İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/835 K.2022/1404

İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, dava dilekçesinde davacı vekili müvekkili firmanın toptan ve perakende hırdavat sektöründe uzun süredir faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin büyük bir dolandırıcılık şebekesinin kurbanı olduğunu, bu çete tarafından müvekkilinin çeklerinin çek karnelerinin rızası dışında alındığını, müvekkilinin haberi olmadan kullanıldığını, müvekkilinin bu hususta Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, müvekkilinin cirosunun bulunduğu bu çeklerin tahsil edilme imkanının bulunduğunu, bu nedenlerde çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek için ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 01/02/2022 tarih 2021/406 Esas 2022/24 Karar sayılı kararında; " dava konusu çek yapraklarının boş olması nedeniyle çek vasfını taşımadığı, bir an için imzalı olduğu düşünüldüğünde dahi keşidecinin çek iptali davasını ikame edemeyeceği belirlenmiş olup; HMK 320. Maddesi gereğince dosya üzerinde üzerinden yapılan inceleme neticesinde araştırmayı gerektirir başkaca bir hususun olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir...."gerekçesi ile, Davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Müvekkilinin dolandırıldığını bunun üzerine savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılık dosyasının incelenmesi için 01/02/2022 tarihli duruşmada dosyanın savcılıktan celbinin talep edildiğini; savcılık dosyasındaki beyanlar ile iş bu davadaki beyanların birbirini tamamlar nitelikte olduklarını, ancak yerel mahkeme tarafından savcılık dosyası incelenmeden karar verildiğini, İleri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderinin devlet hazinesinden karşılanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, TTK.nun 818/1-s fıkrası atfı ile TTK'nun 757 ve devamı maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dava dilekçesi incelendiğinde; davacı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin, müvekkili şirkete, müşterisi olduğu ... Bankası Şehremini Şubesi, ... Bankası Rami Şubesi, ... Banka Beylikdüzü Şubesi, ... Bank Bağcılar Şubesi, ... bank Beşiktaş/Çarşı Şubesi, ...

Bankası Güngören Şubesi, ...bank Siyavuşpaşa Şubesi tarafından verilen toplam 176 adet çek yaprağının, dolandırıcılık neticesinde rıza dışında elden çıktığını, çekleri keşide eden davacı şirketin ve davacı şirket müşterilerinin zarar görmesi ihtimalinin bulunduğunu ileri sürerek, dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651.ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı verilmiş olup, iptal kararı hamile hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da borçludan yeni bir senet tanzim isteme imkanı sağlar.

Somut olayda davacı şirket, iptali talep edilen çeklerin yetkili hamili değil keşidecisi olduğundan, zayi nedeniyle iptal talebini ileri süremez (bkz. Yargıtay 11 HD.'nin 2016/2755 Esas - 2017/4927 Karar sayılı kararı ve Yargıtay 11 HD.'nin 2016/429 Esas - 2017/3300 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.).

Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince kurulan hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.