik olması konusunda bilgi sahibi olmadığını ve bu bilgi eksikliğinin kast veya ağır ihmallerinden kaynaklanmadığını ispatlayan kişiler sorumlu olmaz.
(4) Yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiler içeren izahnamenin geçerlilik süresi boyunca; diğer kamuyu aydınlatma belgelerinin ise kamuya açıklandığı tarihten hemen sonra, ilk halka arzdan veya borsada satın alınan veya satılan sermaye piyasası araçlarının, gerçeğe uygun bilginin ortaya çıktığı tarihten hemen sonra borsada satılması veya satın alınması üzerine yatırımcıların malvarlıklarında zarar meydana gelmesi hâlinde bu maddeye göre ileri sürülecek tazminat talepleri açısından kamuyu aydınlatma belgesi ile zarar arasında illiyet bağı kurulmuş sayılır.
(5) Kamuyu aydınlatma belgelerinin yanlış, yanıltıcı veya eksik olmasından kaynaklanan tazminat talebi; a) Sermaye piyasası araçlarının alım veya satımının, kamuyu aydınlatma belgesine dayanmaması, b) Sermaye piyasası araçlarının alım veya satımının kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı veya eksik olduğu bilinmesine rağmen yapılması, c) Kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilere ilişkin düzeltmenin, yatırım kararının verilmesinden veya bu belgeye dayanarak işlem yapılmasından önce ilan edilmiş olması,
ç) Kamuya açıklanan belgede yer alan bilgiler yanlış, yanıltıcı veya eksik olmasaydı dahi yatırımcıların zarara uğrayacak olmaları, hâlinde reddedilir. (6) Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan tazminat talebi, dördüncü fıkradaki zararın meydana geldiği tarihten itibaren altı ay içinde zamanaşımına uğrar. (7) Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumluluğu hafifleten ya da kaldıran anlaşmalar, hüküm veya ifadeler geçersizdir." düzenlemesi yer almaktadır.
Görüldüğü üzere.... md. 32/1'de Kamuyu Aydınlatma belgelerini imzalayanlar veya hesabına imzalananlar, yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiden kaynaklanan zarardan müteselsilen sorumlu tutulmuş olup, buradaki sorumluluk kusura dayalıdır.
Md. 32/3'de Kamuyu Aydınlatma Belgesindeki bilginin yanlış, yanıltıcı veya eksik olduğunu bilmeyen ve bu bilgi eksikliğinin kast veya ihmalden kaynaklanmadığını ispatlayanların sorumlu olmayacağı, md. 32/4'de ise hukuka aykırı bilgilendirmeden doğan zararın tanımı yapılmıştır. Bu teorik açıklamalardan sonra somut olaya geri dönüldüğünde; uyuşmazlık konusu bonoların ihraç belgesinin hazırlanması sonucunda halka arz edilmeksizin satılmış olduğu, ....
32 maddesi çerçevesinde ihraç belgesinden kaynaklanan hukukî sorumluluğun söz konusu ihraç belgesini şirket adına imzalayan yöneticilere ve şirketin kendisine müteselsilen yüklenmiş olduğu, ihraç belgesinin davalı .... A.Ş. yöneticileri tarafından imzalandığının sabit olduğu anlaşılmakla, davalı ....
A.Ş.'nin ödeme olanağı olmadığını bilerek gizlemek sureti ile borçlanma aracı ihraç etmek sureti ile zararın meydana gelmesine neden olduğu, bu nedenle davaya konu bono bedellerinin ödenmemesinden aslî olarak sorumlu olduğu kabul edilerek davalı .... A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile bono bedellerinin itfa tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davalı ...
A.Ş.'nin yukarıda kronolojik olarak ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere ihraççı davalı .... A.Ş.'nin ihraç sürecinin tamamında yer almadığı, ihraçta aracılık yapmadığı, ihraç belgelerini imzalamadığı, ihraç belgesinin onaylandığı tarihte davalı ..... A.Ş. ile arasında herhangi bir hukukî ilişki bulunmadığı, ihraç belgesinin onaylanmasından sonra davalı.. ile davalı ..... A.Ş. arasında aracılık sözleşmesi akdedildiği, anılan sözleşme uyarınca davalı ... A.Ş.'nin davalı ....
A.Ş. tarafından ihraç edilen bonoların satışına aracılık ettiği sabittir.
Dolayısı ile davalı ...'ın kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı konusunda da bilgi sahibi olamayacağı sabit olup, diğer yandan ... tarafından yürütülen idari soruşturmalarda kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan bilgilerin gerçeği yansıtmadığı tespit edilmekle bu verilerin hazırlanmasında katkısı bulunan bağımsız denetleme ve derecelendirme ve değerleme kuruluşlarına cezai işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacılar, davalı ..... A.Ş.'nin davalı ..... A.Ş.'nin mali durumu hakkında yeterli istihbarat çalışması yapmadığını öne sürmüş iseler de bu husus açıklandığı üzere ... md. 32 hükmüne göre değil davalı ... A.Ş. ile ... arasındaki aracılık ilişkisinden kaynaklanan sorumluluk olarak öne sürülebilir ancak davacılar bu sözleşmenin tarafı değildir. Kaldı ki; davacılar, davalı ....
A.Ş.'nin ödeme yetersizliğini ve kamuyu aydınlatma belgelerindeki bilginin gerçek olmadığını bilerek bonoları devralmışlardır. Davacılar ve .....
A.Ş. arasında sözleşmesel bir ilişki bulunmaması nedeni ile sözleşmesel sorumluluğun ve olayların akışı ve davanın niteliği bir bütün olarak değerlendirildiğinde haksız fiile dayalı sorumluluğun da gündeme gelemeyeceği, kaldı ki; haksız fiile dayalı sorumluluk iddialarının ispatı yönünde dosyaya delil dahi sunulmadığı, somut olayda davalı ...
A.Ş. yönünden Sermaye Piyasası Kanunu'ndan doğan sorumluluk hallerinin ve TBK'dan doğan genel hükümlere dayalı sorumluluk hallerinin gerçekleşmediği kanısına varılmıştır. Tüm bu nedenlerden dolayı davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerektiği kanaatine varılmıştır..."gerekçesi ile, ''1-Davalı ... Ve ... A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulüne.
5.340.000,00-₺ alacağın 15/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...davacı ...'a verilmesine, 2.160.000,00-₺ alacağın 15/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .... Ve .... A.Ş.'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine, 2-Davalı .... A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine, ''karar verilmiş ve karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, ilk derece mahkemesince çıkarılan muhtıraya rağmen gerekli harçları yatırmadığı, mahkemece verilen istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek kararın da istinaf edilmediği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/347 e. 2020/805 k. sayılı kararında davanın bir davalı yönünden kabul edilmiş diğer davalı ..A.Ş. yönünden red edildiğini, istinaf taleplerinin davanın reddi yönünden verilen karara karşı olduğunu belirtmiştir. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/347 e.
2020/805 k. sayılı davada red gerekçesi olarak dayanılmış olan bilirkişi raporunun, bilirkişi hukukuna aykırı şekilde tanzim edildiğini, adeta bir savunma dilekçesi tarzında hazırlandığını, dolayısıyla davalı ...
A.Ş. ve çalışanları tarafından sahtecilik içeren hususların örtülmek sureti ile müvekkillerin zarara uğratılmasında açık kusurları olmasına karşı davanın reddi kararının usul ve yasaya açıkça aykırılık teşkil etiğini, Dava konusu tazminat talebi adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi 2018/114 e. sayılı davada yargılaması yapılan özel evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık eylemleri neticesinde verilen zararların tazmini davası olduğunu,
sahtecilik neticesinde oluşturulan raporlar ile bono ihracı yapıldığını ve davalı ... yatırım menkul değerler a.ş. bu sahtecilik ile oluşturulan bono ihracına aracılık ettiğini ve bono ihracından gelir elde ettiğini, davalı ... A.ş.'nin sorumluluğu bulunmadığı gerekçesinin hukuken izahının mümkün olmadığını, Davalı ...
A.Ş. 'nin sorumlu olmadığının kabulü, sahteolarak üretilen her menkul malın pazarlanmasına aracılık eden sorumsuz olması sonucunu doğuracağını, bu durumun hukuka aykırı olması yanında mantık olarak da izahının mümkün olmadığını, bu durumun davalı ...
A.Ş.'nin bir kamu kurumu olduğu gerçeği ile kamunun zararına sebebiyet verilmemek istenmesinden kaynaklandığını,yargılama yaparken kamunun aleyhine hüküm kurulamayacağına dair hukuk kuralı mevcut olmadığını, olayın gelişim sürecinde tüm kamu kurumlarının korumacı yaklaşımları dava dosyasından ve denetleme dosyalarından anlaşıldığını, bu işlemi gerçekleştiren yani davalı ...
A.Ş.'nin müdür ve yöneticisinin işten atılmasının örtbas edildiğini ve İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/347 E. 2020/805 K. sayılı dava dosyasından yapılan yargılamada bu hususların değerlendirilmediğini, dava dosyasında ve dosyaya sunulu bilirkişi raporlarında olayda gerçekleştirilen ve yargılaması Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi 2018/114 e. sayılı dosyasında devam eden sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık eylemlerine ilişkin değerlendirme olmamasının yüzeysel ve eksik inceleme neticesinde karar oluşturulduğunu gösterdiğini,
Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi 2018/114 e. sayılı dava dosyasında müvekkillerin katılan sıfatı ile yer aldığını dolaysıyla suçtan zarar gördüğünün tespit edilmiş olup katılan sıfatı ile davadaki yargılamada yerini aldığını, bu hususların yok farz edilip karar verilmesi ve ceza yargılamasının beklenmemesinin İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/347 e.
2020/805 k. sayılı kararın usulen eksik olduğunun göstergesi olduğunu, Sermaye Piyasası Kurulunun yaptığı incelemede davalı ...A.Ş. işin gerektirdiği mesleki dikkat ve özeni göstermediğini tespit ettiğini, Sermaye Piyasası Kurulu dava konusu olayı incelediğini ve 07.09.2015 tarihli toplantısında yaptığı değerlendirmede davalı ...
A.Ş.'nin işin gerektirdiği mesleki dikkat ve özeni göstermediği tespitine ulaştığını, kurulun bu aracı kurumun kusurlu davranışından zarar görenlerinin zararının tazmini yönünde karar alamayacağını, bu nedenle müvekkillerinin zararının tazmini gerektiğini, Bono ihracının nitelikli yatırımcıya yapılmış olmasının olaydaki sahtecilikten kaynaklanan sorumluluğu ortadan kaldırmadığını, davalı ...
A.Ş. sahtecilik sureti ile meydana getirilen hususa aracılık etmek sureti ile gelir elde ettiğini, dolaysıyla sorumlu olduğu noktasında tartışma bulunmadığını, Davalı ...
A.Ş, kasten ya da ...raporlarında ifade edildiği üzere, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeni potansiyel alıcılara gerçek olmayan bilgiler aktardığını ve belgeler sunduğunu, bu noktada aracı kurumun yanlış bilgilendirme şeklindeki fiilinin, hukuka aykırı fiil niteliği taşıdığını, keza davalı ...A.Ş.'nin bu beyanları üzerine itfa edilemeyen sermaye piyasası araçları alındığını,Davalı..
A.Ş. ile diğer davalı .. a.ş. arasında aracılık sözleşmesi imzalanmış ve bono ihracında ... yatırım lider aracı kurum olduğunu, ... denetleme raporunda, davalı .. A.Ş.'nin yatırım kuruluşları tebliğinin 24. maddesinde sayılan esaslara uygun davranmadığı ve hileli davranışlarda bulunduğu deliller/belgelerle ortaya konulduğunu, yapılan sahtecilik yok sayılmak sureti ile bu organizasyona aracılık eden davalı ... A.Ş.
Hakkındaki davanın reddinin kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, Dava konusu olayda davalı ...A.Ş. bu yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi aksine hareket edilmek sureti ile yapay piyasa oluşumunu sağladığını, bonolara talep olmamasına rağmen kendi iştiraklerine aldırmak sureti ile yapay piyasa oluşturduğunu ve bono ihracını gerçekleştirdiğini, bu durumun oluşan zarara sebebiyet verdiğini açıkça ispat ettiğini, Sermaye Piyasası Kurulu raporu ve ... uzman raporunda, 35.000.000,00 TL'lik bononun yaklaşık 20.000.000,00 TL'lik kısımdaki yapay piyasa oluşturmak için davalı ....A.Ş. ile diğer davalı ....
A.Ş. tarafından aldırıldığını ve bunların bir kısmının üstelik aynı gün diğer davalı .... A.Ş.'nin tarafından geri alındığının tespit edildiğini, bu durumun,...tarafından bonolara yeterli talebin olduğu izlenimi uyandırılmak suretiyle müvekkilleri yanıltılarak yüksek miktarda bono alınmasını sağladıklarını gösterdiğini, bunların fiktif satış olduğunun tespit edildiğini, zira, diğer yatırımcıların ihraç edilen bonoları aldığını ve sonra ...
A.Ş.'ne geri sattıklarını bu hususun dava dosyasına celp edilmiş Uzman Raporu S.2 de belgelerle ortaya konulduğunu, Davalı ... A.Ş. Sermaye piyasası hukuku ve hukuk genel ilkeleri uyarınca sorumlu olduğunu, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/347 E. 2020/805 K. sayılı davada yapılan yargılamada davalı ... A.Ş. hakkında davanın reddi kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davalı ...
A.Ş. aracılık faaliyetinin gerektirdiği dikkat ve detayda inceleme yapmadığını, .. A.Ş. Sermaye Piyasası Mevzuatından Kaynaklanan Yükümlülüklerini ihlal ettiğini, Tacir olan davalı aracı kurum ... A.Ş.'nin sermaye piyasası mevzuatına aykırı davrandığını ve ayrıca TTK m. 18 uyarınca basiretli bir iş adamı gibi hareket etmediğini, Sermaye piyasası kurulu yaptığı incelemede davalı ...
A.Ş.'nin işin gerektirdiği mesleki dikkat ve özeni göstermediğinin tespit edildiğini, Davalı aracı kurum gerekli dikkat ve özende incelemeleri yapmadığı gibi ayrıca kasta varan kusurlu davranışıyla ...mu hakkında alıcıları yanılttığını, onları alıma teşvik için sahte bir güven ortamı yarattığını, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/347 e,
2020/805 k. sayıl kararın gerekçesinde müvekkillerin kamuyu aydınlatma bilgilerindeki bilginin gerçek olmadığını bilerek aldığı ve müvekkiller ile davalı ...A.Ş. arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı gerekçesi ile reddinin sermaye piyasasındaki yatırım şirketleri hukukuna ve genel hukuk ilkelerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, Davalının alacağın temliki hükümlerine göre de sorumlu olduğunun açık olduğu, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/699 e.
2017/912 k. sayılı kararın gerekçesinde belirtilen hususlar hukukun temel ilkelerine ve sermaye piyasası mevzuatına açıkça aykırı olduğu gibi sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık ve ...107/1 maddesi uyarınca piyasa dolandırıcılığı açılmak sureti ile ihraç edildiğini beyanla, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/347 e. 2020/805 k. sayılı kararda davalı... A.Ş.'ne ilişkin davanın reddine dair kararın kaldırılmasına, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/347 e.
2020/805 k. sayılı sayılı kararda davalı ... A.Ş.'ne ilişkin davanın kabulüne, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; davalı ihraççı ... tarafından diğer davalı ... aracılığı ile ihraç edilen sermaye piyasası aracı olan bonoların vadesinden itfa edilmemesi sebebiyle uğranılan zararın davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talebine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacılar tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş, verilen red kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Somut uyuşmazlıkta; davalı ihraççı ... tarafından ...'nın 30/10/2014 tarih ve 31/1036 sayılı onaylı bono ihraç belgesi uyarınca ve diğer davalı ile aralarında akdedilen 03/12/2014 tarihli aracılık sözleşmesi kapsamında diğer davalı aracılığı ile yurtiçinde halka arz edilmeksizin satılmak üzere bono ihraç edildiği ve nitelikli yatırımcılara satıldığı, 19/01/2015 tarihinde satışa çıkarılan 35.000.000,00 TL nominal değerli bonolardan; ...
A.Ş.'nin yönettiği İş ve...'a ait yatırım fonlarının 15.000.000,00-TL tutarında, ... Grubunun (... ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş. ...Bank grubu olarak sınıflandırılmıştır) 12.125.742,00-TL tutarında ve bakiye tutarının farklı gerçek ve tüzel kişiler tarafından satın alındığı, gerçek ve tüzel kişiler tarafından satın alınan bonoların davalı ihraççı şirket tarafından tekrar bedeli ödenmek suretiyle geri alındığı,
bonoların alım tarihinden kısa bir süre sonra davalı ihraççı şirketin mali durumunun bozulduğunun diğer aracı davalı şirket tarafından..'a bildirilmesi üzerine bu şirketin ortakları olan davacılar tarafından yatırımcıların zarara uğramasının engellenmesi için 5.340.000,00TL.lik nominal bedelli kısmın davacı ..., 2.160.000,00TL.lik nominal bedelli kısmın davacı ... tarafından kendi şahsi portföylerine alındığı, davalı ihraççı şirketin 26/02/2015 tarihinde iflasın ertelenmesi talebiyle Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iflas erteleme talebinde bulunduğu,
yapılan yargılama sonucunda şirketin borca batık olmaması sebebiyle davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, ...
A.Ş. tarafından ...’da 19/03/2015 tarihinde gecikmeli olarak şirketin iflasın erteleme talebinde bulunduğunun açıklandığı, ... tarafından olaya ilişkin yapılan soruşturmada şirket yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulunulduğu ve yapılan soruşturma sonucunda şirket yöneticileri hakkında ...'na muhalefet, özel belgede sahtecilik, tacir veya şirket yöneticilerinin dolandırıcılığı suçlarından iddianame düzenlenerek Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi'ne kamu davası açıldığı, yapılan kovuşturma sonrasında Mahkemece 2018/114 esas ve 2022/384 karar sayılı ilamı ile şirketin yöneticisi sanıkların atılı suçlardan cezalandırılmalarına karar verildiği,
kararın henüz kesinleşmediği, dava konusu bonoların vade tarihinde itfa edilmediği anlaşılmıştır.
Davacılar vekili, davalı ihraççı şirketin bono ihraç belgesi alınmadan önce mali durumunun bozuk olduğunu bilerek ve denetim firmasına mali durumu hakkında gerçeğe aykırı rapor düzenlettirmek suretiyle mali durumu hakkında gerçeği gizlemek suretiyle yatırımcılara yanlış ve yanıltıcı bilgi verdiğini, bono ihracının başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi için şirket yöneticilerine yakın bazı gerçek ve tüzel kişilerin ihraç öncesi alım yaparak bonoya yeterli talebin olduğu izlenimi verildiğini, bu suretle hileli davranışlarda bulunarak şirket yöneticilerinin kendilerine haksız menfaat sağladıklarını,
diğer davalı aracı şirketin de üzerine düşen işin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermediği ve aracı firma olması sebebiyle yatırımcılar nezdinde güven oluşturmak suretiyle bonoların satımını sağladığını, bu hususların ... tarafından düzenlenen rapor, ceza soruşturmasında düzenlenen rapor, davalı ihraççı şirketin bonoların satışından kısa süre sonra iflas erteleme talebinde bulunması ile sabit olduğu,
davacıların yatırımcıların zarara uğramaması sebebiyle dava konusu bonoları satın aldığını ve bonoların vade tarihinde itfa edilmemesi sebebiyle zarara uğradığını, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 10, 11 ve 32 maddeleri uyarınca her iki davalının da söz konusu zarardan davalıların, ayrıca aracı kurumun güvenden doğan sorumluluk kapsamında da sorumlu olduğunu ve uğranılan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, davalının dava konusu bonoların diğer davalı ile aralarında akdedilen 03/12/2014 tarihli aracılık sözleşmesi kapsamında yurtiçinde halka arz edilmeksizin satılmak üzere ihraç edilen bonoların nitelikli yatırımcılara satımına aracılık edildiğini, kendilerinin dava konusu bonoların ihracı ve satımına birincil piyasada aracılık ettiğini, oysa davacıların ikincil piyasadan dava konusu bonoları aldığını, davacılar ile aralarında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, bu kapsamda davalının Sermaye Piyasası Kanunu'nun 10,
11 ve 32 maddeleri uyarınca sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davalının diğer davalı ...l'in mali durumunu bilmesinin ve yapay piyasa oluşturmasının mümkün olmadığını, davalının üzerine düşen dikkate ve özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili, davalı ...'nin diğer davalı ihraççı şirketin sahtecilik işlemlerine aracılık etmek suretiyle gelir sağladığı ve dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı, ihraççı şirktin mali durumu hakkında yatırımcıları kasten yanıltarak sahte güven ortamı oluşturduğu,
satın alınan bono tutarları hakkında yanlış bilgi verdiği ve bu hususların ... raporu, Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi dosyasındaki tüm belgeler ve raporlar ve tüm dosya kapsamı ile sabit olmasına ve davalının alacağın temliki hükümlerine göre de sorumlu olmasına rağmen Mahkemece davalının sorumlu olmadığının kabul edilmesinin, Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi dosyasının iş bu dosya açısından bekletici mesele yapılmamasının,
başka yatırımcı tarafından farklı bir Mahkemede aynı gerekçe ile açılan davada aracı şirketin de sorumlu olduğuna dair bilirkişi raporu düzenlenmesine rağmen bu hususun da değerlendirilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Mahkemece taraf delillerinin ibrazı sağlanarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve istinafa konu karar verilmiştir.
HMK'nın 282. maddesinde "Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir." yasal düzenlemesi yer almaktadır.
Davacılar tarafından ileri sürülen tüm istinaf sebepleri yargılama aşamasında sunulan dava, cevaba cevap, itiraz ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporlarında bu iddialar ve itirazlar değerlendirilmiş, gerekçeli kararda her bir iddia ve savunma sebebi hakkında ne şekilde değerlendirme yapıldığı açıklanmıştır.
Mahkemece gerekçeli kararda da isabetli bir şekilde belirtildiği üzere, davacılar tarafından satın alınan bonoların doğrudan ihraççı kurumdan birincil piyasadan satın alınmadığı, davacıların da ortağı olduğu ...
A.Ş.'nin yönettiği İş ve...ylatırım'a ait yatırım fonları tarafından satın alınan bonoların dava konusu edilen kısmının yatırımcıların zarara uğramaması gerekçesi ile bunlardan satın alındığı, davacıların kabulünde de olduğu üzere ihraççı kurumun mali durumunun kötü olduğunun ve bonoların vadesinde ödenmeyeceğinin bilinmesine rağmen satın alındığı, davalı aracı kurum ile davacılar arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı,
bu kapsamda davacıların davalının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranıldığı gerekçesi ile ve ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu'nun 10, 11 ve 32. maddesinde düzenlenen koşullar oluşmadığından bu hükümlere dayalı olarak sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir.
Davacılar vekili, davalı ihraççı şirket tarafından denetim firmasına mali durumu hakkında sahte rapor düzenlettiği ve piyasa dolandırıcılığı yaptığı gerekçesi ile şirket yöneticileri hakkındaki derdest ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de; söz konusu ceza dosyasında ihraççı şirket yöneticilerinin sanık olarak yargılandığı, dosyada davalı ... yetkililerinin taraf olmadığı, aracı şirket yetkililerinin ihraççı şirketin sahtecilik ve piyasa dolandırıcılığı eylemlerine iştirak ettiklerine dair davacılar tarafından dosyaya delil sunulmadığı,
bu haliyle ceza dosyasının sonucunun iş bu dosyanın sonucunu etkilemeyeceğinden Mahkemece bekletici mesele yapılmaması yerinde olmuştur.
Son olarak dava konusu bonoların davacılar tarafından ikincil piyasadan satın alınması alacağın temliki hükmünde olmadığı için alacağın temliki hükümlerine göre ve aracı şirket yetkililerinin ihraççı şirketin sahtecilik ve piyasa dolandırıcılığı eylemlerine iştirak ettiklerine dair davacılar tarafından dosyaya delil sunulmadığından haksız fiil hükümlerine göre davalının sorumluluğuna gidilmesi de mümkün değildir.
Bu hususlar dikkate alınarak Mahkemece davalı aracı şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davacıların istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, E. 2022/517, K. 2024/1471, 3 Ekim 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama