İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/663 K.2024/1600

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı ... Şirketi arasında ticari ilişki olduğunu, bu ilişki kapsamında taraflar arasında akdedilen 30.01.2019 tarih ve ... numaralı sözleşmenin imzalandığını, sözleşmenin 2-a maddesine göre davalının sözleşmede yer alan gıda maddelerini sipariş tarihinden itibaren 48 saat içerisinde sözleşmede belirtilen davacının oteline teslim edeceğini, sözleşmenin 4-a maddesi uyarınca müvekkilinin davalı tarafa ...

E: ... seri no.lu, 30.04.2019 tarihli, 260.597,01 TL, ...bank E: ... seri no.lu, 30.06.2019 tarihli, 260.597,01 TL, ....bank E: ... seri no.lu, 31.07.2019 tarihli, 128.282,60 TL, ...bank E: ... seri no.lu, 31.08.2019 tarihli, 260.597,01 TL,...bank E: ... seri no.lu, 30.09.2019 tarihli, 260.597,01 TL olmak üzere toplam 1.700.000,00 TL tutarında çek teslim ettiğini, müvekkili tarafından davalı şirkete ulaşılamaması,

iletişim sağlanamaması ve yazılı tebliğ edilmiş olmasına rağmen verilen siparişlerin davalı tarafından yerine getirilmemesi üzerine müvekkili şirketçe yapılan araştırmada davalının borca batık olduğu ve merkez ve şubelerini kapatarak ticareti terk ettiğinin tespit edildiğini, davacı müvekkili tarafından hiçbir hizmet ve mal alınmamasına rağmen sözleşme dolayısıyla verilen ...bank ... seri no.lu, 30.04.2019 vadeli, 260.597,01 TL bedelli ve ...bank ... seri no.lu, 30.06.2019 vadeli, 260.597,01 TL bedelli iki adet çekin vadesi gelmesi nedeniyle ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, söz konusu ödemelere ilişkin dava haklarını saklı tuttuklarını,

bu mağduriyetten ötürü müvekkilince davalı tarafa Beyoğlu .... Noterliğinden 02.07.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar gönderilerek sözleşme ekinde bulunan tüm siparişlerin müvekkiline teslim edilmesi, sözleşmeye konu çeklerin ciro edilmemesi ve çek asıllarının müvekkiline teslim edilmesinin ihtar edildiğini, ihbarname davalıya tebliğ edildiği halde davalının sözleşmeye konu siparişleri ve çekleri teslim etmediğini, bu nedenle Beyoğlu ....

Noterliğinden 25.07.2019 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtar ile sözleşmenin haklı nedenle fesih ettiklerini ve çeklerin iadesini talep ettiklerinin ihtar edildiğini, bu arada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/372 D.İş dosyasından tedbir kararı alınarak davaya konu çekler ve diğer çekler ile ilgili ödeme yasağı konulduğunu, bu arada... seri no.lu, 31.07.2019 tarihli, 128.282,60 TL bedelli çekin davalı tarafından tahsil amacı ile...bank ...

Şubesine teslim edildiğini, söz konusu çeke bankaca tedbir kararı olduğu halde karşılıksız şerhi işlendiğini, davalının birçok firmaya borcu olduğunu, borca batık olduğunu, davalının sözleşmeye konu mal ve hizmet teslimlerini yerine getiremeyecek durumda olduğunu beyanla ...bank .... seri no.lu, 31.08.2019 tarihli, 260.579,01 TL bedelli ve ...bank ... seri no.lu, 31.08.2019 tarihli 260.579,01 TL bedelli çekler için üçüncü kişileride etkileyecek şekilde icra takibine konu yapılamaması ve ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

sözleşme kapsamına verilen ve edimlerini yerine getirmeyen davalıya verilen çekler için borçlu bulunmadıklarının tespitine ve davaya konu çeklerin iptaline, haksız ve kötü niyetli davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen 2019/653 Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

müvekkili şirketin turizm sektöründe özellikle otel işletmeciliği dalında faaliyet gösterdiğini, Antalya Manavgat'ta bulunan... isimli oteli işlettiğini, söz konusu otele ilişkin gıda ihtiyacının (tavuk) karşılanması amacıyla davalı ... ....

A.Ş ile 30.01.2019 tarihli ve 2019/003 numaralı sözleşme imzalandığını, davacı müvekkili ile davalı arasında imzalanan 30.01.2019 tarihli ve... numaralı sözleşmenin 2-a maddesi uyarınca sözleşme ekinde belirtilen gıda malzemelerinin sipariş tarihinden itibaren 48 saat içinde sözleşmede belirtilen davacı müvekkili şirketin oteline teslim edilmesi gerektiğini, bununla birlikte taraflar arasındaki sözleşmenin 4-a maddesi uyarınca müvekkilinin ''...bank .... seri numaralı 30.04.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli, ...bank ... seri numaralı 30.06.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli,

...bank ... seri numaralı 31.07.2019 tarihli 128.282,60-TL bedelli, ...bank ... seri numaralı 31.08.2019 tarihli 260.579,01-TL bedelli, ...bank ... seri numaralı 30.09.2019 tarihli 260.597,01-TL'' bedelli toplamda 5 adet çeki davalı ...'e teslim ederek sözleşme bedellerinin tümünü ödediğini ancak müvekkilinin siparişlerinin davalıya ulaşmadığını, iletişimin sağlanamadığını ve siparişlerin yazılı olarak davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen teslim edilmemesi sebebi ile bu konuya ilişkin gerekli araştırmanın yapıldığını, araştırma sonucunda davalının borca batık olduğu,

birçok şirkete ve bankalara borcunun bulunduğu ve edimini ifa edecek ekonomik durumda olmadığı, merkez ve tüm şubelerini kapatarak ticareti terkettiğinin tespit edildiğini, müvekkilinin hiçbir hizmet ve mal almamasına rağmen sözleşme dolayısıyla verdiği ''...bank .... seri numaralı 30.04.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli, ...bank .... seri numaralı 30.06.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli'' iki adet çekin vadesi gelmesi sebebiyle ödeme yapmak zorunda kaldığını, Beyoğlu ....

Noterliği aracılığıyla 02.07.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek sözleşme ekinde bulunan tüm siparişlerin müvekkilinin oteline teslim edilmesi, sözleşmeye konu çeklerin ciro edilmemesi ve çek asıllarının müvekkili şirkete iade edilmesinin talep edildiğini, ihtarname davalı ...'e tebliğ edilmiş olmasına rağmen sözleşmeye göre teslim etmesi gereken siparişleri teslim etmediğini, siparişlerin karşılığı olan çekleri iade etmediğini ve cevabi bildirimde dahi bulunmadığını, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, bu aşamada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/372 D.

İş sayılı dosyasından 26.07.2019 tarihli tedbir kararı verildiğini ve davaya konu çek ile ilgili ödeme yasağı konulduğunu, davaya konu ...bank .... seri numaralı, 31.08.2019 tarihli, 260.579,01 TL bedelli çekin davalı ... .... A.Ş tarafından 02.09.2019 tarihinde tahsil amacı ile ... A.Ş ... Şubesine teslim edildiğini, bu aşamada ilgili çeke ''Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/372 D.

İş sayılı 26.07.2019 tarihli kararı gereğince ihtiyaten ödemeden men konulduğundan ödeme yapılmamıştır'' şerhi işlendiğinin banka tarafından sözlü olarak belirtildiğini, banka ile yapılan görüşmelerde ilk önce mahkeme kararının uygulanacağına ilişkin e-mail atmalarına rağmen sonra sözlü olarak mahkeme tedbir kararının uygulanmayacağının belirtildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından Beyoğlu ....

Noterliğnin 05.08.2019 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bankanın mahkeme tedbir kararına uyması hususunun ihtar edildiğini, akabinde bahsi geçen çek ile ilgili olarak mahkeme tedbir kararına rağmen karşılıksız şerhi işlendiğini, davalı ...bank'ın bahse konu çek ile ilgili olarak iyiniyetli 3. kişi olmasının hukuken mümkün olmadığını beyanla öncelikle işbu dosyanın İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/120 Esas numaralı dosyası ile birleştirilmesine, ...bank ...numaralı, 31.09.2019 tarihli, 260.597,01 TL bedelli çek için davalı ...bank'ın icra takibine konu yapmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

akabinde sözleşme edimlerini getirmeyerek ticari hayatını sonlandıran davalıya teslim edilen...bank... numaralı, 31.09.2019 tarihli, 260.597,01 TL bedelli çek ile ilgili davacının borçlu bulunmadığının tespitine, davaya konu çekin iptaline, haksız ve kötüniyetli davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen 2019/1126 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin turizm sektöründe özellikle otel işletmeciliği dalında faaliyet gösterdiğini, Antalya Manavgat'ta bulunan... isimli oteli işlettiğini, söz konusu otele ilişkin gıda ihtiyacının (tavuk) karşılanması amacıyla davalı ... ....

A.Ş ile 30.01.2019 tarihli ve ... numaralı sözleşme imzalandığını, davacı müvekkili ile davalı arasında imzalanan 30.01.2019 tarihli ve .... numaralı sözleşmenin 2-a maddesi uyarınca sözleşme ekinde belirtilen gıda malzemelerinin sipariş tarihinden itibaren 48 saat içinde sözleşmede belirtilen davacı müvekkili şirketin oteline teslim edilmesi gerektiğini, bununla birlikte taraflar arasındaki sözleşmenin 4-a maddesi uyarınca müvekkilinin ''...bank ... seri numaralı 30.04.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli, ...bank .... seri numaralı 30.06.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli, ....bank... seri numaralı 31.07.2019 tarihli 128.282,60-TL bedelli,

...bank ... seri numaralı 31.08.2019 tarihli 260.579,01-TL bedelli, ...bank .-... seri numaralı 30.09.2019 tarihli 260.597,01-TL'' bedelli toplamda 5 adet çeki davalı ...'e teslim ederek sözleşme bedellerinin tümünü ödediğini ancak müvekkilinin siparişlerinin davalıya ulaşmadığını, iletişimin sağlanamadığını ve siparişlerin yazılı olarak davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen teslim edilmemesi sebebi ile bu konuya ilişkin gerekli araştırmanın yapıldığını, araştırma sonucunda davalının borca batık olduğu, birçok şirkete ve bankalara borcunun bulunduğu ve edimini ifa edecek ekonomik durumda olmadığı,

merkez ve tüm şubelerini kapatarak ticareti terkettiğinin tespit edildiğini, müvekkilinin hiçbir hizmet ve mal almamasına rağmen sözleşme dolayısıyla verdiği ''..bank ... seri numaralı 30.04.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli,...bank... seri numaralı 30.06.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli'' iki adet çekin vadesi gelmesi sebebiyle ödeme yapmak zorunda kaldığını, Beyoğlu ....

Noterliği aracılığıyla 02.07.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek sözleşme ekinde bulunan tüm siparişlerin müvekkilinin oteline teslim edilmesi, sözleşmeye konu çeklerin ciro edilmemesi ve çek asıllarının müvekkili şirkete iade edilmesinin talep edildiğini, ihtarname davalı ...'e tebliğ edilmiş olmasına rağmen sözleşmeye göre teslim etmesi gereken siparişleri teslim etmediğini, siparişlerin karşılığı olan çekleri iade etmediğini ve cevabi bildirimde dahi bulunmadığını, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, bu aşamada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/372 D.

İş sayılı dosyasından 26.07.2019 tarihli tedbir kararı verildiğini ve davaya konu çek ile ilgili ödeme yasağı konulduğunu, davaya konu ...bank ... seri numaralı, 31.08.2019 tarihli, 260.579,01 TL bedelli çekin davalı ... ... A.Ş tarafından 02.09.2019 tarihinde tahsil amacı ile ...bank A.Ş ... Şubesine teslim edildiğini, bu aşamada ilgili çeke ''Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/372 D.

İş sayılı 26.07.2019 tarihli kararı gereğince ihtiyaten ödemeden men konulduğundan ödeme yapılmamıştır'' şerhi işlendiğinin banka tarafından sözlü olarak belirtildiğini, banka ile yapılan görüşmelerde ilk önce mahkeme kararının uygulanacağına ilişkin e-mail atmalarına rağmen sonra sözlü olarak mahkeme tedbir kararının uygulanmayacağının belirtildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından Beyoğlu ...

Noterliğnin 05.08.2019 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bankanın mahkeme tedbir kararına uyması hususunun ihtar edildiğini, akabinde bahsi geçen çek ile ilgili olarak mahkeme tedbir kararına rağmen karşılıksız şerhi işlendiğini, davalı..bank'ın bahse konu çek ile ilgili olarak iyiniyetli 3. kişi olmasının hukuken mümkün olmadığını beyanla öncelikle işbu dosyanın İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/120 Esas numaralı dosyası ile birleştirilmesine, ...bank ... numaralı, 31.09.2019 tarihli, 260.597,01 TL bedelli çek için davalı ....bank'ın icra takibine konu yapmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

akabinde sözleşme edimlerini getirmeyerek ticari hayatını sonlandıran davalıya teslim edilen ...bank ...numaralı, 31.09.2019 tarihli, 260.597,01 TL bedelli çek ile ilgili davacının borçlu bulunmadığının tespitine, davaya konu çekin iptaline, haksız ve kötüniyetli davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Asıl ve birleşen davalarda davalı ... ...

A.Ş. davaya cevap vermemiştir. Birleşen davalarda davalı ..bank A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu çekler ile ilgili olarak taraflar arasındaki defi ve itirazların iyi niyetli davalı bankaya karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, mezkur çeklerin keşide edilmesine sebep sözleşmeden veya hukuki ilişkiden doğan sebeplerin keşideci ile lehdar arasında ileri sürülebileceğini, davalı bankanın ilgili ilişkide taraf olmadığını, dava konusu çekin diğer davalı tarafından davalı bankaya olan borçlarından mahsup edilmek üzere ciro ile verildiğini, dava konusu olayda davalı bankanın kötü niyetli olduğunun iddia ve ispat edilemeyeceğini,

davalı bankanın bilgisi ve insiyatifi dışında bir ilişkiden dolayı tanzim edilen ve tahsili halinde davalı bankaya olan borcuna mahsup edilmek amacıyla ciro ile iyi niyetle alınmış olan çekleri ile ilgili olarak yetkili ve iyi niyetli hamil konumunda olan davalı bankaya borçlu olunmadığının tespiti talebinin yasa ve yerleşik Yargıtay kararlarına aykırı olduğunun açık olduğunu, ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, davanın ...bank A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep ettiklerini beyanla davanın reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İhbar Olunan ...bank vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili bankaya ihbarı taleplerinin hukuki dayanağının bulunmadığını, davacının davalı ...

Otel ile sözleşme akdettiğini, sözleşme kapsamındaki ödemelerini müvekkili banka çekleri ile gerçekleştirdiğini, davaya konu çeklerle ilgili Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/372 Diş numaralı dosyasında verilen tedbir kararının davanın tarafları olan ...

Otel arasında geçerli olmak üzere verildiğini, huzurdaki davaya konu çeklerin ise ...bank tarafından ibraz edildiğini, davalı ....bank tarafından Mahkemeye sunulan dilekçelerde de çeklerin tahsil amaçlı değil, alacaklarına mahsuben alındığı ve ibraz edildiğinin açıkça ifade edildiğini, çekler üzerindeki ...bank cirolarında da “tahsil” veya “vekaleten” ibarelerinin yer almadığını, Mahkemenin tedbir kararı, taraflarla sınırlı olarak verildiğinden ve tedbir tarafları dışında üçüncü kişi ....bank tarafından çek ibraz edildiğinden karşılıksız işlemi yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığını,

müvekkili bankanın gerçekleştirdiği işlemlerin yürürlükteki tüm mevzuat ve mahkeme kararına uygun olduğu sabit olup, çekleri alacaklarına mahsuben aldığını ve ibraz ettiğini beyan eden davalı ...bank'ın, üçüncü kişiler için geçerli olmadığı açık olan tedbir kararı gereğince işlem yapılmadığı iddiasıyla müvekkili bankaya rücu talep edemeyeceğini, izah olunan nedenlerle, ihbar dilekçesine karşı beyanda bulunmak gereği hasıl olduğunu beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 25/11/2021 tarih 2019/120 Esas - 2021/839 Karar sayılı kararında. "Dava, davacı tarafça davalılar aleyhine açılan kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. ...Asıl dosyada Davalı ... ...

A.Ş. yönünden;Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tarafça davalı şirket ile aralarındaki sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken ürünlerin bedeli olarak verilen dava konusu çeklerin ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığını bu nedenle çeklerden dolayı borçlu olmadıklarını, haciz baskısı altında dava konusu çekler nedeniyle ödenmek zorunda kalınan miktarın davalılardan istirdadına yönelik dava açılmış olup, dava konusu çeklerin davacı ile davalı ...

A.Ş. arasındaki ürün temini sözleşmesi kapsamında davalı ... şirketine verildiği açık olup, düzenlenen dosya kapsamına uygun bilirkişi raporlarındaki tespitler kapsamında taraflar arasındaki sözleşme kapsamında dava konusu çekler karşılığı teslim edilmesi gereken ürünlerin davalı ... şirketi tarafından davacı tarafa teslim edilmediğinin sabit olması nedeniyle dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı anlaşıldığından davacı şirket tarafından bedelsiz kalan dava konusu çeklerden dolayı ödemek zorunda kalınan miktarın icra dosyasına yapılan ödemelere ilişkin dekontlar ve bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda 730.204,02-TL olduğu,

sözleşme dışı alınan ürünlerin dava konusu olmaması nedeniyle bu ürünlerin bedelinin mahsubu gerekmediğinden dolayı davacı tarafça taraflar arasındaki sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken ürün bedelleri karşılığında verilen dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığı açık olup, söz konusu çeklerden dolayı üçüncü kişiye yapmak zorunda kaldığı ödemeye ilişkin davalı ... şirketinden istirdadı koşulları oluştuğundan dolayı Davacı tarafça açılan asıl davanın kabulü ile;

dava konusu ..bank... seri numaralı 31.08.2019 tarihli 260.579,01-TL bedelli ve ...bank ... seri numaralı 30.09.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli çeklerden dolayı ödenen toplam 730.204,02-TL alacağın 521.194,02-TL'sinin ödeme tarihi olan 22/01/2020 tarihinden, 189.210,00-TL'sinin ödeme tarihi olan 24/01/2020 tarihinden, 19.800,00-TL'sinin ödeme tarihi olan 27/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ....

A.Ş.'den alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Birleşen dosyalarda Davalı ... .. A.Ş. yönünden;Davacı tarafça Mahkememizin 2019/120 Esas sayılı dosyasında dava konusu çeklere ilişkin davalı ... ....

A.Ş. aleyhine menfi tespit ve istirdat talepli dava açıldığı, akabinde çeklerin ciro edildiği birleşen dosyalarda davalı olan ...bank aleyhine açılan asıl dava konusu çeklere yönelik açılan menfi tespit/istirdat talepli davada asıl dosyanın davalısı olan ....... A.Ş.'nin tekrar davalı taraf gösterilmesine gerek olmamasına rağmen birleşen dosyalarda da tekrar davalı olarak gösterilmesi nedeniyle birleşen davalarda davalı ... ....

A.Ş. yönünden Mahkememizin 2019/120 esas sayılı dosyasının derdest olması nedeniyle davacı tarafça davalı ... .... A.Ş. aleyhine açılan Mahkememizin 2019/653 Esas ve 2019/1126 Esas sayılı birleşen davaların HMK 114/1-ı maddesi gereğince "aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince ayrı ayrı usulden reddine karar verilmiştir Birleşen dosyalarda Davalı ...

A.Ş. yönünden;Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tarafça davalı ... şirketi ile aralarındaki sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken ürünlerin bedeli olarak verilen dava konusu çeklerin ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığını bu nedenle çeklerden dolayı borçlu olmadıklarını, haciz baskısı altında dava konusu çekler nedeniyle ödenmek zorunda kalınan miktarın davalı ... ile birlikte dava konusu çeklerin tahsil amacıyla verildiği birleşen dosyada davalı ...bank'tan istirdadına yönelik birleşen davalar açılmış olup, dava konusu çeklerin davacı ile davalı ... ...

A.Ş. arasındaki ürün temini sözleşmesi kapsamında davalı ... şirketine verildiği açık olup, düzenlenen dosya kapsamına uygun bilirkişi raporlarındaki tespitler kapsamında taraflar arasındaki sözleşme kapsamında dava konusu çekler karşılığı teslim edilmesi gereken ürünlerin davalı ... şirketi tarafından davacı tarafa teslim edilmediğinin sabit olması nedeniyle dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı anlaşılmış ise de birleşen dosyalara ilişkin somut olayda davalı ...bank ciro yoluyla dava konusu çekleri teslim almış iyi niyetli üçüncü kişi konumundadır.

6102 sayılı TTK.'nın 687. maddesine göre keşideci, hamilin senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunu kanıtlamadıkça lehtar ile arasındaki hukuki ilişkiden doğan kişisel defileri iyiniyetli hamile karşı ileri süremez.Davaya konu çeklerle ilgili Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/372 D.iş numaralı dosyasında verilen tedbir kararının davanın tarafları olan davacı ... Turizm ve davalı ...

Otel arasında geçerli olmak üzere verildiği de açık olduğundan davacı tarafın tedbir kararının davalı bankaya bildirildiğine yönelik iddiaları da davalı ...bank'ın davacının zararına hareket ettiğini göstermeyeceği gibi çekleri haksız veya kötü niyetli iktisap ettiği ispatlanmadıkça davalı ...bank'ın sorumlu tutulamayacağı şüphesizdir.

TTK 689. maddesinde ise ciro, "bedeli teminattır", "bedeli rehindir" ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer herhangi bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat kendisi tarafından yapılan bir ciro ancak tahsil cirosu hükmündedir.

Poliçeden sorumlu olanlar, kendileriyle ciranta arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri hamile karşı ileri süremezler; meğerki, hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmü düzenlenmiştir.

Kanun maddesi ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarıyla da sabit olduğu üzere, dava konusu çeklerdeki cirolarda “Tahsil içindir” “Bedeli Tahsildedir” gibi ifadeler yer almadığından, ciroların temlik cirosu olduğunun kabulü yasa hükmü gereği olduğundan ve davacı tarafça dava konusu çeklerin davalı ...bank'a tahsil cirosu ile verildiğine ilişkin bir kayıt bulunmadığına göre çekin temlik cirosu ile verildiğinin kabulü gerekir.

Bu karinenin aksini davacı tarafın yazılı delil ile ispatlaması gerekmektedir. Davacı tarafça dava konusu çeklerin davalı ...bank'a tahsil amacıyla verildiğine yönelik iddiasını ispata elverişli delil sunulmadığından ve ayrıca davalının kambiyo senedini iktisapta bilerek davacının zararına hareket ettiği, ağır kusur ya da kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından davacı tarafça davalı ...

A.Ş. aleyhine açılan Mahkememizin 2019/653 Esas ve 2019/1126 Esas sayılı birleşen davaların ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir."gerekçesi ile ''Davacı tarafça açılan ASIL DAVANIN KABULÜ ile; dava konusu ...bank ... seri numaralı 31.08.2019 tarihli 260.579,01-TL bedelli ve ...bank ... seri numaralı 30.09.2019 tarihli 260.597,01-TL bedelli çeklerden dolayı ödenen toplam 730.204,02-TL alacağın 521.194,02-TL'sinin ödeme tarihi olan 22/01/2020 tarihinden, 189.210,00-TL'sinin ödeme tarihi olan 24/01/2020 tarihinden,

19.800,00-TL'sinin ödeme tarihi olan 27/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... .... A.Ş.'den alınarak davacı tarafa verilmesine, Davacı tarafça davalı... A.Ş. aleyhine açılan Mahkememizin 2019/653 Esas ve 2019/1126 Esas sayılı BİRLEŞEN DAVALARIN AYRI AYRI REDDİNE, Davacı tarafça davalı ... ...

A.Ş. aleyhine açılan Mahkememizin 2019/653 Esas ve 2019/1126 Esas sayılı BİRLEŞEN DAVALARIN HMK 114/1-ı maddesi gereğince "aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince AYRI AYRI USULDEN REDDİNE,'' karar verilmiş ve birleşen davalarda davalı ... A.Ş. yönünden verilen kararlara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararına dayanak yapılan bilirkişi raporlarının mahkeme ön inceleme tutanağında belirtilen hususları karşılamamış olmasına rağmen hükme esas alındığını, 09.07.2020 tarihli celsede "davalı şirket ve bankanın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi" yönünde yarar verildiğini, bilirkişilerin davacının davalı ...'e borçlu olmadığını tespit ettiğini, buna rağmen davalı bankanın hangi sıfatla çeki elinde bulundurduğu ve elinde bulundurma sebebinde iyiniyetli olup olmadığı hususlarında dosyada davalı banka lehine herhangi bir delil bulunmadığını ve bankanın defterlerini ibraz ettiğini,

buna rağmen hukuka aykırı olarak davalı bankayı sorumlu tutmadıklarını, bununla ilgili herhangi bir gerekçe belirtmediklerini. Mahkemenin davalı banka açısından davanın reddine ilişkin davalı .. Otel açısından herhangi bir istinaf itirazlarının bulunmadığını, davalı ...bank açısından ise; davaya konu ..bank...numaralı, 31.08.2019 tarihli, 260.597,01-TL bedelli çek ile ...bank ... numaralı, 30.09.2019 tarihli, 260.597,01-TL bedelli çeklerin davalı ... T.

A.Ş. tarafından tahsil amacı ile ..bank .. Şubesi'ne teslim edildiğini, davaya konu çekler incelendiğinde davalı .... A.Ş. tarafından vade tarihlerinde tahsil amacı ve muhattap sıfatı ile ...bank ...

Şubesi'ne teslim edildiği, aynı tarihte mahkeme tedbir kararı olduğu, buna rağmen karşılıksız şerhi vurulduğu ve yeniden ciro edildiğinin görüleceğini, bu aşamada ilgili çeke “Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/372 D.İş sayılı 26.07.2019 tarihli karari gereğince ihtiyaten ödemeden men konulduğunu, bu nedenle ödeme yapılmamıştır.” şerhi işlendiğini, banka tarafından sözlü olarak ödemeden men kararı nedeniyle ödeme yapılmadığının belirtildiğini, hal böyle iken davaya konu çeklere Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/372 diş sayılı 26.07.2019 tarihli tedbir kararına rağmen karşılıksız şerhi işlendiğinin de sabit olduğunu,

banka ile yapılan görüşmelerde ilk önce mahkeme kararının uygulanacağına ilişkin e-mail atmalarına rağmen sonra sözlü olarak mahkeme tedbir kararının uygulanmayacağının belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından Beyoğlu ....

Noterliği'nin 05.08.2019 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalı bankanın mahkeme tedbir kararına uyması hususunun ihtar edildiğini, davalı bankanın davaya konu çekler ile ilgili tedbir kararını öğrenmesi ile kendini iyiniyetli üçüncü şahıs olarak göstermek amacı ile karşılıksız şerhinden sonra yeniden ciro ettiğini, bu hususun davalı bankanın kötüniyetli olduğunu gösterdiğini.

Davalı banka davaya konu çekleri borca mahsup edilmek üzere aldığını iddia etmişse de bu konu hakkında hiçbir delil sunmadığını, bu hususu ispatlayacak ticari defter ve kayıtları da dosyaya ibraz etmediğini, davaya konu çeklerin davalı ...bank'a tahsil amacı ile teslim edilmiş olduğunu, davalı ...bank'ın başka amaçla çeki elinde bulundurmasının hukuken mümkün olmadığını, davalı...bank'ın bahse konu çek ile ilgili olarak iyiniyetli üçüncü kişi olmasının hukuken mümkün olmadığını, davalı bankanın tahsil amacı ile teslim aldığı çekler hakkında mahkemenin tedbir kararı ile ödeme yasağı olduğunu öğrendikten sonra karşılıksız şerhi vurduğunu,

bu durumun yani davalı bankanın bu işlemlerinin Bankacılık Kanunu'na aykırı olduğunu, bu konu hakkında davalı banka hakkında 29.08.2019 tarihinde BDDK'ya şikayette bulunulduğunu, davaya konu çeklerin davalı bankaya tahsil amacı ile ibraz edildiğini, davalı bankanın bahse konu çekler ile ilgili olarak iyiniyetli üçüncü kişi olmasının hukuken mümkün olmadığını, davalı ...bank'ın sunmuş olduğu cevap ve deliller incelendiğinde cevap dilekçesinin 6.sayfasında davaya konu çeklerin diğer davalının bankaya olan borçlarına mahsuben aldığını iddia etmiş olduğunu,

buna rağmen bu bedellerin hangi borca karşılık mahsup edildiğine dair herhangi bir belge sunamadığınını, defterlerini ibraz edemediğini, çek hamili olduğunu iddia eden davalının karşılıksızdır kaşesi vurmaya yetkisi olmadığının da hukuken sabit olduğunu, davalı bankanın bahse konu çekler ile ilgili olarak iyiniyetli üçüncü kişi olmasının hukuken mümkün olmadığını, davalı tarafın hem ciranta hem de karşılıksız şerhi vurmaya yetkili banka olmasının hukuken mümkün olmadığını, davaya konu çeklerin davalı ...bank'a tahsil amacı ile teslim edildiğini, davalı bankanın muhatap banka olduğunu,

çekleri ciranta sıfatı ile elinde bulundurmasının mümkün olmadığını beyanla İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/120 Esas - 2021/839 Karar sayılı ve 25.11.2021 tarihli davanın reddi kararının kaldırılarak davanın ...bank yönünden de kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Birleşen davalar çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ödenen çek bedellerinin istirdadı talebine ilişkindir.Davacı taraf, asıl ve birleşen dosyalarda davalı ... ...

A.Ş. ile arasındaki sözleşme uyarınca davalı tarafından kendisine teslim edilecek malların bedeli mukabilinde dava konusu çeklerin verildiğini, davalı tarafından herhangi bir teslimat yapılmadığını, çeklerin iade edilmediğini ve diğer davalı olan ...A.Ş.'ye tahsil için ciro edildiğini, çekler ile ilgili ihtiyati tedbir kararı alındığını ve davalı bankaya bildirildiğini, davalı bankanın sözlü olarak çeklere ödemeden men kararı nedeniyle bedelin ödenmediğine ilişkin şerh verileceğini beyan etmesine rağmen, karşılıksızdır şerhi işlediğini, davalı bankanın iyi niyetli olmadığını,

karşılıksızdır şerhinden sonra çekleri yeniden ciro ettiğini beyan ederek çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve ilerleyen aşamada çek bedellerinin icra dosyasına ödendiğinden bahisle davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiş, davalı ... A.Ş. davalara cevap vermemiş, davalı ... A.Ş., çeklerin diğer davalı ... ...

A.Ş. tarafından aralarındaki genel kredi sözleşmesinden doğan borca mahsuben verildiğini, çeklerde iyi niyetli hamil olduğunu, davacı ile diğer davalı ...... A.Ş. arasındaki sözleşmeden kaynaklanan itiraz ve def'ilerin kendisine karşı ileri sürülemeyeceğini beyan ederek davanın reddini savunmuş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile birleşen davaların reddine karar verilmiş ve davacı vekili birleşen davalarda davalı ...

A.Ş. yönünden verilen kararlara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dosya kapsamından; dava konusu ...bank'a ait ... seri numaralı, 31.08.2019 tarihli, 260.579,01 TL bedelli ve ... seri numaralı, 30.09.2019 tarihli, 260.597,01 TL bedelli çeklerin davacı tarafından davalı ... A.Ş. adına keşide edildikleri, adı geçen davalı tarafından da ciro edilerek davalı... A.Ş.'ye verildiği, davalı...

A.Ş. tarafından hamil sıfatı ile takas bankası olarak ...Şubesi'ne ibrazında çeklerin karşılıksız çıktıkları, çekler ile ilgili olarak Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/37 Değişik iş ve 2019/369 Karar sayılı, 26/07/2019 tarihli kararı ile tarafları davacı ile davalı ... A.Ş. olmak üzere tedbiren ödemeden men kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacı taraf ihtiyati tedbir kararını davalı bankaya bildirdiğini iddia etmiş ise de, dosyada davacı tarafından muhatap banka olan ihbar olunan ... A.Ş.'ye gönderilmiş bir ihtarname bulunmakta, davalı bankaya gönderilmiş yazılı bir bildirim ise bulunmamaktadır.

Davacı tarafça çeklerin davalı bankaya tahsil için verildikleri ve davalı bankanın ödemeden men kararını bildiği halde çeklere karşılıksız şerhi verdirildiği, sonrasında da tekrar ciro edildiği iddia edilmiş ise de, çeklerde davalı ... ... A.Ş. tarafından atılan ciroda "bedeli tahsil içindir" veya benzeri bir ifade bulunmadığından yapılan ciro temlik cirosu niteliğindedir. Davalı banka tarafından da çeklerin davalı ... ...

A.Ş. tarafından genel kredi sözleşmelerinden doğan borcuna mahsuben verildiği beyan edilmiş, bu kapsamda dosyaya genel kredi sözleşmesi ile ödeme tabloları sunulmuştur. Davacı tarafından çeklerin tahsil için verildiği iddiasına yönelik herhangi bir yazılı delil ibraz edilmemiştir. Davalı banka hem çeklerde kambiyo alacaklısı hamil, hem de takas bankası olarak işlem yapmıştır. Davacının, çeklerin lehtarı olan davalı ... ...

A.Ş.'ye aralarındaki sözleşme uyarınca teslim edilecek mal bedeli mukabilinde verildiği ancak teslimat olmadığına yönelik iddiası, davalı ... ... A.Ş.. ile arasındaki ticari ilişkiye dayandığından şahsi defi niteliğinde olup, TTK'nın 818/1-e maddesinin atfı ile 687. maddesi uyarınca davalı bankaya karşı bu defi'nin ileri sürülebilmesi için davalının çeki bilerek davacı zararına olacak şekilde iktisap ettiğinin ispat edilmesi gerekir.

Bu minvalde Mahkemece, gerek çeklerle ilgili ihtiyati tedbir kararının davalı bankaya karşı verilmiş olmaması, yalnızca lehtara yönelik verilmiş olması ve ihtiyati tedbir kararının davalı bankaya bildirildiğine dair yazılı bir delil bulunmaması, gerekse davalı bankanın çekleri tahsil cirosu ile almış olması karşısında, davacının, davalı bankanın çekleri bilerek davacı zararına iktisap ettiği iddiasını ispat edemediğinden bahisle birleşen davalarda davalı banka yönünden verilen kararlar isabetli olmuştur.Sonuç olarak,

dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının birleşen dosyalardaki istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.